تاریخ:
درس نود و چهار
خوانندگان جاودانه موسیقی ایران (قسمت ششم)
ایرج ؛ پهلوان آواز ایران / صدای ششدانگ (+صدا)
ایرج در طول فعالیت هنری خود در همه دستگاههای موسیقی ایرانی هم آواز و هم تصنیف اجرا کرده است. صدای ایرج به «ششدانگ بودن» شهرت داشت؛ تواناییای که او را قادر میساخت طیف وسیعی از نواها و دستگاههای موسیقی ایرانی را اجرا کند.
این پادکست را بشنوید
کد صوت
دانلود
عصر ایران ؛ علی نجومی ــ پدربزرگ حسین خواجهامیری، مشهور به ایرج، از خوانندگان بنام دوره ناصرالدین شاه بود. پدر او نیز که صدایی خوش و رسا داشت و با ردیفهای موسیقی ایرانی آشنایی کامل داشت، سالها فرزند خود را تعلیم داد. حسین در همان دوران کودکی در مراسم تعزیهخوانی شرکت میکرد و نزد تعزیهخوانانی که ردیف و دستگاه میدانستند، به یادگیری آواز پرداخت.
پس از پایان تحصیلات ابتدایی، در سال ۱۳۲۶ به تهران رفت و به مکتب ابوالحسن صبا پیوست و دو سال متوالی نزد او دانش موسیقی خود را تکمیل کرد. ایرج که در سال ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز متولد شده بود، بهتدریج جایگاه ویژهای در عرصه آواز ایران یافت و به «پهلوان آواز ایران» شهرت پیدا کرد.
ویدئو را از روی آپارات اینجا ببینید
در سال ۱۳۲۹ وارد دانشکده افسری ارتش شد. او در همان زمان در برنامههای ارتش با ارکستر محمدعلی بهارلو همکاری میکرد. به دلیل محدودیتهای ارتش اجازه نداشت با نام واقعی خود فعالیت هنری داشته باشد، از این رو نام هنری «ایرج» را که نام برادرش بود، برای خود برگزید.
در سال ۱۳۳۶ به دعوت داوود پیرنیا، بنیانگذار برنامهٔ «گلها»، به این برنامه پیوست و نخستین همکاریاش را با اجرای «برگ سبز ۴۳» در مایه شور و ابوعطا آغاز کرد. از آن زمان همکاری او با «گلها» ادامه یافت و آثار ماندگاری از خود بر جای گذاشت.
صدای ایرج به «ششدانگ بودن» شهرت داشت؛ تواناییای که او را قادر میساخت طیف وسیعی از نواها و دستگاههای موسیقی ایرانی را اجرا کند. این ویژگی سبب شد تا خیلی زود به عرصه سینما نیز راه یابد و آوازهای او بر چهره محمدعلی فردین، ستاره سینمای ایران، جلوهای ویژه ببخشد. از مشهورترین نمونههای این همکاری، ترانه «از هند اومدم» در فیلم گنج قارون است. ایرج همچنین در فیلم کوچه مردها ترانه «غم دوست» با آهنگی از همایون خرم و شعری از تورج نگهبان را اجرا کرد.
در دهه ۱۳۵۰ علاقه او به زادگاه و دیار اصفهان در آثارش نمایانتر شد. یکی از نمونههای پرطرفدار آن زمان، نمایش رادیویی «شبهای زایندهرود» در مجموعه «داستان شب» رادیو تهران بود که محبوبیت گستردهای در میان مردم یافت.
برای شنیدن کامل تصنیفهای این گزارش، اینجا را کلیک کنید
ایرج در طول فعالیت هنری خود در همه دستگاههای موسیقی ایرانی هم آواز و هم تصنیف اجرا کرده است. از جمله آثار او میتوان به تصنیفهای «نور سحری» با آهنگ مهدی خالدی و شعری از نواب صفا، «رشته گوهر» با آهنگی از نصرالله زرینپنجه و شعری از ابوالقاسم حالت، «بلبل از فراق» با آهنگ عبدالحسین برازنده و شعری از حسن صدر سالک، «بهار طلایی» با آهنگ ابراهیم سرخوش و شعری از موید ثابتی، «یار مهربان» با آهنگی از جواد بدیعزاده و شعری از بیژن ترقی و نیز «تنها شدم» ساخته انوشیروان روحانی اشاره کرد.
ایرج خواجهامیری با توانایی بینظیر خود در آواز و تصنیف، جایگاهی ماندگار در تاریخ موسیقی ایران به دست آورده و همچنان به عنوان یکی از برجستهترین خوانندگان موسیقی سنتی ایران شناخته میشود.
لینک کوتاه: کپی لینک
۱۰ اختراع بزرگ در قرون تاریک که مسیر تاریخ را تغییر دادند رنگ ادرار از سلامتی ما چه میگوید؟ تهرانی ها در حال تماشای یک هواپیمای آلمانی و خلبان سوئیسی اش؛ سال 1303(عکس) دو جامعه بومی آمازون پایینترین نرخ زوال عقل در دنیا را دارند؛ راز سلامت مغز آنها چیست؟ بهنوش بختیاری: اصلا لذتی نبردم امیر حسین قیاسی: ۶ ماه وانمود کردم دختر هستم ۵ راه برای از کار انداختن ناوهای هواپیمابر آمریکا؛ این غولهای دریایی چگونه شکست میخورند؟ دیدار ویتکاف - عراقچی در آمریکا / صداوسیما: ویتکاف به دیدار اصرار داشت توقف پروازهای ایران به بغداد، عمان و جمهوری آذربایجان یکی از تکان دهندهترین سکانسهای نمایش گرسنگی در قرن حاضر (تماشا کنید) دیدار زلنسکی و ترامپ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل الهام شعبانی: هیچ مشکلی با محمد رضا گلزار نداشتم همسویی 5 کشور با تروئیکای اروپایی علیه ایران: اختلال در تنگه هرمز و باب المندب غیرقابل قبول است مدیرعامل روس اتم: در حال افزایش کارکنان در نیروگاه بوشهر هستیم واکنش ستادکل نیروهای مسلح و قرارگاه خاتمالانبیا به ادعاهای ترامپ: به استیصال رسیده است