کج، عجیب، آینده‌نگر: سکونت در زاویه ۵۴/۷ درجه! (+تصاویر)

پیت بلوم، معمار ساختارگرای هلندی، با طرح خانه های مکعبی خود در پی تحقق رویای «بام شهری» بود. او در این پروژه، که اکنون به یکی از نمادهای شهر روتردام تبدیل شده، تلاش کرد یک روستای متراکم و آویزان را بر فراز شهر بنا کند تا زندگی مدرن شهری را با حس همبستگی محلی ترکیب نماید.

عصر ایران - خانه های مکعبی یا کوبوس وونینگن (Kubuswoningen)، مجموعه ای از ساختمان های مسکونی نوآورانه هستند که به دلیل طراحی غیرعادی و آینده نگرانه خود، به یکی از نمادهای معماری شهر روتردام و به طور کلی کشور هلند تبدیل شده اند. این خانه ها، که گاهی با نام مستعار «جنگل بلاک» (Blaak Forest) نیز شناخته می شوند، از زمان پایان ساخت خود در دهه 1980 میلادی، همواره مورد توجه معماران و گردشگران بوده اند.

خانه های مکعبی در روتردام، هلند

خالق و مفهوم طراحی

طراح این مجموعه خانه ها، معمار مشهور هلندی، پیت بلوم (Piet Blom) است. بلوم، که یک معمار ساختارگرا محسوب می شود، با این پروژه در پی مبارزه با ایده های معماری مسکونی مرسوم و ایجاد نوعی «بام شهری» بود؛ به این معنی که خانه هایی با تراکم بالا ایجاد کند که در عین حال فضای کافی را در سطح زمین برای عموم حفظ کنند.

ایده اصلی بلوم، برگرداندن یک مکعب معمولی به زاویه 54.7 درجه و قرار دادن آن روی یک ستون نگهدارنده شش ضلعی بود. هدف او از این طرح، خلق یک منطقه شهری بود که حس یک روستا را در ارتفاع و شلوغی شهر ایجاد کند.

ساختار و چیدمان داخلی

مجموعه خانه های مکعبی روتردام شامل 38 مکعب کوچک و دو «ابرمکعب» بزرگ تر است که همگی به هم متصل شده اند و در بالای خیابان اوربلاک (Overblaak) و درست بالای ایستگاه متروی بلاک قرار دارند.

این خانه ها از نظر ساختاری منحصر به فردند:

تمامی دیوارها و پنجره ها با زاویه نامتعارف 54.7 درجه طراحی شده اند.
هر خانه مکعبی دارای سه طبقه اصلی است:
- طبقه همکف: ورودی اصلی و راه پله باریک
- طبقه اول (وسط): اتاق نشیمن و آشپزخانه اُپن
- طبقه دوم (بالا): دو اتاق خواب و حمام
- طبقه سوم (بالاترین نقطه): یک اتاق به شکل هرم که گاهی به عنوان یک باغ کوچک استفاده می شود و دارای 18 پنجره با منظره ای گسترده به بیرون است
اگرچه مساحت کل آپارتمان حدود 100 متر مربع است، اما به دلیل سقف ها و دیوارهای مورب، تقریبا یک چهارم فضا عملا غیرقابل استفاده باقی می ماند. به همین دلیل، زندگی در این خانه ها نیازمند خلاقیت و سازگاری ساکنان است و با توجه به وجود پله های تند، برای افراد جوان تر مناسب تر است.

جاذبه های گردشگری

به دلیل طراحی خاص و کنجکاوی برانگیز این خانه ها، یکی از مالکان تصمیم گرفت تا درهای خانه خود را به روی بازدیدکنندگان باز کند. این خانه اکنون به عنوان موزه-خانه کایک-کوبوس (Kijk-Kubus Museum-house) شناخته می شود و به بازدیدکنندگان این امکان را می دهد تا با فضای داخلی و نحوه زندگی در این مکعب های کج آشنا شوند.

افزون بر این، مکعب های بزرگ تر در سال 2009 به هاستل تبدیل شدند و در سال 2019 نیز مکعب هنر (Art Cube) در این مجموعه افتتاح شد که محلی برای نمایش آثار هنری محلی است.

این مجموعه نمادین، در دهه هشتاد میلادی به عنوان یک پروژه معماری چشم نواز، شهرت جهانی روتردام را در زمینه معماری تقویت کرد و همچنان به عنوان یکی از نمادهای معماری هلند شناخته می شود.