چگونه یک اشتباه ساده نزدیک بود جنگ جهانی سوم را آغاز کند؟

در سال ۱۹۸۳، تنها چند هفته پس از سرنگونی هواپیمای مسافربری کره‌ای توسط شوروی و اوج‌گیری تنش‌ها با ایالات متحده، جهان به‌طور ناخواسته در آستانه‌ی یک جنگ جهانی سوم قرار گرفت.

به گزارش زومیت، در شامگاه ۲۶ سپتامبر (۴ مهر ۱۳۶۲)، سامانه‌ی هشدار ماهواره‌ای شوروی به مرکز فرماندهی نزدیک مسکو اعلام کرد چند موشک قاره‌پیما حاوی کلاهک هسته‌ای از آمریکا پرتاب شده‌اند. این پیام اگر تأیید می‌شد، به‌سرعت می‌توانست دستور تلافی هسته‌ای را به‌همراه داشته باشد.

استانیسلاو پتروف، افسر نگهبان آن شب، باید گزارش را به فرماندهی ارشد منتقل می‌کرد؛ اما او برخلاف دستورالعمل، تصمیم گرفت صبر کند. استدلالش ساده بود: حمله‌ی واقعی آمریکا هرگز با پنج موشک آغاز نمی‌شود و منطقی نبود که واشینگتن با چنین حمله‌ی محدودی، خطر نابودی کامل را بپذیرد. به‌علاوه، رادارهای زمینی هیچ نشانه‌ای از ورود موشک‌ها نشان نداده بودند.

چند دقیقه‌ی بعد مشخص شد هشدار ماهواره‌ای نتیجه‌ی انعکاس نور خورشید بر ابرهای بالای دشت‌های آمریکا بود. خطایی نرم‌افزاری در الگوریتم پردازش تصاویر، نور را به‌عنوان پرتاب موشک تفسیر کرده بود. تصمیم پتروف برای بی‌اعتنایی به هشدار، مانع بروز فاجعه‌ی هسته‌ای شد.

حادثه‌ی ۱۹۸۳ سال‌ها محرمانه ماند و تنها پس از فروپاشی اتحاد شوروی فاش شد. پتروف بعدها گفت خود را قهرمان نمی‌داند و صرفاً کاری را انجام داده که به نظرش منطقی می‌رسید. با این حال بسیاری از تحلیلگران معتقدند در آن شب، یک افسر ناشناس با قضاوت شخصی خود از وقوع جنگی جلوگیری کرد که می‌توانست سرنوشت جهان را تغییر دهد.

این واقعه امروز به‌عنوان نمونه‌ای کم‌نظیر از شکنندگی سامانه‌های هشدار هسته‌ای و اهمیت تصمیم‌های فردی در لحظات بحرانی شناخته می‌شود.

مهدی بستانچی: نمی‌فهمم چرا وزارت نیرو تعصب دارد که برق خانگی را قطع نکند

بیشتر بخوانید:

علت فروپاشی شوروی؛بودجه، خرج کمک به مخالفان آمریکا، ساخت سلاح ونمایش اقتدار می شد (فیلم)

تماشاخانه

سورنا ؛ پهلوان نام‌دار سیستانی و قهرمان نبرد ایران و روم / مشهورترین فرمانده ایرانی و سرنوشت تلخی که داشت

۲۵ سال تلاش و عاشقی برای میراث فرهنگی ایران / این زن قلعه الموت را جهانی کرد

فیلم های دیگر