کد خبر ۱۰۲۴۴۳۹
تاریخ انتشار: ۱۹:۰۵ - ۰۴-۱۰-۱۴۰۳
کد ۱۰۲۴۴۳۹
انتشار: ۱۹:۰۵ - ۰۴-۱۰-۱۴۰۳

عکس با مکث/ "چارلی چاپلین مُرد"؛ نه یک کلمه کمتر نه یک کلمه بیشتر!

عکس با مکث/
هیچ‌کس خرده نگرفت که برای درگذشت اسطورۀ تکرار ناشدنی و نابغۀ بی‌بدیل سینما چرا از ساده‌ترین واژه استفاده شده: "مُرد".

   عصر ایران؛ مهرداد خدیر- 47 سال قبل و در 4 دی 1356 خورشیدی روزنامۀ اطلاعات خبر درگذشت چارلی چاپلین نابغۀ تکرار ناپذیر سینما را با این تیتر منتشر کرد: "چارلی چاپلین مُرد".

چارلی چاپلین


   در آن زمان هیچ‌کس خرده نگرفت که برای درگذشت اسطورۀ تکرار ناشدنی و نابغۀ بی‌بدیل سینما چرا از ساده‌ترین واژه استفاده شده: "مُرد".

    مثلا چرا ننوشتند "چراغ سینما خاموش شد" یا "پرواز نابغه" یا "چارلی جاودان شد"  و مانند اینها و کافی است با خبر درگذشت بزرگان سینمای خودمان مقایسه کنیم که انواع توصیفات می آید به جز اصل موضوع که همان مرگ است و مردن.

    واقعیت این است که هر چند فرهنگ ما مرگ‌اندیش است اما برای خبر درگذشت و مرگ انواع کلمات را ساخته‌ایم تا اصل مطلب فراموش شود و انگار شخص نمرده است در حالی که گویاترین کلمه و پرضرب‌تر از همه خود مردن و مرگ است. 

    چندان که فردوسی می‌گوید: اگر مرگ داد است بیداد چیست؟یا باز در ادبیات کلاسیک: "ناگهان بانگی برآمد، خواجه مُرد!"

    اکنون اما اگر بنویسی "مُرد" حمل بر اهانت یا تخفیف و نادیده انگاشتن می‌شود چندان که کلمۀ جنازه در حالی که واژۀ «پیکر» به جای جنازه برای شهیدان و مفاخر به قصد احترام بود نه آن که واژگان مردن و جنازه را کلا از فرهنگ واژگان بیندازیم بیرون!

 حتی به خاطر دارم همان اوایل جنگ در نیمه دوم سال 59 تیتر درشت صفحه گزارش روزنامۀ اطلاعات (‌صفحۀ 5) که به صورت لایی زودتر از صفحۀ اول در دکه‌ها دیده می‌شد این بود: مرگ اگر مرد است گو پیشِ من آی. (بخش اول شعری با این مصراع دوم: تا در آغوشش بگیرم تنگ تنگ) و کسی حمل بر جسارت نکرد.

   کمتر زبانی برای مرگ افعال متعدد و متنوع به کار می‌برد و ما معمولا از مرگ و مردن پرهیز داریم. "چارلی چاپلین مرد". چون به قول سیمون دوبوار: همه می‌میرند. در قران هم آمده کل من علیها فان. 

   علی حاتمی برای دیالوگ اکبر عبدی در فیلم "مادر" نوشته بود: "مادر مرد از بس که جان ندارد " اما وقتی خودش مرد، دیدند خوب نیست بنویسند مرده و مرحوم حسین قندی در روزنامه اخبار تیتر زد: علی حاتمی داستان مرگ را کلید زد.

   حالا تصور کنید می‌نوشت: علی حاتمی مرد. قطعا به اهانت و جسارت متهم می‌شد در حالی که هیچ خبری به اهمیت و مهابت خبر مرگ نیست و اصلا خود کلمه خبر گاه به معنی خبر مرگ یا مرگ به کار می‌رود: آن را که خبر شد خبری بازنیامد. یعنی از کسی که مرده (خبرشده) خبری نداریم و به خاطر همین وقتی می پرسند: چه خبر؟ پاسخ می دهیم: سلامتی!

  بله، چارلی چاپلین در 4 دی 1356 خورشیدی مُرد. چون "همه می‌میرند".

ارسال به دوستان
منظرۀ «پل زمانخان» در بیش از یک قرن قبل جزیره اختصاصی مازراتی با رستوران شناور معرفی شد؛ ۸۴۰ خانه لوکس و رفت‌و‌آمد با قایق (+عکس) جامپ استارت خودرو؛ آیا روشن کردن ماشین با باتری کمکی به آن آسیب می‌زند؟ چرا شب‌ها دندان‌قروچه می‌کنیم؟/ راز سردردهای صبحگاهی شاید در فک شما باشد بازتاب ابرها چگونه هشدار حمله هسته‌ای ایجاد کرد؟ سدیم خون چقدر باید باشد؟؛ محدوده طبیعی سدیم خون و علائم هشدار را بشناسید عواقب جدی داغ کردن موتور؛ از واشر سرسیلندر تا تعویض کامل پیشرانه چرا نوشیدن قهوه تلخ را دوست داریم؟ / کشف مسیر تازه دوپامین که می‌تواند عادت‌های غذایی ما را تغییر دهد ۱۰ رمان تاریخی برتر تاریخ ادبیات؛ از «جنگ و صلح» تا «شوگان» در تصمیم‌گیری مشکل دارید؟ ۲۵۰ میلی‌ثانیه از زمان‌تان را به هوش مصنوعی جدید گوگل بدهید! ۱۲ اختراع مهم دهه‌های ۴۰ و ۵۰ که جهان مدرن را شکل دادند(+عکس) ماکرون: شواهد کافی برای اثبات دست داشتن قدرت‌های خارجی در تهدیدهای بمب‌گذاری وجود ندارد کنایه بقائی به کشور‌های هم‌پیمان آمریکا: گنجشکی که در پی لک‌لک پرواز کند، پاهایش خواهد شکست آخرین وضعیت مرز بین‌المللی شلمچه فونیکس FX برقی؛ در جمع خودروهای برقی ۵ ستاره جهان