کد خبر ۱۱۲۰۷۷۵
تاریخ انتشار: ۱۴:۱۲ - ۱۵-۰۹-۱۴۰۴
کد ۱۱۲۰۷۷۵
انتشار: ۱۴:۱۲ - ۱۵-۰۹-۱۴۰۴

دقیقا چه چیزی در آلودگی هواست که باعث مرگ می‌شود؟

دقیقا چه چیزی در آلودگی هواست که باعث مرگ می‌شود؟
اگر همه خودروهای تهران را خاموش کنید، NO₂ و CO تقریباً ناپدید می‌شوند، اما قاتل اصلی همچنان در هوا می‌ماند: ذرات PM۲.۵ که بیش از ۸۰ درصد مرگ‌های آلودگی هوا را به گردن دارد.

با افزایش آلودگی هوا ما با عبارت‌های متعدد و گاه نگران کننده‌ای مواجه می‌شویم که به ما هشدار می‌دهد این آلودگی حتی می‌تواند مرگبار هم باشد. «ناسالم برای گروه‌های حساس»، «ناسالم برای همه» یا «تا حد امکان از خانه خارج نشوید»؛ اینها بخش کوچکی از عبارت‌های نگران کننده در خصوص آلودگی هواست که ما هر روز با آن مواجه می‌شویم.

به گزارش فرارو، این هشدارها اما یک معنا و مفهوم مشخص دارند؛ آلودگی هوا خطرناک و می‌تواند مرگبار باشد. حال این سوال در ذهن ایجاد می‌شود که دقیقا چه چیزی در آلودگی هوا وجود دارد که این همه خطرناک و حتی باعث مرگ می‌شود؟ در این مطلب قصد داریم تا شما را با کشنده‌ترین عامل موجود در آلودگی هوا آشنا سازیم.

کُشنده‌ترین عامل موجود در آلودگی هوا چیست؟

آلودگی هوای تهران هر سال جان هزاران نفر را می‌گیرد، اما اگر فقط یک آلاینده را به‌عنوان قاتل اصلی معرفی کنیم، آن آلاینده ذرات معلق با قطر هواگرا کمتر از ۲٫۵ میکرومتر یا PM2.5 است. سازمان بهداشت جهانی و مطالعات ایرانی نشان می‌دهند که بیش از ۸۰ تا ۸۵ درصد مرگ‌های زودرس ناشی از آلودگی هوا مستقیماً به این ذره ریز مربوط می‌شود.

این ذرات از دو راه اصلی تولید می‌شوند؛ احتراق ناقص سوخت‌های فسیلی و واکنش‌های شیمیایی در جو. در تهران، حدود ۶۰–۷۰ درصد PM2.5 از منابع احتراقی است؛ یعنی دود سیاه خودروهای دیزلی قدیمی، اتوبوس‌های فرسوده، کامیون‌ها، موتورسیکلت‌های کاربراتوری و سوزاندن مازوت در نیروگاه‌ها و صنایع حاشیه شهر در زمستان.

 بخش دیگر از سایش مکانیکی لنت ترمز، لاستیک و آسفالت، گردوخاک ساختمانی و ریزگردهای ورودی از کویرهای عراق و استان‌های غربی تولید می‌شود. در روزهای وارونگی دما، این ذرات در لایه پایین جو گیر می‌افتند و غلظت‌شان گاهی به بیش از ۱۵۰–۲۰۰ میکروگرم بر مترمکعب می‌رسد.

چرا PM2.5 این‌قدر کُشنده است؟ مکانیسم علمی دقیق

اندازه PM2.5 (یک سی‌ام قطر موی انسان) باعث می‌شود به‌راحتی از سد دفاعی ریه عبور کند و مستقیماً وارد آلوئول‌ها شود. از آنجا دو مسیر مرگبار را طی می‌کند: اول، از دیواره آلوئول به جریان خون نفوذ می‌کند و التهاب سیستمیک ایجاد می‌کند. این التهاب باعث فعال شدن پلاکت‌ها، تشکیل لخته و در نتیجه سکته قلبی و مغزی می‌شود.

 دوم، از راه عصب بویایی مستقیماً وارد مغز می‌شود و پروتئین‌های آسیب‌رسان (مثل آمیلوئید بتا) را افزایش می‌دهد که با آلزایمر و پارکینسون مرتبط است. همچنین این ذرات حامل ترکیبات سرطان‌زای چندحلقه‌ای (PAHs) هستند که با آسیب DNA باعث سرطان ریه می‌شوند.

مطالعه کوهورت تهران (منتشرشده در Lancet Regional Health – Western Pacific، ۲۰۲۴) با پیگیری ۵۰ هزار نفر در تهران نشان داد هر افزایش ۱۰ میکروگرمی طولانی‌مدت PM2.5 خطر مرگ قلبی-عروقی را ۱۶ درصد و مرگ ناشی از سرطان ریه را ۲۲ درصد افزایش می‌دهد. 

برچسب ها: آلودگی هوا ، ذرات PM2.5 ، مرگ
ارسال به دوستان
بانک دی بر توسعه بازار و جذب شرکای کلیدی در نمایشگاه نظام مالی کامیون کشنده با رانندگی دختر ۱۲ ساله توقیف شد آیدا پناهنده خطاب به برخی مدیران صداوسیما: مردم دنبال هوای تازه‌اند، نه قصه‌های تکراری! وزیر اقتصاد: تورم تا ۹ ماه آینده به کانال ۴۰ درصد بازمی‌گردد ترامپ: احتمال دستیابی به توافق صلح در اوکراین زیاد است سفیر ایران در آلمان: کودکان میناب قربانی دو بمب کثیف شدند یحیی سریع: رژیم سعودی طی 24 ساعت 78 بار به یمن حمله کرد دانمارک وابسته نظامی روسیه را اخراج کرد  وزارت دفاع روسیه از حمله به نیروگاه حرارتی اوکراین خبر داد ژئوسل چیست و چه کاربردی دارد؟ فناوری جالب لانه زنبوری برای تثبیت خاک و ساخت جاده را ببینید ترامپ: ایران توافق می‌خواهد، اما شرایط ما را نمی‌پذیرد/ جنگ علیه ایران یک اقدام نظامی کوچک است! دولت های مختلف جهان از چه هواپیماهایی استفاده می کنند؟ (تصویری) ماجرای اتاق شکنجه نزدیک کی یف چه بود؟ پشت پرده ویدئوی جنجالی اوکراین سخنگوی صنعت برق: پیامک ارسالی به مشترکان برق، برای تعمیرات شبکه است/ خاموشی ها اطلاع رسانی می شود معاون ترامپ: مردم آمریکا خواهان جنگ‌های احمقانه نیستند