۱۵ دی ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۵ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۳۴
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۲۹۷۰۱
تاریخ انتشار: ۰۹:۳۹ - ۱۴-۱۰-۱۴۰۴
کد ۱۱۲۹۷۰۱
انتشار: ۰۹:۳۹ - ۱۴-۱۰-۱۴۰۴

سه تفاوت اساسی اعتراضات دی 1404 با اعتراض های قبلی در چیست؟

سه تفاوت اساسی اعتراضات دی 1404 با اعتراض های قبلی در چیست؟
مجموع این سه نشانه: گسترش اعتراضات به شهرهای کوچک، سکوت نسبی سلبریتی‌ها و ابهام در ماهیت مطالبات، تصویری پیچیده‌تر از وضعیت کنونی ترسیم می‌کند؛ وضعیتی که بیش از گذشته نیازمند فهم لایه‌های پنهان جامعه و پرهیز از تحلیل‌های کلیشه‌ای است.

برترین ها

 اعتراضات اخیر این‌بار جلوه‌هایی متفاوت، اساسی و در عین حال قابل‌توجه در مقایسه با اعتراضات سال های قبل دارد؛ جلوه‌هایی که دست‌کم سه نکته مهم را پیش روی ناظران اجتماعی و سیاسی قرار می‌دهد و می‌تواند موضوع تحلیل‌های جدی‌تری باشد.

1- شهرهای خیلی کوچک در صدر

اعتراضات در کوهدشت لرستان
اعتراضات در کوهدشت لرستان

نخستین نکته، جغرافیای اعتراضات است. برخلاف بسیاری از دوره‌های پیشین که اعتراضات عمدتاً در کلان‌شهرها یا مراکز استان‌ها بروز می‌کرد، این‌بار شاهد شکل‌گیری ناآرامی‌ها در شهرهای کوچک، کم‌جمعیت و بعضاً گمنام هستیم.

شهرهایی مانند ازنا در استان لرستان، لردگان در چهارمحال و بختیاری، ملکشاهی در استان ایلام یا نی‌ریز در استان فارس، نمونه‌هایی از این الگو هستند.

بروز التهاب اجتماعی در چنین نقاطی، از منظر جامعه‌شناسی اهمیت ویژه‌ای دارد. شهرهای کوچک معمولاً شبکه‌های اجتماعی فشرده‌تر، روابط خویشاوندی قوی‌تر و سطح پایین‌تری از تحرک اعتراضی دارند.

2- این‌بار از سلبریتی‌ها خبری نیست

استوری رسول خادم در واکنش به اعتراضات: دردِ نان... درد نابرابری
استوری رسول خادم در واکنش به اعتراضات

نکته دوم، واکنش کم‌رمق و محدود چهره‌های مشهور و سلبریتی‌هاست؛ موضوعی که در مقایسه با اعتراضات گذشته به‌وضوح به چشم می‌آید.

این‌بار به‌جز واکنش‌های معدود، عملاً سکوت بر فضای سلبریتی‌محور حاکم بوده است. برای نمونه، مهدی طارمی پس از گلزنی اخیرش خوشحالی خاصی انجام نداد و جهانبخش هم یک استوری گذاشته.

حامد بهداد با یک استوری کوتاه واکنش نشان داد و کتایون ریاحی نیز به‌نوعی موضع گرفت، رسول خادم هم بود اما به هر حال دامنه این واکنش‌ها محدود باقی ماند. در میان سلبریتی‌های خارج‌نشین نیز خبری از موضع‌گیری‌های پررنگ نیست؛ حتی چهره‌هایی مانند گلشیفته فراهانی فقط یک واکنش کلی داشته و حجم واکنش‌ها در قیاس با ۱۴۰۱ کمتر است.

این می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. شاید شکل و جنس اعتراضات مورد پسند برخی‌ها نیست. شاید هم فضای که در سال‌های اخیر برای موضع‌گیری عمومی شکل گرفته، باعث احتیاط بیشتر شده است. هرچه هست، نتیجه این وضعیت آن است که اعتراضات از نظر بازتاب رسانه‌ای و خبری، جلوه کمتری پیدا کرده و نسبت توجه مردم عادی به آن، بیشتر از توجه سلبریتی‌ها است.

3- بافت جمعیتی معترضان؛ ناهمگون و شاید متنوع

ماموران در صحنه اعتراضات آبدانان ایلام
ماموران در صحنه اعتراضات آبدانان ایلام

نکته سوم، ابهام و تشتت در نام‌گذاری و تفسیر ماهیت اعتراضات است. برخی آن را اعتراضی صرفاً معیشتی می‌دانند، برخی دیگر از ساختارشکنی سخن می‌گویند و گروهی نیز بر ترکیبی بودن مطالبات تأکید دارند. این اختلاف در روایت، خود نشانه‌ای از ناهمگونی بدنه معترضان است. به نظر می‌رسد این‌بار اعتراضات طیف متنوع‌تری از گروه‌های فکری، اجتماعی و اقتصادی را دربر گرفته و همین تنوع، تحلیل یکدست و ساده‌انگارانه از آن را دشوار کرده است.

مجموع این سه نشانه گسترش اعتراضات به شهرهای کوچک، سکوت نسبی سلبریتی‌ها و ابهام در ماهیت مطالبات تصویری پیچیده‌تر از وضعیت کنونی ترسیم می‌کند؛ وضعیتی که بیش از گذشته نیازمند فهم لایه‌های پنهان جامعه و پرهیز از تحلیل‌های کلیشه‌ای است.

ارسال به دوستان
چین: مخالف دخالت بیگانگان در امور داخلی ایران هستیم بحران در استقلال خوزستان؛ غیبت ۳ ستاره و شکایت از پیکان انصراف پرسپولیس از جذب مغانلو؛ ستاره کلبا در مسیر تراکتور آخرین وضعیت نقل‌وانتقالات پرسپولیس؛ از منتفی شدن جذب علیجانوف تا توافق با علیپور چرا لباس مادورو بعد از دستگیری تغییر می کند؟ / کاپشن و شلوار «نایک» مادورو چند؟ / مادورو چرا دمپایی پوشیده؟ اخراج روبن آموریم از منچستریونایتد؛ دارن فلچر جانشین موقت شد پلنگ شهمیرزاد با ردیاب در طبیعت مخالفت قاطع استقلال با جدایی رامین رضاییان و ابوالفضل جلالی کشف خودرو نایاب فورد پروب ۴ (+عکس) نرخ گوشت قرمز امروز ۱۵ دی ۱۴۰۴ + جدول بنتلی کانتیننتال T؛ شاهکاری در دنیای خودروهای کلاسیک (+عکس) مراسم خاکسپاری بهرام بیضایی در آمریکا (عکس) رقابت سپاهان و پرسپولیس برای جذب آقای گل لیگ قزاقستان؛ «گریپشی» در رادار طلایی‌پوشان معاون وزیر جهاد کشاورزی: جهش قیمت مرغ نداریم ارزیابی عملکرد آنتونیو آدان در نیم‌فصل اول؛ حمایت آتیلا حجازی از دروازه‌بان استقلال