علمی

حادثه گوویانیا یکی از عجیب‌ترین، تلخ‌ترین و در عین حال دروس‌آموزترین حوادث هسته‌ای / پرتویی در تاریخ جهان است. این فاجعه نه در یک نیروگاه هسته‌ای یا مرکز تحقیقاتی، بلکه در قلب یک شهر زنده و به علت غفلت انسانی ساده رخ داد.

در تمام این سال‌ها، متفورمین به دلیل توانایی بالای خود در کاهش قند خون شناخته می‌شد. اما مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۵ در مجله Science Advances منتشر شد، نشان داد این دارو بخشی از بدن را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد که پیش‌تر تصور نمی‌شد: مغز.

پرورش صنعتی مرغ، سرعت انتقال باکتری‌های عامل اسهال را به شدت افزایش داده و شرایط را برای تکامل سویه‌های جدید و مقاوم به آنتی‌بیوتیک فراهم کرده است.

تغذیه نامناسب پدر ممکن است از طریق تأثیر بر کیفیت اسپرم و عملکرد ژن‌ها، بر رشد جنین اثر بگذارد. مادرانی که در اوایل بارداری غذاهای فوق‌فرآوری‌شده بیشتری مصرف می‌کنند، ممکن است نوزادانی با وزن کمتر هنگام تولد داشته باشند.

پژوهشگران می‌گویند سیاره زهره که حالا سطحی خشک و گرم و جهنمی دارد، احتمالا زمانی ۹۰ درصد از سطح آن با اقیانوس‌ها پوشیده شده بوده است.

شواهد جدیدی مبنی بر اینکه میکروپلاستیک‌ها می‌توانند از سد جفت جنین عبور کرده و تولید هورمون را تغییر دهند، پیدا شده است.

عکس روز ناسا رنگین‌کمان را به شکل یک شعله آتش بر فراز ویرجینیای غربی به نمایش می‌گذارد.

کورکومین، مهمترین ترکیب فعال زردچوبه، سال‌هاست به دلیل خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی مورد توجه پژوهشگران قرار دارد، اما جذب اندک آن در دستگاه گوارش، استفاده درمانی از این ماده را با محدودیت مواجه کرده است. تولیدکنندگان این کپسول با استفاده از فناوری نانو، اندازه ذرات کورکومین را کاهش داده‌اند تا جذب آن در روده افزایش یابد و مقدار بیشتری از این ماده به اندام‌ها و بافت‌های هدف برسد.

پژوهش جدید دانشمندان اروپایی، این ایده قدیمی را که کودکان با آغاز افزایش شاخص توده بدنی در حدود ۶ سالگی دچار بازگشت چاقی می‌شوند، به چالش می‌کشد.

نفس‌های عمیق آرامش‌بخش که برای کاهش اضطراب و افزایش تمرکز توصیه می‌شوند، ممکن است درواقع افراد را به سمت تصمیم‌گیری‌های پرخطر سوق دهند.

پژوهشگران ژنی را شناسایی کرده‌اند که سازوکار تغییر جنس روزانه‌ی گل‌های آووکادو را پس از یک قرن رمزگشایی می‌کند.

در نگاه نخست رنگ‌های قرمز و سبز تفاوت آشکاری با یکدیگر دارند، اما از دیدگاه زیست‌شناسی و نحوه پردازش آن‌ها در چشم، شباهت بسیار زیادی میان این دو وجود دارد. پژوهشگران اکنون دریافته‌اند که این شباهت حتی در سطح مولکولی نیز برقرار است و تنها تفاوت در سه اسید آمینه کافی است تا سلول‌های مخروطی شبکیه برای حساسیت به نور قرمز یا سبز تنظیم شوند.

پژوهشگران دانشگاه توبینگن در آلمان با مطالعه بر روی مغز موش‌ها، دریافتند که سطح هوشیاری می‌تواند به‌طور مستقیم بر آمادگی مغز برای شکل‌گیری خاطرات تأثیر بگذارد. این مطالعه که در مجله نیچِر کامیونیکِیشِنز/ Nature Communications منتشر شده، نشان می‌دهد که مغز در همه زمان‌ها به یک اندازه برای ذخیره‌سازی اطلاعات آماده نیست و پنجره‌های کوتاهی از حساسیت بالا وجود دارد که در آن‌ها شکل‌گیری خاطره تسهیل می‌شود.

پروفسور حسین اردکانی، بنیان‌گذار علم هواشناسی ایران، ضمن رد شایعات مربوط به تابستان جهنمی، از وقوع موج‌های سرمای شدید و بارش‌های مطلوب برف در ماه‌های دی و بهمن سال جاری خبر داد.

اگر به پنجره هواپیما دقت کنید، متوجه می شوید که برخلاف پنجره های ساختمان ها، گوشه های تیز و زاویه دار ندارند. این طراحی نتیجه یک تغییر مهم در تاریخ هوانوردی است؛ تغییری که پس از چند سانحه هوایی، مهندسان را وادار کرد شکل پنجره ها را برای همیشه تغییر دهند.

در یکی از خشک ترین مناطق جهان، حشره ای زندگی می کند که برای پیدا کردن آب از روشی شگفت انگیز استفاده می کند. ساختار ویژه پوسته سوسک نامیب، سال هاست دانشمندان را برای طراحی سطوح هوشمند در صنایع مختلف، از جمع آوری آب تا مقابله با یخ زدگی، الهام بخشیده است.

ونوس حشره خوار یکی از عجیب ترین گیاهان جهان است؛ گیاهی که مغز و سیستم عصبی ندارد، اما می تواند تعداد تماس های وارد شده به برگ های شکارچی خود را ثبت کند و بر اساس آن تصمیم بگیرد چه زمانی شکار را به دام بیندازد.

نوع جدیدی از قرص HIV موسوم به VH-499 اولین آزمایش انسانی خود را با موفقیت پشت سر گذاشت.

«لوکا بیندی»، زمین‌شناس و بلورشناس دانشگاه فلورانس و نویسنده اصلی این مطالعه، پیش‌تر نیز در بقایای آزمایش هسته‌ای ترینیتی متعلق به پروژه منهتن آمریکا، بلور جدیدی کشف کرده بود. به گفته او، چنین رویدادهای شدیدی فقط باعث تغییر شکل مواد نمی‌شوند، بلکه می‌توانند ساختارهای شیمیایی کاملاً تازه ایجاد کنند.

پژوهشگران با شبیه‌سازی رفتار کرکس‌های آندی، یکی از بزرگ‌ترین پرندگان جهان، دریافته‌اند که پرواز گروهی در محیط‌های غیرقابل پیش‌بینی می‌تواند مصرف انرژی این پرندگان را تا ۴۱ درصد کاهش دهد. این یافته‌ها علاوه بر درک بهتر رفتار جانوران، می‌تواند به توسعه سامانه‌های ناوبری پهپادها و ربات‌های خودران نیز کمک کند.