تک‌همسری باعث طول عمر می‌شود/ چرا مردان زودتر از زنان می‌میرند؟

مطالعه‌ای بر روی بیش از ۱۱۰۰ گونه نشان داد که در میان پستانداران، ماده‌ها به طور متوسط ۱۲٪ بیشتر از نرها عمر می‌کنند، در حالی که در پرندگان برعکس است - نرها حدود ۵٪ بیشتر از ماده‌ها عمر می‌کنند.

به گزارش اطلاعات آنلاین، در سراسر جهان و در طول تاریخ، مردان عموماً عمر کوتاه‌تری نسبت به زنان داشته‌اند. برای فهمیدن اینکه چرا انسان‌ها به این شکل تکامل یافته‌اند، گروهی از محققان در موسسه انسان‌شناسی تکاملی ماکس پلانک در آلمان، به تاریخ بشر نگاه نکردند - بلکه به دنبال سرنخ‌هایی از پسرعموهای حیوانی ما بودند.

مطالعه آنها که در Science Advances منتشر شد، بیش از ۱۰۰۰ گونه حیوانی را بررسی کرد تا مشخص کند کدام ویژگی‌های تکاملی در بین گونه‌هایی که یک جنس تمایل به بیشتر زنده ماندن دارد، رایج است.

آنها کشف کردند که اگرچه به نظر می‌رسد ژنتیک نقشی دارد، اما تک همسری نیز عامل کلیدی در طول عمر مردان بوده است. در همین حال، بزرگ کردن فرزند ممکن است به زنان کمک کرده باشد تا طول عمر خود را افزایش دهند.

در انسان‌ها، زنان به طور متوسط ۵.۴ سال بیشتر از مردان عمر می‌کنند، اما ما تنها گونه‌ای نیستیم که یک جنس از جنس دیگر بیشتر عمر می‌کند. در واقع، در ۷۲ درصد از پستانداران، ماده‌ها به طور متوسط ۱۲ درصد از همتایان نر خود بیشتر عمر می‌کنند. طول عمر ماده‌ها در یک گونه، یعنی گوزن شمالی، می‌تواند بیش از دو برابر نرها باشد.

اما این در سراسر قلمرو حیوانات صادق نیست. در پرندگان، نرها هستند که تمایل به زندگی طولانی‌تر دارند - به طور متوسط ۵ درصد در اکثر گونه‌ها (۶۸ درصد).

یکی از توضیحات اصلی، کروموزوم‌های ما هستند، زیرا یکی از اساسی‌ترین تفاوت‌های بین دو جنس است. در پستانداران، ماده‌ها دو کروموزوم X دارند، در حالی که نرها یک کروموزوم Y کوتاه‌تر دارند.

دکتر یوهانا استارک، سرپرست این مطالعه، به بی‌بی‌سی ساینس فوکوس گفت که از آنجا که نرها فقط یک کپی از کروموزوم X دارند، «هرگونه جهش مضر روی آن کروموزوم احتمالاً تأثیر می‌گذارد، زیرا کپی دومی برای جبران وجود ندارد.»

«ایده دوم به عنوان فرضیه «سمی Y» شناخته می‌شود که نشان می‌دهد خود کروموزوم Y ممکن است عناصر ژنتیکی داشته باشد که اثرات مضری بر سلامت و پیری دارند.»

در همین حال، برای پرندگان - که کروموزوم‌های ZW دارند - نرها هستند که دو Z دارند، در حالی که در ماده‌ها یکی با یک کروموزوم W کوتاه شده جایگزین می‌شود. اما اگر این تنها عامل بود، نرها در تمام گونه‌های پرندگان عمر طولانی‌تری داشتند.

استارک گفت: «برخی از گونه‌ها خلاف الگوی مورد انتظار را نشان دادند. به عنوان مثال، در بسیاری از پرندگان شکاری، ماده‌ها هم بزرگتر و هم عمر طولانی‌تری نسبت به نرها دارند. بنابراین کروموزوم‌های جنسی فقط می‌توانند بخشی از داستان باشند.»

خب، چه چیزهای دیگری در این میان نقش دارند؟ محققان فکر می‌کنند که این موضوع فقط به معنای ژنتیکی رابطه جنسی نیست، بلکه به معنای تولید مثلی نیز هست. وقتی صحبت از جفت‌گیری می‌شود، پرندگان عموماً تمایل به تک‌همسری دارند، در حالی که تنها درصد کمی از پستانداران به یک شریک زندگی پایبند می‌مانند.

به گفته استارک، «نرها اغلب هزینه تولید مثل را می‌پردازند. برای به دست آوردن جفت، آنها روی ویژگی‌هایی مانند یال یا شاخ سرمایه‌گذاری می‌کنند و انرژی خود را صرف مبارزه با رقبا می‌کنند که این امر خطر آسیب‌دیدگی آنها را افزایش داده و طول عمر آنها را کوتاه می‌کند.»

همه چیز به رقابت جفت‌گیری برمی‌گردد: هرچه رقابت شدیدتر باشد، طول عمر کوتاه‌تر است. در میان گوزن‌ها و گوریل‌ها، معاشقه شدید منجر به استرس، جراحات و مرگ زودرس می‌شود.

خاتمی مثل سروش: نه به «لیبرالیسمِ دربست»

بیشتر بخوانید:

تاثیر یک عامل روانشناختی بر طول عمر/ معنای زندگی

طول عمر، بیشتر به سبک زندگی ارتباط دارد یا ژنتیک؟

تماشاخانه

اگر تصمیم‌گیر بودم، بساط مصادره اموال را جمع می‌کردم / انرژی خورشیدی نمی‌تواند به‌تنهایی ایران را از بحران برق نجات دهد / خودکفایی به بهای نابودی منابع تمام می‌شود / توسعه آکواریومی ممکن نیست

سد سجاد رود ؛ تخریب جنگل و آوارگی مردم / کوچ اجباری و خانه و زمین‌هایی که غرق می‌شوند

فیلم های دیگر