فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۹۵۳۳۶
تاریخ انتشار: ۱۳:۲۵ - ۲۷-۰۶-۱۴۰۴
کد ۱۰۹۵۳۳۶
انتشار: ۱۳:۲۵ - ۲۷-۰۶-۱۴۰۴

کشف سفال 5 هزارساله به شکل چهرۀ انسان در قونیه

کشف سفال 5 هزارساله به شکل چهرۀ انسان در قونیه
باستان‌شناسان در مرکز ترکیه قطعه‌ی شگفت‌انگیزی از سفال را یافته‌اند که چهره یک انسان را نشان می‌دهد و قدمت آن نزدیک ۵۰۰۰ سال پیش است.
این کشف در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی در تپه ماقبل‌تاریخی «گوک‌هویوک» در استان قونیه انجام شده و چشم‌انداز تازه‌ای از آیین‌ها و هنر نمادین در تمدن‌های نخستین آناتولی به دست می‌دهد. 
 
به گزارش فرادید، این قطعه که با دقت ویژگی‌های چهره انسانی مانند چشم‌های بادامی، ابروهای خمیده و بینی برجسته روی آن حکاکی شده، در سومین سال از کاوش‌های تازه به سرپرستی دکتر رمضان گوندوز، دانشیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه سلجوق کشف شد. 
 
به گفته گوندوز: «این قطعه سفالی خارق‌العاده است، زیرا بازتاب اهمیت نمادین چهره انسان در جوامع اولیه است. به احتمال زیاد بخشی از یک ظرف آیینی بوده که نه‌تنها در کارهای روزمره مانند پخت‌وپز، بلکه در آیین‌های مذهبی با معنای عمیق روحانی به کار می‌رفته است.» 
 
برپایه بررسی‌های اولیه، این اثر به دوران اوایل عصر برنز تعلق دارد و تعیین دقیق سن آن با آزمایش کربن ۱۴ روشن خواهد شد. مشاهدات ابتدایی نشان می‌دهد قدمت آن نزدیک ۵۰۰۰ سال است. 
 
سفال 5 هزارساله

باستان‌شناسان در مرکز ترکیه قطعه سفالی شگفت‌انگیزی را کشف کرده‌اند که چهره انسانی را به تصویر می‌کشد و قدمت آن نزدیک ۵۰۰۰ سال پیش است

گوک‌هویوک؛ پنجره‌ای به ۷۰۰۰ سال تاریخ انسانی

گوک‌هویوک یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی آناتولی مرکزی است. این تپه باستانی نزدیک ۵ هکتار وسعت دارد. این تپه در دهه ۱۹۵۰ توسط باستان‌شناس برجسته بریتانیایی، جیمز ملاآرت که بیشتر به‌خاطر پژوهش‌های پیشگامانه‌اش در چَتال‌هویوک شناخته می‌شود، شناسایی شد. 
 
کاوش‌های اولیه بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ انجام گرفت؛ زمانی که فعالیت‌های عمرانی موجب آشکار شدن آثار مدفون شد. اما پس از آن، نزدیک به دو دهه وقفه ایجاد شد تا اینکه در سال ۲۰۲۳ با حمایت وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه و در قالب طرح ملی «میراث برای آینده»، فعالیت‌ها از سر گرفته شد. 
 
امروزه گوک‌هویوک به سرعت به یکی از مهم‌ترین محوطه‌های کاوش تبدیل شده و پرده از هزاران سال سکونت انسانی در دشت قونیه برمی‌دارد. 

نمادگرایی آیینی در سفال

هرچند ظروف چهره‌دار از دیگر محوطه‌های اوایل عصر برنز در غرب آناتولی نیز شناخته شده‌اند، یافته گوک‌هویوک به دلیل حفظ‌شدگی استثنایی برجسته است. ویژگی‌های صورت پیش از پخت روی گل حجاری شده‌اند که گواه مهارت بالا و هدف نمادین است. 
 
گوندوز توضیح می‌دهد: «مردم گوک‌هویوک از سفال تنها برای پخت‌وپز استفاده نمی‌کردند. آن‌ها به این اشیاء معنا می‌بخشیدند و آن‌ها را به ابزار آیینی تبدیل می‌کردند. این قطعه‌ی چهره‌دار مدرک معتبر وجود نمادگرایی آیینی در جامعه است.» 
 
به‌کارگیری نقش‌مایه‌های انسان‌نما در ظروف سفالی، بخشی از الگوی فرهنگی گسترده‌تر در سراسر آناتولی ماقبل‌تاریخی است. این اشیاء احتمالاً در آیین‌های مربوط به باروری، پرستش نیاکان یا مراسم فصلی استفاده می‌شده‌اند، هرچند کارکرد دقیق آن‌ها همچنان ناشناخته است.
 
سفال 5 هزارساله

 قطعه سفالی ۵۰۰۰ ساله از گوک‌هویوک، ترکیه با نقش‌برجسته‌ای از ویژگی‌های چهره انسانی شامل چشم‌های بادامی، ابروهای خمیده و بینی برجسته

یک سکونتگاه منحصربه‌فرد در آناتولی

گوک‌هویوک جایگاه ویژه‌ای در باستان‌شناسی آناتولی دارد. برخلاف بسیاری از محوطه‌ها که تنها یک دوره فرهنگی را نشان می‌دهند، گوک‌هویوک شواهدی از تداوم سکونت از دوران نوسنگی (۷۰۰۰ پیش از میلاد) تا عصر آهن (۱۰۰۰ پیش از میلاد) را در خود جای داده است. این تداوم بی‌وقفه، آن را به محوطه‌ای ارزشمند برای درک روند تکامل فرهنگی در آناتولی مرکزی تبدیل کرده است. 
 
گوندوز تأکید می‌کند: «گوک‌هویوک تنها سکونتگاه در دشت قونیه است که می‌توانیم چنین دوره‌ی طولانی از اشغال انسانی را در آن پیگیری کنیم. با ادامه کاوش‌ها، این محوطه نقش مهم‌تری در فهم تاریخ ماقبل‌تاریخی آناتولی ایفا خواهد کرد.» 
 
سفال 5 هزارساله

در کاوش‌ها پیکره‌های حیوانی، مُهرها، سَرتیرهای اُبسیدین و تبرهای سنگی صیقل‌خورده نیز کشف شده‌اند

چشم‌انداز آینده

با تکمیل آزمایش کربن ۱۴ و روشن شدن سن دقیق قطعه، باستان‌شناسان امیدوارند در فصل‌های آینده کاوش، ظروف آیینی و اشیاء نمادین بیشتری پیدا کنند. هر کشف تازه نه‌تنها دانش ما را از ساکنان باستانی گوک‌هویوک افزایش می‌دهد، بلکه جایگاه ترکیه را به‌عنوان گهواره تمدن‌ها و زیستگاه نخستین جوامع انسانی تقویت می‌کند. 
 
در حال حاضر، قطعه سفالی ۵۰۰۰ ساله با چهره انسانی یادآوری شگرف از خلاقیت، معنویت و عمق نمادین فرهنگ‌های ماقبل‌تاریخی آناتولی است؛ پلی میان هزاران سال و روزنه‌ای برای نگریستن به باورهای جهانی کهن که از میان رفته‌اند.
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
چرا اروپایی‌ها کولر ندارند؟ با این روش ساده در خانه پنیر خوشمزه درست کنید آیا پدربزرگ شما هم نازی بود؟/ افشای حقایق تاریک اجداد آلمانی‌ها تنها با یک کلیک هفت دریاچه در سراسر جهان که به وسیلۀ «شهاب‌سنگ» به وجود آمده‌اند(+عکس) هیتلر برای سر این زن ۲ میلیون دلار جایزه گذاشته بود شهرهای مرموز جاده ابریشم پس از ۱۰۰۰ سال /کلان‌شهرهایی در ارتفاعی باورنکردنی ۷۲۰۰ پایی روزه‌داری آمریکایی‌ها برای استقلال از بریتانیا افسانه سحرخیزی به سبک بیل گیتس؛ راز موفقیت ۵ صبح بیدار شدن نیست! چگونه ممکن است بیابان‌ها در کنار اقیانوس‌ها تشکیل شوند؟ از کلئوپاترا تا خرم‌سلطان؛ ۱۰ ازدواج جنجالی که تاریخ اروپا را زیر و زبر کرد چرا جوراب فوتبالیست‌ها سوراخ است؟ هشدار یک متخصص به والدین: گاهی رفتارهای طبیعی سنین رشد، به اشتباه برچسب اختلال می‌خورند قیمه نجفی اصل ؛ نذری عرب‌ها در جنوب + دستور تهیه برای ۱۰۰ نفر نان سنگک از کجا آمده؟ رومیان باستان چگونه کولوسئوم را در گرمای طاقت‌فرسا خنک نگه می‌داشتند؟