تاریخ:
آتشسوزی در یک منطقه صنعتی در شرق فرانسه 
درس هفتاد و سه
سال کبیسه چیست؟ آیا سال ۱۴۰۴ کبیسه است؟
ریشه واژه کبیسه به معنای پر کردن چاه از خاک است. این استعاره نشاندهنده پر کردن خلأ زمانی در تقویم است. آخرین سال کبیسه در تقویم هجری شمسی، سال ۱۳۹۹ بود و آخرین کبیسه پنجساله در سال ۱۳۷۵ رخ داد. طبق محاسبات نجومی، کبیسه پنجساله بعدی در سال ۱۴۰۸ خواهد بود که این پیشبینی بر اساس تکرارپذیری بیش از ۸۰ درصدی کبیسههای ۳۳ ساله صورت گرفته است.
سال کبیسه یکی از مهمترین مفاهیم در دانش گاهشماری است که برای حفظ دقت تقویم و تطبیق آن با گردش زمین به دور خورشید مورد استفاده قرار میگیرد. این مفهوم که ریشه در دانش نجوم باستان دارد، در تمام تقویمهای رایج جهان از جمله هجری شمسی، میلادی و قمری به چشم میخورد، اگرچه شیوه محاسبه و اجرای آن در هر تقویم متفاوت است.
به گزارش روزیاتو، اگر می خواهید بدانید سال کبیسه دقیقاً چیست، با ما همراه باشید.
محاسبه سال کبیسه
یک سال خورشیدی کامل، یعنی زمانی که زمین یک دور کامل به دور خورشید میچرخد، دقیقاً ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقیقه و ۴۵ ثانیه طول میکشد. در گذشتههای دور، منجمان این کسری از شبانهروز را در محاسبات خود نادیده میگرفتند.
این بیتوجهی باعث شد که طی قرنها، زمان تحویل سال تغییر کند و آغاز سال نو به تدریج به فصلهای دیگر منتقل شود. برای حل این مشکل، دانشمندان تصمیم گرفتند هر چهار سال یکبار، این ساعتهای اضافی را جمع کرده و یک روز کامل به تقویم اضافه کنند.
ویژگیهای منحصر به فرد سال کبیسه در تقویم هجری شمسی
تقویم هجری شمسی تنها تقویم متداول در جهان است که علاوه بر کبیسه چهارساله، دارای کبیسه پنجساله نیز هست. این ویژگی منحصر به فرد به دلیل محاسبات دقیقتر در این تقویم است. در سالهای کبیسه، ماه اسفند به جای ۲۹ روز، ۳۰ روزه میشود و کل سال به جای ۳۶۵ روز، ۳۶۶ روز خواهد داشت. کبیسههای پنجساله در دورههای ۲۹، ۳۳ یا ۳۷ ساله رخ میدهند که علت آن را باید در کمتر بودن کسر سال شمسی حقیقی از ۶ ساعت جستجو کرد.
سال کبیسه در تقویمهای جهانی
در تقویم میلادی، محاسبه سال کبیسه تابع قوانین خاصی است. سالی کبیسه محسوب میشود که علاوه بر بخشپذیری بر عدد ۴ و ۱۰۰، بر ۴۰۰ نیز بخشپذیر باشد. در تقویم قمری نیز سیستم متفاوتی حاکم است. در این تقویم، پس از هر سه سال عادی ۳۵۴ روزه، یک سال ۳۵۵ روزه به عنوان سال کبیسه قرار میگیرد. در یک دوره سی و سه ساله قمری، هشت سال کبیسه سهساله و سه کبیسه دوساله وجود دارد.
تاریخچه و معناشناسی
ریشه واژه کبیسه به معنای پر کردن چاه از خاک است. این استعاره نشاندهنده پر کردن خلأ زمانی در تقویم است. آخرین سال کبیسه در تقویم هجری شمسی، سال ۱۳۹۹ بود و آخرین کبیسه پنجساله در سال ۱۳۷۵ رخ داد. طبق محاسبات نجومی، کبیسه پنجساله بعدی در سال ۱۴۰۸ خواهد بود که این پیشبینی بر اساس تکرارپذیری بیش از ۸۰ درصدی کبیسههای ۳۳ ساله صورت گرفته است.
نگاهی به آینده
مطالعات نشان میدهد که با گذشت زمان و تغییرات تدریجی در گردش زمین به دور خورشید، ممکن است نیاز به اصلاحات جزئی در محاسبه سالهای کبیسه به وجود آید. دانشمندان با استفاده از فناوریهای پیشرفته امروزی، همواره در حال رصد این تغییرات و بهروزرسانی محاسبات مربوط به سالهای کبیسه هستند.
نقش حیاتی سال کبیسه در نظام گاهشماری چیست؟
سال کبیسه نمونهای درخشان از تلاش هوشمندانه بشر برای درک و ثبت دقیق گذر زمان است. این مفهوم که در تمام تقویمهای مهم جهان جایگاه ویژهای دارد، نشاندهنده اهمیت هماهنگی بین محاسبات نجومی و زندگی روزمره انسان است. تقویم هجری شمسی با داشتن سیستم منحصر به فرد کبیسه پنجساله، یکی از دقیقترین تقویمهای جهان محسوب میشود.
لینک کوتاه: کپی لینک
جشن چله تابستان؛ از جشنهای فراموش شده ایرانی چرا تهرانی اجاق خانه را آخر همه میساخت؟ چگونه تصمیمهای درستی بگیریم شش مورد از خطرناکترین مُدهای تاریخ حداقل و حداکثر قد مورد نیاز برای پذیرفته شدن در نیروی هوایی آمریکا چقدر است؟ چگونه شطرنج به سرگرمی محبوب اشراف اروپای قرون وسطی تبدیل شد؟(+عکس) چگونه جنگ جهانی اول همه دنیا را تا همین امروز به آشوب کشید؟ حکایت اولین مستراحهای عمومی در تهران/ وقتی «کناسی» شغل پردرآمدی بود چرا مصریان باستان عاشق گربهها بودند؟ کاتبان سومری دوران باستان چگونه «هیچ» را ثبت کردند؟(+عکس) نخستین ورزشکار المپیکی ایران که بود؟ ۱۵ پستانداری که بیشتر از همنوعان خود در حیات وحش میخوابند (+ اینفوگرافیک) از غار سون دونگ در ویتنام چه می دانید؟(+عکس) زردچوبه تقلبی را با یک لیوان آب بشناسید/ ۵ راه ساده برای تشخیص زردچوبه اصل + روش صحیح نگهداری زردچوبه هنوز خیلی ها روش دم کردن قهوه ترک روی گاز را بلد نیستند