کشورهای جهان با بیشترین کاهش جمعیت (+ اینفوگرافی)

۴۲ کشور جهان در سال ۲۰۲۴ با کاهش جمعیت شدید روبه‌رو بودند که این فهرست نه‌تنها شامل کشورهای کوچک می‌شود، بلکه اقتصادهای بزرگی همچون آلمان، ژاپن و چین را نیز در بر می‌گیرد؛ این روند نزولی جمعیت پیامدهای جدی اقتصادی و اجتماعی به‌همراه دارد.

روند کاهش جمعیت در جهان به‌تدریج گسترش پیدا کرده است و اکنون دیگر تنها کشورهای کوچک یا در حال توسعه با این پدیده روبه‌رو نیستند، بلکه اقتصادهای بزرگ نیز در معرض کاهش جمعیت قرار دارند.

به گزارش ایمنا، بر اساس داده‌های بانک جهانی در سال ۲۰۲۴، تعداد ۴۲ کشور و قلمرو جهان نرخ رشد جمعیت منفی را تجربه کرده‌اند که شدت این کاهش در بعضی کشورها بسیار بیشتر از سایرین است. برای مثال، کشور کوزوو با نرخ منفی ۹.۶۹ درصد، بیشترین کاهش جمعیت را در جهان دارد. پس از آن سنت مارتین در کارائیب و جزایر مارشال در اقیانوس آرام قرار دارند که به‌ترتیب نرخ‌های منفی ۵.۱۷ و ۳.۳۵ درصد را ثبت کرده‌اند. کشورهایی همچون مولداوی، مقدونیه شمالی و آلبانی نیز کاهش جمعیت قابل‌توجهی دارند.

بخش عمده‌ای از این روند در کشورهای اروپای شرقی مشاهده می‌شود. کشورهای کوزوو، مولداوی و مقدونیه شمالی به‌طور ویژه با کاهش شدید جمعیت روبه‌رو هستند که دلیل اصلی آن مهاجرت گسترده به کشورهای غربی اروپاست. این مهاجرت نه‌تنها ناشی از اختلاف درآمد بین شرق و غرب اروپاست، بلکه پیوستن بعضی از این کشورها به اتحادیه اروپا موجب شده تا افراد به‌راحتی بتوانند برای کار و زندگی به کشورهای عضو اتحادیه مهاجرت کنند.

در کنار کشورهای کوچک‌تر، اقتصادهای بزرگ همچون آلمان، ژاپن، چین و ایتالیا نیز شاهد روندی نزولی در جمعیت خود هستند. هر چند نرخ کاهش جمعیت در این کشورها کمتر است، با توجه به وسعت جمعیتی آن‌ها، این تغییرات می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای از نظر اقتصادی و اجتماعی داشته باشد.

دولت‌ها در این کشورها تلاش می‌کنند با اجرای سیاست‌هایی ازجمله افزایش حمایت‌های مالی از خانواده‌ها و بهبود خدمات رفاهی برای کودکان، نرخ تولد را افزایش دهند. برای مثال ژاپن سازمانی جدید به نام سازمان کودکان و خانواده‌ها راه‌اندازی کرده که وظیفه نظارت بر رفاه کودکان و دسترسی به مهدکودک‌ها را بر عهده دارد. در چین نیز کمک‌هزینه‌ای معادل ۳۶۰۰ یوان سالانه برای هر کودک زیر سه سال به خانواده‌ها پرداخت می‌شود تا روند فرزندآوری تشویق شود.

اگرچه جمعیت کل جهان هنوز با نرخ متوسط یک درصد در حال رشد است، رشد منفی جمعیت در کشورهای یادشده، نشانگر چالش‌های جمعیتی جدیدی است که کشورهای مختلف با آن روبه‌رو خواهند شد. روند کاهش جمعیت به‌ویژه در اروپای شرقی، ناشی از عوامل ساختاری همچون مهاجرت و کاهش نرخ باروری است و به احتمال زیاد تغییراتی در ساختار اقتصادی و اجتماعی این کشورها به‌وجود خواهد آورد. به این ترتیب جهان نیازمند سیاست‌های جمعیتی هوشمند و جامع برای مقابله با اثرات منفی این روند است تا بتوان آثار کاهش جمعیت بر رشد اقتصادی و تعادل اجتماعی را کاهش دهد.