فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۲۶۸۱۰
تاریخ انتشار: ۰۱:۳۰ - ۰۵-۱۰-۱۴۰۴
کد ۱۱۲۶۸۱۰
انتشار: ۰۱:۳۰ - ۰۵-۱۰-۱۴۰۴

عطسه نوری؛ چرا بعضی‌ها با دیدن نور عطسه می‌کنند؟

عطسه نوری؛ چرا بعضی‌ها با دیدن نور عطسه می‌کنند؟
تقریبا همه ما لحظه‌ای را تجربه کرده‌ایم که از فضای تاریک وارد محیط پرنور می‌شویم، چشم‌ها جمع می‌شوند، چند ثانیه گیج می‌شویم و ناگهان عطسه می‌کنیم.

 در پزشکی، این رفتار را «رفلکس عطسه القا شده با نور» یا Photic Sneeze Reflex می‌نامند. آمارها نشان می‌دهد حدود ده تا سی درصد انسان‌ها آن را تا حدی تجربه می‌کنند. این رفلکس یک بیماری خطرناک نیست. بیشتر شبیه یک ویژگی عصبی خاص است که در بعضی افراد شدیدتر دیده می‌شود.

به گزارش یک پزشک، هنگامی که نور شدید به چشم می‌رسد، پیام‌های عصبی از شبکیه به مراکز بینایی مغز می‌روند. در افراد حساس، این سیگنال‌ها به‌صورت ناخواسته با مسیر عصبی عطسه «تقاطع» پیدا می‌کنند. 

مغز پیام نور را می‌گیرد، اما شبکه عصبی آن را در جایی اشتباه تفسیر می‌کند و پاسخ عطسه فعال می‌شود. بنابراین عامل اصلی، آلرژی، عفونت یا گرد و غبار نیست. بلکه نوعی «سیم‌کشی خاص» عصبی است که از کودکی همراه فرد باقی می‌ماند.

ارتباط چشم، عصب سه‌قلو و مرکز عطسه

برای فهم بهتر ماجرا باید به یک عصب مهم به نام عصب سه‌قلو اشاره کرد. این عصب مسئول احساس درد، فشار و تحریک در بخش بزرگی از صورت، سینوس‌ها و بینی است. وقتی نور شدید باعث جمع شدن ناگهانی مردمک و انقباض عضلات اطراف چشم می‌شود، رشته‌هایی از همین عصب سه‌قلو تحریک می‌شوند.

در برخی افراد، تحریک عصب سه‌قلو به شکلی ناخواسته به مدار عطسه در ساقه مغز متصل است. نتیجه آن، یک پاسخ رفلکسی سریع و غیرارادی خواهد بود. از نظر تکاملی، توضیح قطعی برای این ارتباط وجود ندارد.

بعضی پژوهشگران حدس می‌زنند که عطسه ممکن است راهی برای پاک کردن مسیر هوایی هنگام تغییر ناگهانی محیط بوده باشد. اما شواهد قطعی در این زمینه در دسترس نیست و همچنان موضوع مطالعه باقی مانده است.

شواهد متعددی نشان می‌دهد که عطسه نوری، در بسیاری از خانواده‌ها به شکل مشترک دیده می‌شود. در مطالعات ژنتیکی، الگویی شبیه صفات غالب گزارش شده است. یعنی اگر یکی از والدین این ویژگی را داشته باشد، احتمال آن که فرزند نیز آن را نشان دهد زیاد است.

با این حال، هنوز ژن مشخصی به عنوان عامل قطعی معرفی نشده. به نظر می‌رسد چندین ژن مرتبط با پردازش حسی و شبکه‌های عصبی در این پدیده نقش دارند. نکته مهم این است که این ویژگی، با بیماری‌های جدی عصبی ارتباط مستقیم ندارد و معمولا با افزایش سن هم خطرناک‌تر نمی‌شود. در حقیقت، بیشتر افراد مبتلا فقط کنجکاو هستند بدانند چرا چنین واکنشی دارند و پس از آگاهی، نگرانی‌شان برطرف می‌شود.

عطسه کردن به محض روبه‌رو شدن با نور آفتاب، پدیده‌ای عجیب اما قابل توضیح است. مغز و شبکه‌های عصبی ما، گاهی مسیرهایی دارند که به‌طور ناخواسته با هم تداخل می‌کنند. همین تداخل کوچک، باعث می‌شود پیام مربوط به نور، در مدار عطسه هم ثبت شود.

 نتیجه آن واکنشی سریع و غیرارادی است که معمولا بی‌خطر بوده و تنها برای چند ثانیه ادامه می‌یابد. شناخت علمی این موضوع کمک می‌کند به جای نگرانی، رفتار بدن را بهتر درک کنیم و در موقعیت‌های حساس، از نور شدید محافظت نماییم. شاید نتوان این ویژگی را کاملا از بین برد، اما می‌توان یاد گرفت چگونه با آن کنار آمد و آن را به بخشی از تنوع شگفت‌انگیز بدن انسان نگاه کرد.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
captcha
چرا فلش مموری کند می‌شود؟ روش افزایش سرعت فلش و بازگرداندن عملکرد اولیه دیزل استار؛ خودروی جالبی که یک روزنامه نگار آلمانی ساخت! تقویم روز فرانسیس کره؛ معماری که آینده آفریقا را از دل جوامع محلی می سازد (+تصاویر) فرود نسل جدید اف ۱۶ در تایوان / بلاک ۷۰ چیست؟ گرفتگی گوش بدون سرماخوردگی؛ علت چیست؟ چرا بدن ناگهان شیرینی می‌خواهد؟ تصویری از «میرزا مهدی، فرمانده لشکر لاریجان» در دوران ناصرالدین شاه پژوهش جدید: فشار خون بالا می‌تواند آرتروز را تشدید کند معماری بقا در اقیانوس: چرا همه‌ی خانه‌های برمودا سقف سفید و پلکانی دارند؟(+عکس) ۱۰ کشوری که جمعیت فوق‌ثروتمندها طی ۵ سال آینده بیشترین افزایش را خواهد داشت (+اینفوگرافیک) ادعای وزیر دفاع انگلیس: ایران تهدیدی برای ما و متحدانمان است بیانیه وزرات امور خارجه درباره خروج نیروهای آمریکایی از عراق پزشکیان: دولت برای مدیریت شرایط ویژه آرایش جدید گرفته است راز نوبل ادبیات ؛ چرا مدعیان هر سال غافلگیر می‌شوند؟