فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۵۹۲۲۲
تاریخ انتشار: ۱۳:۳۱ - ۲۲-۰۲-۱۴۰۴
کد ۱۰۵۹۲۲۲
انتشار: ۱۳:۳۱ - ۲۲-۰۲-۱۴۰۴

موضع هسته‌ای یکسان آمریکا در برابر رژیم پهلوی و جمهوری اسلامی/ شاه چه پاسخی داده بود؟

موضع هسته‌ای یکسان آمریکا در برابر رژیم پهلوی و جمهوری اسلامی/ شاه چه پاسخی داده بود؟
آمریکا حتی در دوره پهلوی نیز با چرخه سوخت هسته‌ای مستقل در ایران مخالف بود چراکه این احتمال را می داد که هدف نهایی شاه از تعقیب برنامه هسته ای، دسترسی به بمب اتمی است و آمریکا مخالف دستیابی شاه به چنین هدفی بود.
جلیل بیات: در پایان دور چهارم مذاکرات هسته ای میان ایران و آمریکا، عباس عراقچی از نزدیک شدن مواضع دو طرف به هم خبر داد و این مذاکرات را رو به‌جلو ارزیابی کرد. این در حالی بود که پیش از این دونالد ترامپ و استیو ویتکاف اعلام کرده بودند ایران نباید هیچگونه برنامه غنی سازی اورانیوم داشته باشد؛ موضوعی که خط قرمز جمهوری اسلامی محسوب می شود. در واقع این موضع آمریکا پیشتر در دولت جورج بوش پسر نیز وجود داشت و فقط باراک اوباما بود که با پذیرش حق غنی سازی ایران توانست به توافق برجام با جمهوری اسلامی نائل شود.
 
اما شاید جالب باشد که بدانیم آمریکا حتی در دوره پهلوی نیز با چرخه سوخت هسته ای مستقل در ایران مخالف بود چراکه این احتمال را می داد که هدف نهایی شاه از تعقیب برنامه هسته ای، دسترسی به بمب اتمی است و آمریکا مخالف دستیابی شاه به چنین هدفی بود. 
 
البته آمریکا چندان هم اشتباه نمی کرد، چنانکه شاه یکبار در مصاحبه ای با یک هفته نامه فرانسوی گفته بود که «ایران خیلی زودتر از آنچه که فکرش را بکنید به سلاح هسته ای دست خواهد یافت»؛ هرچند شاه بلافاصله این مصاحبه را انکار کرد، اما بسیاری از نزدیکان او از جمله اکبر اعتماد، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران بعدها در خاطراتشان اذعان کردند که هدف نهایی شاه دستیابی به سلاح هسته ای بود.
 
آمریکا در زمان رژیم پهلوی نه تنها با توسعه برنامه هسته ای ایران مخالفت کرد، بلکه حتی مانع از همکاری آلمان ها با ایران برای ساخت نیروگاه هسته ای بوشهر شد. جرالد فورد، رئیس جمهور آمریکا پادمان هسته ای شدیدی را علیه ایران وضع کرده بود که خارج ار تعهدات پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای ( ان پی تی) محسوب می شد. اما شاه این پادمان های الحاقی را مغایر با حاکمیت ایران می دانست و به همین دلیل با آن مخالفت کرد و بدین ترتیب مذاکرات هسته ای ایران و آمریکا با شکست مواجه شد.
 
اما آمریکا که با توجه به بحران نفتی و مشکلات عدیده داخلی و بین المللی در آن زمان، نمی خواست از قراردادهای ارزشمند اتمی با ایران بگذرد و این بازار بکر و تازه را به رقبایی همچون فرانسه و آلمان واگذار کند دوباره تلاش کرد شاه را راضی کند که با تضمین های ویژه ای، نگرانی های این کشور را برطرف کند. آمریکا می خواست روی «قسمت نهایی سیکل سوخت» نظر داشته باشد و ایران مخالف بود.
 
شاه معتقد بود از آنجا که ایران پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای را امضاء کرده است، لذا باید از تمام حقوق مصرحه در این پیمان بهره مند باشد که از آن جمله دستیابی به چرخه کامل سوخت و غنی سازی و بهره مندی از کمک کشورهای دارای تکنولوژی هسته ای است. شاه می گفت اینها حقوق غیرقابل انکار ایران بوده و او حاضر نیست هیچ محدودیتی را در این زمینه بپذیرد.
 
با این حال نیاز دو کشور به هم در عرصه های مختلف باعث شد از مواضع خود تا حدودی کوتاه آمده تا زمینه ایجاد توافق فراهم شود؛ چنانکه بالاخره توافق شد کنترل های دو گانه ایرانی و آمریکایی، سوای کنترل های معمولی بر فعالیت راکتورهای اتمی ایران نظارت کنند. آنطور که اکبر اعتماد گفته در دولت کارتر آمریکایی ها پیشنهاد کردند که ایران شرایط آمریکا را بپذیرد، اما برای این کشور ماده «کشور دوست بهره‌مند» را به قرارداد اضافه کنند که مفهوم سیاسی اش این است که آمریکا هر موقع هر امتیازی به هر کشور دیگری بدهد، شامل حال ایران هم می شود. بنابراین این راه حل پذیرفته شد و متن در سطح کارشناسان دو طرف پاراف شد، ولی به دلیل بروز شرایط انقلاب در ایران دیگر فرصتی نشد که در سطح سیاسی تصویب و امضا شود. لذا شاه و آمریکا در نهایت نتوانستند درباره برنامه هسته ای ایران به توافق نهایی دست یابند.
 
اکنون آمریکا دوباره با چرخه سوخت هسته ای در ایران مخالفت کرده و جالب اینکه پیشنهادهای مطرح شده در زمان شاه مانند تشکیل کنسرسیومی بین المللی برای غنی سازی اورانیوم نیز دوباره به گوش می رسد که چنین موضوعاتی تاکنون توسط جمهوری اسلامی تایید نشده است. لذا اگرچه قرار است مذاکرات ادامه یابد، اما باید منتظر ماند و دید آیا دونالد ترامپ نیز همچون اوباما، حق غنی سازی اورانیوم ایران را به رسمیت خواهد شناخت؟
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
captcha
پاسخ مدیر سازمان سینمایی به سرنوشت حذف پروانه ساخت و غیبت نمایندگان خانه سینما پروژه جامع شاهنامه کلید خورد پلیس: نوزاد دو ماهه تهرانی که ربوده‌ شده بود، پیدا شد/ دو زن متهمان این پرونده هستند زنگ خطر کمبود نیروی کار برای ساختمان/ سازندگان با چالش نیروی انسانی مواجهند توضیح خانواده اکبر عبدی درباره سنگ مزار و اهدا یادگاری‌ها به موزه انتقاد از پلیس به خاطر تعلل در صدور گواهینامه موتورسیکلت زنان: صدور گواهینامه زنان یک مطالبه عمومی است تکذیب شایعه امکان خدمت سربازی مشمولان فوتبالیست در تیم‌های غیرنظامی لیگ برتر مهم ترین متغیر روابط عمومی: انسان و مسئله عدم قطعیت سردار باقرزاده: حال خلبانان اسیر ایرانی در قطر خوب نیست/ آنها روی آب نگهداری می شوند «خانه ریز» کلاهی گشاد بر سر فرودستان متقاضی مسکن؟! امنیت سفر برای زنان در اسنپ؛ از پیشگیری تا پیگیری موافقت قطر با حضور تیم کارشناسی ایران برای دیدار با خلبانان اسیر عارف: بنزین غیراستاندارد تولید می کنیم تا خودروها 3 لیتر بیشتر بنزین داشته باشند! زنان موتور سوار در تصادفات حمایت بیمه‌ای ندارند/ دختران ۱۶ ساله موتور سواری می کنند سایت عادل فردوسی‌پور رفع فیلتر شد
نظرسنجی
با توجه به بحرانی شدن وضعیت بنزین در ایران، شما کدام روش را برای مدیریت آن بهتر یا کم ضررتر می دانید؟