فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۹۷۱۶۱
تاریخ انتشار: ۲۳:۵۳ - ۰۲-۰۷-۱۴۰۴
کد ۱۰۹۷۱۶۱
انتشار: ۲۳:۵۳ - ۰۲-۰۷-۱۴۰۴
خوانندگان جاودانه موسیقی ایران (قسمت ششم)

ایرج ؛ پهلوان آواز ایران / صدای شش‌دانگ (+صدا)

ایرج ؛ پهلوان آواز ایران / صدای شش‌دانگ (+صدا)
ایرج در طول فعالیت هنری خود در همه دستگاه‌های موسیقی ایرانی هم آواز و هم تصنیف اجرا کرده است. صدای ایرج به «شش‌دانگ بودن» شهرت داشت؛ توانایی‌ای که او را قادر می‌ساخت طیف وسیعی از نواها و دستگاه‌های موسیقی ایرانی را اجرا کند.

این پادکست را بشنوید

عصر ایران ؛ علی نجومی ــ پدربزرگ حسین خواجه‌امیری، مشهور به ایرج، از خوانندگان بنام دوره ناصرالدین شاه بود. پدر او نیز که صدایی خوش و رسا داشت و با ردیف‌های موسیقی ایرانی آشنایی کامل داشت، سال‌ها فرزند خود را تعلیم داد. حسین در همان دوران کودکی در مراسم تعزیه‌خوانی شرکت می‌کرد و نزد تعزیه‌خوانانی که ردیف و دستگاه می‌دانستند، به یادگیری آواز پرداخت.

پس از پایان تحصیلات ابتدایی، در سال ۱۳۲۶ به تهران رفت و به مکتب ابوالحسن صبا پیوست و دو سال متوالی نزد او دانش موسیقی خود را تکمیل کرد. ایرج که در سال ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز متولد شده بود، به‌تدریج جایگاه ویژه‌ای در عرصه آواز ایران یافت و به «پهلوان آواز ایران» شهرت پیدا کرد.

ویدئو را از روی آپارات این‌جا ببینید

در سال ۱۳۲۹ وارد دانشکده افسری ارتش شد. او در همان زمان در برنامه‌های ارتش با ارکستر محمدعلی بهارلو همکاری می‌کرد. به دلیل محدودیت‌های ارتش اجازه نداشت با نام واقعی خود فعالیت هنری داشته باشد، از این رو نام هنری «ایرج» را که نام برادرش بود، برای خود برگزید.

در سال ۱۳۳۶ به دعوت داوود پیرنیا، بنیان‌گذار برنامهٔ «گل‌ها»، به این برنامه پیوست و نخستین همکاری‌اش را با اجرای «برگ سبز ۴۳» در مایه شور و ابوعطا آغاز کرد. از آن زمان همکاری او با «گل‌ها» ادامه یافت و آثار ماندگاری از خود بر جای گذاشت.

صدای ایرج به «شش‌دانگ بودن» شهرت داشت؛ توانایی‌ای که او را قادر می‌ساخت طیف وسیعی از نواها و دستگاه‌های موسیقی ایرانی را اجرا کند. این ویژگی سبب شد تا خیلی زود به عرصه سینما نیز راه یابد و آوازهای او بر چهره محمدعلی فردین، ستاره سینمای ایران، جلوه‌ای ویژه ببخشد. از مشهورترین نمونه‌های این همکاری، ترانه «از هند اومدم» در فیلم گنج قارون است. ایرج همچنین در فیلم کوچه مردها ترانه «غم دوست» با آهنگی از همایون خرم و شعری از تورج نگهبان را اجرا کرد.

در دهه ۱۳۵۰ علاقه او به زادگاه و دیار اصفهان در آثارش نمایان‌تر شد. یکی از نمونه‌های پرطرفدار آن زمان، نمایش رادیویی «شب‌های زاینده‌رود» در مجموعه «داستان شب» رادیو تهران بود که محبوبیت گسترده‌ای در میان مردم یافت.

برای شنیدن کامل تصنیف‌های این گزارش، اینجا را کلیک کنید

ایرج در طول فعالیت هنری خود در همه دستگاه‌های موسیقی ایرانی هم آواز و هم تصنیف اجرا کرده است. از جمله آثار او می‌توان به تصنیف‌های «نور سحری» با آهنگ مهدی خالدی و شعری از نواب صفا، «رشته گوهر» با آهنگی از نصرالله زرین‌پنجه و شعری از ابوالقاسم حالت، «بلبل از فراق» با آهنگ عبدالحسین برازنده و شعری از حسن صدر سالک، «بهار طلایی» با آهنگ ابراهیم سرخوش و شعری از موید ثابتی، «یار مهربان» با آهنگی از جواد بدیع‌زاده و شعری از بیژن ترقی و نیز «تنها شدم» ساخته انوشیروان روحانی اشاره کرد.

ایرج خواجه‌امیری با توانایی بی‌نظیر خود در آواز و تصنیف، جایگاهی ماندگار در تاریخ موسیقی ایران به دست آورده و همچنان به عنوان یکی از برجسته‌ترین خوانندگان موسیقی سنتی ایران شناخته می‌شود.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
captcha
استقلال؛ دو برد، دو چهره و یک سؤال بزرگ تیپ تابستانی نسیم ادبی با اکسسوری‌های خاص (+عکس) غزاله اکرمی با کلاه و کت جین در اکران کوری (+عکس) بزرگانی همچون آقای خاتمی مورد تکریم قرار گیرند / باید تغییرات جدی صورت گیرد/ خدا نیامرزد کسی را که «بگم‌بگم» راه انداخت رئیس‌جمهور کوبا: در برابر جلادهای آمریکایی پیروز خواهیم شد سخنگوی وزارت دفاع: دو برابر شدن تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در یک سال گذشته حمله پهپادی روسیه به زادگاه زلنسکی/ ۱۴ کشته و ۱۲۰ زخمی ترکیه: نتانیاهو با اتهام‌زنی به اردوغان نمی‌تواند از مسئولیت جنایاتش فرار کند سرلشکر وحیدی: دشمنان هیچ‌گاه از کینه توزی و توطئه علیه ملت بزرگ ایران دست برنمی‌دارند   پایان تشکیلات خودگردان کردهای سوریه / تکمیل ادغام نیروها و نهادهای کرد سوریه در ساختار دولت مرکزی رئیس ستاد مرکزی اربعین: بیش از ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار ایرانی امسال در مراسم اربعین شرکت کردند حکم نهایی نظام وظیفه؛ بیرانوند از مهرماه سرباز است اعضای ناتو درباره تنگه هرمز گفت‌وگو کردند 4 ابزار خانگی که زمان را شکست دادند و ظاهرا تا ابد وجود خواهند داشت! (+اینفوگرافیک) تصاویری از اشیایی که هر روز می بینیم اما نمی شناسیم!
نظرسنجی
با توجه به بحرانی شدن وضعیت بنزین در ایران، شما کدام روش را برای مدیریت آن بهتر یا کم ضررتر می دانید؟