.png "عصر ایران")
۰۴ اسفند ۱۴۰۴
به روز شده در: ۰۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۵:۰۷
لحظه ماهیگیری پلنگ از آب گلآلود 
درس بیست و یکم
«فرزندآوری» از نگاه پدیدارشناسی جمعیت/«بدن مندی»؛ پاسخی به بحران معنایی آینده
در فلسفه پدیدارشناسی، «بدن مندی» نه صرفاً جنبهای فیزیولوژیک، بلکه شرط بنیادین بودن در جهان است. بدن، افق حضور است؛ تجربه زیسته بودن.
بحران جمعیت در ایران، دیگر صرفاً یک هشدار جمعیتشناختی نیست. آنچه در نمودارها و گزارشها دیده میشود، بازتاب سطحی از اختلالی عمیقتر در روان جامعه است؛ فروپاشی تجربه زیسته آینده. جامعهای که فرزند نمیخواهد، الزاماً از کودک نمیگریزد، بلکه ممکن است از آینده فاصله گرفته باشد؛ آیندهای که دیگر حس نمیشود، دیده میشود، اما در آن زندگی نمیکنیم.
گسست از بدن و آینده
به گزارش ایران، در روانشناسی بالینی، اختلالی با عنوان «شخصیتزدایی و واقعیتزدایی» (Depersonalization–Derealization) وجود دارد؛ وضعیتی که در آن، فرد خود را از بیرون تماشا میکند، بدنش را بیحس تجربه میکند و جهان را واقعی نمییابد. او دیگر در اکنون حضور ندارد؛ حضورش تهی شده، بدنش خنثی شده و آیندهاش بیربط شده است. حال اگر این تجربه را از فرد به جامعه تعمیم دهیم، میتوان وضعیتی را توصیف کرد که در آن جامعه نه در زمان زندگی میکند، نه در بدن تاریخی خود حضور دارد. آینده برایش بدل شده به تصویری دور، بیارتباط یا حتی تهدیدآمیز. ما آینده را میسنجیم، تحلیل میکنیم، دربارهاش سیاست مینویسیم، اما دیگر آن را نمیزییم.
بدنمندی و حضور در زمان
در فلسفه پدیدارشناسی، «بدنمندی» نه صرفاً جنبهای فیزیولوژیک، بلکه شرط بنیادین بودن در جهان است. بدن، افق حضور است؛ تجربه زیسته بودن. همانطور که در اختلال شخصیتزدایی، فرد دچار قطع ارتباط با بدن خود میشود، جامعه نیز ممکن است از بدن تاریخیاش جدا شود؛ از احساس ادامه داشتن، از حس در زمان بودن، از باور به امکان ماندن.
فرزندآوری بهمثابه کنش وجودی
فرزندآوری، در این معنا، فقط یک انتخاب زیستی یا اقتصادی نیست، بلکه کنشی وجودی است، تصمیمی برای گفتنِ «آری» به تداوم، به تاریخ، به معنا؛ تصمیمی برای داشتن بدن در آینده. وقتی این تصمیم در مقیاس وسیع تعلیق میشود، نشانه آن است که جامعه از زیستن در زمان بازمانده است.
از تماشا تا تجربه
در رواندرمانیهای بدنمحور، تلاش میشود فرد دوباره به بدن خود بازگردد؛ از حالت مشاهدهگر منفعل، به کنشگر حاضر در اکنون تبدیل شود. به همین قیاس، برای عبور از بحران جمعیت، کافی نیست سیاستگذار فقط آمار تولید کند و مشوق مالی بدهد. جامعه باید از «تماشای آینده» به «زیستن در آینده» بازگردد. باید دوباره حس حضور در زمان را بازسازی کنیم.
بازسازی حضور جمعی
و این بازسازی تنها در سطح سیاست نیست، در سطح حضور زیسته جمعی است؛ در آیینهایی که تاریخ را به امروز پیوند میدهند، در روایتهایی که آینده را نه تهدید، که امکان مینمایند، در کنشهایی که بدن اجتماعی را زنده نگاه میدارند، در برگزاری آیینهای ملی و اسلامی فرهنگمان و تشویق به جدی گرفتن این مراسمها.
امضای من در امتداد ما
فرزندآوری، در این بستر، تبدیل میشود به کنشی پدیدارشناختی؛ پرتاب معنا به آینده. ساخت جهانی که هنوز نیامده، اما بهواسطه کودک، قابل لمس میشود. جامعهای که از فرزند میگذرد، شاید از زیستن گذشته است. فرزند نه فقط نشانه زندگی است، بلکه «امضای من در امتداد ما» است. آنچه اکنون نیاز داریم، نه فقط سیاستگذاری، بلکه بازگشت به تجربه بدنمند تاریخ است؛ بازگشت به اکنون بهمثابه سکوی پرتاب آینده. آینده، اگر فقط در گزارشها باشد، هیچگاه به ما نخواهد رسید. آینده باید حس شود، باید زیسته شود، باید ادامه پیدا کند؛ و هیچ کنشی همچون «تولد» چنین ادامهای را ملموس نمیسازد. کودک، تنها ادامه من نیست؛ بازگرداندن حس بودن ما در آینده است.
لینک کوتاه: کپی لینک
آیا تاری دید شما فقط خستگی است یا علامتی از یک مشکل جدی؟ لعیا زنگنه: خوشگلی پارسا پیروزفر مشکل ما بود وریا غفوری: فکر میکنم ساپینتو الان خوشحال شود چرا باورها در برابر حقیقت مقاومت میکنند؟ اولین تحریم مردمی تاریخ ایران مثلث مرموز؛ کشتیای که غرق شد و کشتی دیگری را هم با خود به کام دریا برد تمرکز معاملهگران روی تنگه هرمز؛ سوال میلیارددلاری بازار نفت حرکت جنجالی شجاع خلیلزاده و واکنش تند پس از بازی/ شجاع خطاب به خبرنگار: «مگر به شما نشان دادم؟!» مردان با افزایش سن کروموزوم Y خود را از دست میدهند نوروز امسال راهی جیرفت شوید؛ جایی که بهار و تمدن همزمان شکوفا میشوند وزیر خارجه مصر هم با عراقچی هم ویتکاف تماس گرفت ادعای نیویورک تایمز: تهران و واشنگتن در حال بررسی طرح جدیدی هستند/ در جلسه ترامپ و مشاورانش چه گذشت ادعای یدیعوت آحارونت: اسرائیلیها رویکرد ویتکاف را نگران کننده میبینند این گوشیها کمترین میزان تشعشعات رادیویی را دارند ادعای رویترز از بسته پیشنهادی تهران در مذاکرات