تاریخ:
پیروزی ایران مقابل ژاپن در بازی دوم eFootball ناگویا ۲۰۲۶ 
درس نود و پنج
دانشمندان کد باستانی مایاها برای پیشبینی دقیق خورشید گرفتگی را رمزگشایی کردند
پژوهشگران سرانجام از راز محاسبات نجومی مایاها پرده برداشتند؛ روشی هوشمندانه که امکان پیشبینی خورشیدگرفتگی را با دقتی خیرهکننده فراهم میکرد.
دو پژوهشگر آمریکایی سرانجام از راز متون باستانی مایاها پرده برداشتند و نشان دادند این تمدن پیشرفته چگونه برای قرنها، خورشیدگرفتگی را با دقتی خیرهکننده پیشبینی میکرد. کلید این معما که در کتابی معروف به «کدکس درسدن» پنهان بود، روشی هوشمندانه که به آنها امکان میداد زمان رخدادهای مهم آسمانی و زمینی را با دقتی چشمگیر تعیین کنند.
به گزارش زومیت، متأسفانه بخش بزرگی از این دانش شگفتانگیز و متونی که رازهایش را در خود داشتند، در دوران تفتیش عقاید اسپانیا نابود شد و تنها تکههایی پراکنده از آن باقی ماند. اما بالاخره پژوهشگران با کنار هم گذاشتن آن بقایا، روشهای پیشرفتهی مایاها در پیشبینی پدیدههای آسمانی را بازسازی کردند.
کدکس درسدن، که قدمتش به حدود قرنهای یازدهم یا دوازدهم میلادی بازمیگردد، یکی از تنها چهار نسخهی بازمانده از کتابهای تصویری مایایی است که از دوران استعمار اروپا جان سالم به در بردهاند. این کتاب از پوست درخت ساخته شده و در قالبی شبیه آکاردئون با ۷۸ صفحه نگارش یافته است؛ صفحاتی که با دست نوشته و با رنگهای درخشان تزیین شدهاند. این کتاب شامل دانش اخترشناسی، طالعبینی، فصول و پزشکی است.
مایاها رویدادهای آسمانی را با سرنوشت خدایان و چرخههای کیهانی مرتبط میدانستند
تمدنهای بومی مکزیک و گواتمالا هزاران سال پیش از ورود اروپاییها، تقویمهای پیچیدهای داشتند. پیشبینی خورشیدگرفتگی برای مایاها اهمیتی حیاتی داشت، زیرا کل ساختار دینی و اجتماعی آنها بر اساس نظم کیهانی شکل گرفته بود و این رویدادهای آسمانی را با سرنوشت خدایان و چرخههای کیهانی مرتبط میدانستند.
برای نمونه، در هنگام خورشیدگرفتگی که خورشید پشت ماه پنهان میشد و روز به تاریکی میگرایید، اشرافزادگان مراسم خونریزی آیینی برگزار میکردند تا به خدای خورشید نیرو ببخشند و کاهنان با انجام قربانیها، تداوم نظم جهان را تضمین میکردند. کاهنان و حاکمان میدانستند در چنین زمانهایی چه باید بکنند، چه آیینهایی باید انجام دهند و چه قربانیهایی باید تقدیم کنند تا چرخههای ویرانی، زایش و نوزایی ادامه یابند.
یکی از جدولهای موجود در کدکس درسدن که به قرن یازدهم یا دوازدهم میلادی تعلق دارد، به تقویمنگاران مایا موسوم به «نگهبانان روز» امکان میداد گرفتگیها را در یک بازه ۱۱٬۹۶۰ روزه (۴۰۵ ماه قمری) پیشبینی کنند. برای قرنها، دانشمندان تصور میکردند مایاها پس از پایان این چرخه، جدول را از ابتدا آغاز میکردند. اما این روش در عمل خطاهای فزایندهای ایجاد میکرد که با دقت نجومی مایاها همخوانی نداشت.
اکنون جان جاستسون، زبانشناس در دانشگاه آلبانی و جاستین لوری، باستانشناس در دانشگاه ایالتی نیویورک، در مطالعهای تازه، راهحل این معما را گزارش کردهاند. آنها ضمن رد فرضیهی قدیمی، میگویند: «اگر جدول بعدی بر پایهی ایستگاه نهایی جدول پیشین تنظیم شود، گرفتگیهایی پیشبینینشده رخ خواهد داد و با هر بار بازنشانی، خطاها بیشتر میشوند.»
در عوض، دو پژوهشگر پیشنهاد میکنند که مایاها جدول جدید را نه در انتهای چرخه، بلکه در ماه ۳۵۸ جدول فعلی آغاز میکردند. این کار باعث میشد پیشبینیها تنها با خطای حدود دو ساعت و ۲۰ دقیقه انجام شود. آنها همچنین دریافتند که برای جبران انحرافهای کوچکتر، مایاها گهگاه محاسبات را در ماه ۲۲۳ بازتنظیم میکردند تا دقت سیستم در بلندمدت حفظ شود.
با مقایسه این روش با دادههای مدرن، مشخص شد که چنین سیستمی به مایاها امکان میداد تمام خورشیدگرفتگیهای مشاهدهپذیر در قلمرو خود بین سالهای ۳۵۰ تا ۱۱۵۰ میلادی را با دقتی حیرتانگیز پیشبینی کنند.
براساس محاسبات جدید، این روش میتوانست دقت جدول را برای همیشه حفظ کند، بهطوریکه انحراف آن در یک بازه ۱۳۴ ساله کمتر از ۵۱ دقیقه باقی میماند. این کشف شگرف بار دیگر دانش عمیق و ریاضیات پیشرفته تمدن مایا را در پیوند با کیهان به نمایش میگذارد.
پژوهش در نشریه Science Advances منتشر شده است.
لینک کوتاه: کپی لینک
مکث های مداوم ترامپ در سازمان ملل و واکنشی که از حضار دریافت نمی کند! دیدار سه جانبه وزرای خارجه ترکیه، سوریه و عربستان در نیویورک رحمان رضایی: ایران در دو شاخص جام جهانی جزو ۱۰ تیم برتر بود پاسخ الشرع به ترامپ: اگر میخواهی سرزمین بدهی، نیوجرسی را به اسرائیل بده! چرا جولان را میدهی؟/ در حملات ۱۱ سپتامبر ۱۳ ساله بودم و نقشی نداشتم مجید جلالی: فوتبال ایران در مسیر نزولی قرار گرفته است / شکست برابر کره شمالی برایم غیرمنتظره نبود فیلم جدید برد پیت نقدهای مثبت منتقدان را گرفت؛ پیوند قلب ۲ هیولا! چرا آهن یک ماده مغذی منحصر به فرد است؟ (اینفوگرافیک) پژوهشی جدید: فیلمهای نویسندگان زن در سینما سودآورتر از آثار مردان است کرملین: زلنسکی میتواند به مسکو بیاید/ تضمینهای امنیتی فراهم میشود پروازها به چین و نجف برقرار است/ رایزنی برای کاهش محدودیتهای پروازی گزارش اکران ؛ «خانوم والده» عطاران پیشتاز فروش محدودیتهای جدید جادههای شمال در اول مهر؛ چالوس و هراز یکطرفه میشوند «هیولای 54 متری» ارمنستان؛ چرا دیگر آسمان را رصد نمی کند؟ / ایده جالب فیزیکدان ارمنی (+عکس) سارق اموال دانشگاه تهران دستگیر شد «مهندسالممالک» با لباس رسمی و ریش تراشیده در سفر فرانسه (عکس)