شواهد اولیه در معادن نویافتۀ هخامنشی‌ها چه می‌گوید؟

به گزارش ایسنا، رائد ناصری‌فر، درباره شناسایی سه معدن سنگ در منطقه آبدانان که احتمال می‌رود سنگ‌های به‌کار رفته در کاخ داریوش بزرگ هخامنشی، آپادانا در شوش از آن‌ها استخراج شده باشند، به ایسنا گفت: در منطقه آبدانان، سه معدن وجود دارد که احتمال می‌رود سنگ‌های کاخ آپادانا در شوش از این معادن تأمین شده‌اند. پیش‌تر نیز مطالعاتی روی این معادن انجام شده بود و کارشناسان ما به همراه افراد بومی منطقه، این معادن را مورد بررسی قرار داده‌ بودند.

 اخیراً، فردی به نام «محمد حیدری»، که معلم و کوهنورد است، این موضوع را مورد بررسی قرار داد و ادعا کرد که سنگ‌های کاخ آپادانا از این منطقه استخراج شده‌اند. همچنین، آقای احمدزاده شوهانی، کارمند پایگاه شوش و باستان‌شناس، مقاله‌ای در این زمینه نوشته و تحقیقاتی انجام دادند. ایشان ادعا دارند که این سنگ‌ها از سه معدن مذکور استخراج و به کاخ شوش و آپادانا منتقل شده‌اند.

ناصری‌فر افزود: در منابع قدیمی نیز به شهرهایی مانند «ابیرادوش» اشاره شده است که مربوط به این دوره هستند. البته، این‌ها فعلاً در حد یک فرضیه است؛ فرضیه‌ای که به حداقل یک ماه کاوش علمی در منطقه نیاز دارد تا اثبات شود که این سنگ‌ها متعلق به دوره هخامنشی هستند و از اینجا به شوش منتقل شده‌اند.

او ادامه داد: بر این اساس، به همراه رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و کارشناسان حوزه باستان‌شناسی به منطقه رفتیم. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این سنگ‌ها متعلق به دوره هخامنشی هستند. برای ما به‌عنوان متولیان میراث فرهنگی، موضوع تا حدی اثبات شده، اما در باستان‌شناسی چیزی صد درصد نیست تا زمانی که کاوش‌های علمی انجام شود، زیرا فاصله محل معدن تا شوش حدود ۱۵۰ کیلومتر است.

معاون میراث فرهنگی استان ایلام با بیان اینکه در حال حاضر، این فرضیه در این سطح قابل‌قبول است، اما نیاز به بررسی بیشتر دارد، اظهار کرد: این معادن چندان گم‌ و ناشناخته نبودند؛ دقیقاً پشت پاسگاه آبدانان قرار دارند. افراد محلی بی‌آنکه بدانند از یکی از این معادن برای ساخت‌وساز نیز استفاده می‌کردند. اما اینکه این معادن به دوره هخامنشی مربوط باشند یا سنگ‌های کاخ آپادانا از آنها استخراج شده باشند، تا پیش از این، چنین ادعایی مطرح نبود.

ناصری‌فر در پاسخ به این سوال که در حال حاضر، آیا یگان حفاظت یا تیمی برای مراقبت از این معادن مستقر شده است، گفت: شهرستان آبدانان نمایندگی حفاظت و میراث فرهنگی دارد و وظیفه ذاتی آن‌ها مراقبت از همه آثار است. این کوه‌ها مکان‌هایی نیستند که سرقتی از آن‌ها رخ دهد، چون فقط معادن سنگ هستند.

 محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، جمعه ۲۲ فروردین ۱۴۰۴ اعلام کرد که در دامنه زاگرس و منطقه آبدانان ایلام، سه معدن شناسایی شده که احتمال می‌رود همان معادن گمشده‌ دوران هخامنشی باشند.

او گفته است: در حال انجام آزمایش‌هایی هستیم تا مشخص شود سنگ‌ها با نمونه‌های کاخ شوش یکسان‌اند یا نه.

لقمان احمدزاده، باستان‌شناس پروژه، نیز درباره این کشف گفته است: ماجرا از ویدیویی در اینستاگرام شروع شد. محمد حیدری، معلم محلی، به‌طور اتفاقی این معادن را معرفی کرد و ما متوجه شباهتشان با معادن هخامنشی شدیم.

این باستان‌شناس تأکید کرد: احتمال می‌دهیم این معادن همان «ابیرادوش» باشند که در کتیبه کاخ آپادانا آمده است. اگر این فرضیه تایید شود، معادن آبدانان می‌توانند به ثبت جهانی برسند و نقشی مهم در بازسازی تاریخ معماری و مهندسی هخامنشی ایفا کنند.