تاریخ:
دعوای شدید خیابانی و خداداد عزیزی را ببینید 
درس شصت و پنج
سال کبیسه چیست؟ آیا سال ۱۴۰۴ کبیسه است؟
ریشه واژه کبیسه به معنای پر کردن چاه از خاک است. این استعاره نشاندهنده پر کردن خلأ زمانی در تقویم است. آخرین سال کبیسه در تقویم هجری شمسی، سال ۱۳۹۹ بود و آخرین کبیسه پنجساله در سال ۱۳۷۵ رخ داد. طبق محاسبات نجومی، کبیسه پنجساله بعدی در سال ۱۴۰۸ خواهد بود که این پیشبینی بر اساس تکرارپذیری بیش از ۸۰ درصدی کبیسههای ۳۳ ساله صورت گرفته است.
سال کبیسه یکی از مهمترین مفاهیم در دانش گاهشماری است که برای حفظ دقت تقویم و تطبیق آن با گردش زمین به دور خورشید مورد استفاده قرار میگیرد. این مفهوم که ریشه در دانش نجوم باستان دارد، در تمام تقویمهای رایج جهان از جمله هجری شمسی، میلادی و قمری به چشم میخورد، اگرچه شیوه محاسبه و اجرای آن در هر تقویم متفاوت است.
به گزارش روزیاتو، اگر می خواهید بدانید سال کبیسه دقیقاً چیست، با ما همراه باشید.
محاسبه سال کبیسه
یک سال خورشیدی کامل، یعنی زمانی که زمین یک دور کامل به دور خورشید میچرخد، دقیقاً ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقیقه و ۴۵ ثانیه طول میکشد. در گذشتههای دور، منجمان این کسری از شبانهروز را در محاسبات خود نادیده میگرفتند.
این بیتوجهی باعث شد که طی قرنها، زمان تحویل سال تغییر کند و آغاز سال نو به تدریج به فصلهای دیگر منتقل شود. برای حل این مشکل، دانشمندان تصمیم گرفتند هر چهار سال یکبار، این ساعتهای اضافی را جمع کرده و یک روز کامل به تقویم اضافه کنند.
ویژگیهای منحصر به فرد سال کبیسه در تقویم هجری شمسی
تقویم هجری شمسی تنها تقویم متداول در جهان است که علاوه بر کبیسه چهارساله، دارای کبیسه پنجساله نیز هست. این ویژگی منحصر به فرد به دلیل محاسبات دقیقتر در این تقویم است. در سالهای کبیسه، ماه اسفند به جای ۲۹ روز، ۳۰ روزه میشود و کل سال به جای ۳۶۵ روز، ۳۶۶ روز خواهد داشت. کبیسههای پنجساله در دورههای ۲۹، ۳۳ یا ۳۷ ساله رخ میدهند که علت آن را باید در کمتر بودن کسر سال شمسی حقیقی از ۶ ساعت جستجو کرد.
سال کبیسه در تقویمهای جهانی
در تقویم میلادی، محاسبه سال کبیسه تابع قوانین خاصی است. سالی کبیسه محسوب میشود که علاوه بر بخشپذیری بر عدد ۴ و ۱۰۰، بر ۴۰۰ نیز بخشپذیر باشد. در تقویم قمری نیز سیستم متفاوتی حاکم است. در این تقویم، پس از هر سه سال عادی ۳۵۴ روزه، یک سال ۳۵۵ روزه به عنوان سال کبیسه قرار میگیرد. در یک دوره سی و سه ساله قمری، هشت سال کبیسه سهساله و سه کبیسه دوساله وجود دارد.
تاریخچه و معناشناسی
ریشه واژه کبیسه به معنای پر کردن چاه از خاک است. این استعاره نشاندهنده پر کردن خلأ زمانی در تقویم است. آخرین سال کبیسه در تقویم هجری شمسی، سال ۱۳۹۹ بود و آخرین کبیسه پنجساله در سال ۱۳۷۵ رخ داد. طبق محاسبات نجومی، کبیسه پنجساله بعدی در سال ۱۴۰۸ خواهد بود که این پیشبینی بر اساس تکرارپذیری بیش از ۸۰ درصدی کبیسههای ۳۳ ساله صورت گرفته است.
نگاهی به آینده
مطالعات نشان میدهد که با گذشت زمان و تغییرات تدریجی در گردش زمین به دور خورشید، ممکن است نیاز به اصلاحات جزئی در محاسبه سالهای کبیسه به وجود آید. دانشمندان با استفاده از فناوریهای پیشرفته امروزی، همواره در حال رصد این تغییرات و بهروزرسانی محاسبات مربوط به سالهای کبیسه هستند.
نقش حیاتی سال کبیسه در نظام گاهشماری چیست؟
سال کبیسه نمونهای درخشان از تلاش هوشمندانه بشر برای درک و ثبت دقیق گذر زمان است. این مفهوم که در تمام تقویمهای مهم جهان جایگاه ویژهای دارد، نشاندهنده اهمیت هماهنگی بین محاسبات نجومی و زندگی روزمره انسان است. تقویم هجری شمسی با داشتن سیستم منحصر به فرد کبیسه پنجساله، یکی از دقیقترین تقویمهای جهان محسوب میشود.
لینک کوتاه: کپی لینک
راز فعالیت شبانه سوسکها؛ چرا شبها و در تاریکی دیده میشوند؟ بزرگترین دریاچههای جهان که در «زیر زمین» پنهان شدهاند(+عکس) ۹ حقیقت درباره داریوش بزرگ هخامنشی چگونه تلخی سبزی سرخ شده را بگیریم ؟ از قورمه سبزی و خورشت کرفس تا انواع کوکو دانشجوی تاریخی که «بانوی مرگ» لقب گرفت (+عکس) گنج سکههای «خلافت عباسی» در یک روستا در روسیه از زیر خاک بیرون آمد(+عکس) ۱۰ عملیات نظامی جسورانه که به فاجعه ختم شد روایتی متفاوت از زنان دوره قاجار! اگر مدتی است که دائم منتظر یک اتفاق بد هستید، این راهکارها کمک میکند رابطه مخفی میان الیزابت اول و امپراتوری عثمانی چگونه دختران روستایی، معجزه اقتصادی ژاپن را رقم زدند؟ یک اتفاق عجیب ؛ دکمه کثیف سکه نادر 900 ساله از آب درآمد از بین بردن انواع لکه روی لباس با مواد ساده خانگی + جدول این جملهها را درباره خودتان نگویید؛ حتی به شوخی! / به این چند دلیل مغزتان باور میکند 12 رودخانه مشهور جهان که نقش مهمی در زندگی بشر داشتهاند(+عکس)