کد خبر ۱۰۲۳۷۴۹
تاریخ انتشار: ۱۵:۲۸ - ۰۲-۱۰-۱۴۰۳
کد ۱۰۲۳۷۴۹
انتشار: ۱۵:۲۸ - ۰۲-۱۰-۱۴۰۳
به بهانه و فرخندگی روز مادر

دو گانۀ مادر در سینمای ایران: اسطوره‌ای و واقع‌گرا

دو گانۀ مادر در سینمای ایران: اسطوره‌ای و واقع‌گرا
آنچه دراین یادداشت مد نظر است دو رویکرد کلی و عمده به تصویر مادر و نمایش آن در سینمای ایران است که یکی را می‌توان اسطوره ای و دیگری را واقع گرایانه و رئالیستی دانست.

   عصر ایران؛ رضا صائمی - مادر از آن جمله شخصیت‌هایی است که شاید بیشترین حضور را در شمایل یک کاراکتر در سینمای ایران داشته است.

     جایگاه ارزشی و اعتقادی مقام مادر در جامعه ما که بهشت را زیر پای او می‌داند بر توجه به این شخصیت در فیلم‌ها به ویژه ملودرام‌های خانوادگی افزوده است. با این حال بازنمایی تصویر مادر در سینمای ایران یک‌دست نیست و در واقع با شمایل متفاوتی از مادر و مادرانگی‌ مواجهیم که هر کدام سویه‌ای از او و موقعیت او را روایت می‌کند.
   
  کافی است به حافظه سینمایی خود رجوع کنیم تا انبوهی از مادران سینمایی را به یاد آوریم. حتی نام مادر را بر عنوان برخی فیلم‌ها هم می‌توان ردیابی کرد و مهم‌ترین آنها شاید فیلم «مادر» علی حاتمی و «مهمان مامان» داریوش مهرجویی باشد.

 برخی از فیلم‌ها درباره مادر است و برخی دیگر مادر نقش محوری در پیش‌برد قصه دارد. واقعیت این است که بازنمایی تصویر مادر در سینمای ایران خود به یک یادداشت مفصل و مستقل نیاز دارد تا بتوان در آن به خوانش مادرهای متعدد سینمای ایران پرداخت.

   اما آنچه دراین یادداشت مد نظر است دو رویکرد کلی و عمده در ترسیم تصویر مادر و نمایش آن در سینمای ایران است که یکی را می‌توان اسطوره‌ای و دیگری را واقع‌گرایانه و رئالیستی دانست.

   واقعیت این است که نگاه عاطفی و عاشقانه به مادر موجب شده تا اغلب تصویری اسطوره‌ای از مادر در سینمای ما روایت شود. در واقع بیش از موقعیت مادرانه، مقام مادر برجسته شده.

   فیلم مادر علی حاتمی به واسطه همین نگاه اسطوره‌ای و سویه شاعرانه و زیبایی‌شناختی به سوژه به نمادی از مقام مادر در سینمای ما بدل شده و مصداقی از همین معناست (البته قابل ستایش) حال آن که در فیلمی مثل «‌ابد و یک روز» با مادری مواجه‌ایم که اگرچه ممکن است حرص آدم را درآورد یا مثلا مادری بی‌خیال و بی مسئولیت به نظر برسد اما باز هم مادر است و تیپ نیست و شخصیت است.

     هم می‌توان او را نقد کرد و هم دوست داشت. این یک تصویر رئالیستی و واقع‌گرا از بسیاری از مادران است که اتفاقا احترام و اعتبارشان فارغ از ضعف‌ها و دل‌سوزی‌های آسیب‌زننده، زیباست.

   همان که پیمان معادی می‌گوید: وای این دیگه کیه! مادر است با همه دغدغه‌های مادرانه. راستش را بخواهید مادر فیلم "ابد و یک روز" را  دوست دارم و در چند موقعیت، دلم برایش سوخت و به حالش بغض کردم. 

   چه آنجا که نتوانست جلوی عطسه‌اش را بگیرد و فشار جسمی زیادی تحمل کرد. چه آنجا که با ذوق کودکانه 500 تومانی را زیر تشک گذاشت تا پس‌انداز کند.

   چه آنجا که با رقص و شادی فرزندانش بشکن می‌زد. چه آنجا که با ترس و نگاه مضطرب از سرزنش فرزندان به آنها می‌نگریست. چه آنجا که از سر استیصال گفت خراب شه خونه‌ای که بزرگ‌تر نداره. مادری که با تمام سادگی‌ها و اشتباه و دلسوزی‌های غلط، مادر است.

  مادری که شاید مادری را بلد نباشد اما بد نیست، درد فرزند دارد و از رنج آنها رنج می‌کشد و پیر می‌شود. سرکوفت‌های آنها را تحمل می‌کند و در تنهایی خویش، فرو می‌ریزد. بی خیال‌ترین مادران هم دل‌شوره و دغدغۀ فرزند دارند. همواره و همیشه؛ تا ابد و یک روز.

ارسال به دوستان
ادعای ترامپ: در برابر ایران پیروزی کامل می خواهم نه یک پیروزی ۹۳ درصدی! جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح: در شهر موشکی رونمایی‌شده، رازها و فناوری‌های نهفته‌ای قرار دارد مسکو: پیشنهاد ما برای انتقال اورانیوم ایران به روسیه همچنان روی میز است ایران عضو کمیته برنامه‌ریزی و هماهنگی سازمان ملل شد شنیده شدن صدای دو انفجار در عدن چه کسانی در مراسم ختم علی اصغر فانی حضور داشتند؟ (عکس) حمله یمن به فرودگاه ریاض و تأسیسات نفتی ینبع حمله اوکراین به یکی از مهم‌ترین مراکز صادرات نفت روسیه هشدار بارش شدید، رعد و برق و تگرگ برای ۷ استان/ تهران بارانی می‌شود یحیی سریع: جنگنده‌های سعودی طی ۲۴ ساعت گذشته، ۹۳ حمله هوایی در یمن انجام دادند روسیه تاریخ دیدار پوتین با ویتکاف و کوشنر را اعلام کرد علیرضا بیرانوند راهی تایلند می‌شود؛ حضور در مراسم مرد سال فوتبال آسیا قطعی شد درآمد استقلال، سپاهان و تراکتور از آسیا چقدر بود؟ جزئیات تازه AFC دعوت سخنگوی سپاه از مردم برای شرکت در پویش ملّی کتابخوانی «مرد ابدی» سفیر روسیه در آمریکا درگذشت