تاریخ:
تصاویری قدیمی از پشت صحنه فیلم «کما» با بازی گلزار و حیایی 
درس صد و چهار
کشف شگفت‌انگیز: بقایای ۴ هزارساله ارزن در تپه‌ای باستانی
کاوش‌ها نشان می‌دهند مردم از حدود قرن بیستم پیش از میلاد، شالوده‌ای پایدار برای تپه تاباکونی ساختند که این موضوع قدمت سکونت در این مکان را به عصر برنز میانی بازمی‌گرداند. این مرحله اولیه شامل برخی از نخستین شواهد کشت «ارزن» در این منطقه می‌شود.
بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۷، تیم مشترکی از باستان‌شناسان گرجستانی و آلمانی در این مکان آبگرفته کاوش کردند؛ جایی که سازه‌های چوبی پیچیده‌ای حفظ شده بودند و امکان استفاده‌ی همزمان از تاریخ‌گذاری رادیوکربن و درخت‌گاه‌شماری فراهم شد؛ رویدادی که برای نخستین بار در منطقه قفقاز اتفاق افتاد.
نتایج نشان می‌دهند مردم از حدود قرن بیستم پیش از میلاد، شالوده‌ای پایدار برای تپه تاباکونی ساختند که این موضوع قدمت سکونت در این مکان را به عصر برنز میانی بازمی‌گرداند. این مرحله اولیه شامل برخی از نخستین شواهد کشت ارزن در کلچیس می‌شود که گواه تطبیق روش‌های کشاورزی با شرایط محیطی محلی است.
مراحل سکونت متوالی در این مکان، یک توالی از هموارسازی و پرکردن آگاهانه‌ی سازه‌های قدیمی‌تر را نشان می‌دهد که منجر به افزایش ارتفاع تدریجی تپه در طول قرن‌ها شده است. به نظر نمی‌رسد این مکان تنها مکانی باشد که رها شده و بعدها دوباره اشغال شده، بلکه تغییر و استفاده‌ی دوباره از آن بازتاب نیازهای متغیر سکونتی و شاید تغییرات اجتماعی یا محیطی است. این مکان پیوسته و بدون وقفه اشغال نشده، اما توالی کلی آن بخش عمده‌ای از عصر برنز را در برمی‌گیرد و به هزاره نخست پیش از میلاد هم امتداد می‌یابد.
نمایی از تپه سکونتی تاباکونی از شمال‌شرق در سال ۲۰۱۱
در کاوش‌های تاباکونی، رویکردی چندرشته‌ای که کاوش لایه‌ای را با تکنیک‌های پیشرفته تاریخ‌گذاری ترکیب کرده، به چارچوب زمانی دقیق‌تری برای درک فعالیت انسانی در کلچیس منجر شده است. اندازه‌گیری‌های رادیوکربن با استفاده از توالی حلقه‌های درختیِ به‌دست‌آمده از چوب‌های حفظ‌شده، امکان تمایز دقیق‌تر بین رویدادهای ساخت مجزا در تاریخ طولانی تپه را فراهم کرد.
توده‌ای از خاک رس همراه ارزن سوخته (دایره) و یک تیرک سوخته در لایه بالایی عصر برنز میانی که سال ۲۰۱۴ کاوش شد
افزون بر اهمیت زمانی، یکی دیگر از نکات کلیدی پروژه باستان‌شناسی تاباکونی، مشارکت آن در مباحث مربوط به الگوهای سکونت عصر برنز در قفقاز جنوبی است. شواهد کشت ارزن با درک تازه‌ای از استراتژی‌های متنوع کشاورزی در این منطقه همخوانی دارد و شامل غلاتی می‌شود که به شرایط اقلیمی و خاکی دشت کلچیس به خوبی سازگار بوده‌اند. بازسازی مکرر تپه هم مشابه تغییرات مشاهده‌شده در سایر مکان‌های تپه‌ای اوراسیا است.
در نهایت، تپه تاباکونی در نیمه دوم هزاره نخست پیش از میلاد رها شد، پس از چندین قرن اشغال متناوب و پیکربندی دوباره. تاریخ‌گذاری سکونت انسانی در این مکان کلیدی در جهان باستان دریای سیاه، توسط یافته‌های پژوهشگران به شکل قابل‌توجهی روشن‌تر شده است.
این پژوهش سطح جدیدی از دقت زمانی را برای باستان‌شناسی کلچیس فراهم می‌کند و راه را برای تحقیقات بیشتر در زمینه تغییرات اجتماعی، اقتصادی و محیطی هموار می‌کند که منطقه را در عصرهای برنز و آهن شکل داده‌اند.
منبع: فرادید
لینک کوتاه: کپی لینک
چگونه احساس کنیم برای دیگران مهم هستیم؟ مفت‌خورهای طهران قدیم «تفنگ» چگونه وارد سرزمین سامورایی‌ها شد؟ آداب معاشرت نوین؛ چگونه در برابر آدم‌های خودشیفته تاب بیاوریم؟ چرا برخی کودکان در یادگیری ضعیف ترند؟ این نشانه ها را جدی بگیرید راهنمای کامل از بین بردن خط و خش لوازم استیل ضد زنگ در خانه چرا همیشه آدم‌های اشتباه وارد زندگی‌مان می‌شوند؟ شاید مشکل از یک الگوی پنهان باشد آیا اعتمادبه‌نفس زنان واقعاً کمتر از مردان است؟ محققان در مطالعه جدید پاسخ می‌دهند ایرانیان دوران ساسانی جهان پس از مرگ را چطور می‌دیدند؟ در تخت جمشید حتی یک زن نیست؛ پس این‌همه نام زنانه از کجاست؟ مرغ دارید اما حوصله غذای تکراری ندارید؟ این ۵ دستور را ببینید معمای ۹۹۹ کاروانسرا؛ چرا شاه‌عباس از ساخت هزارمین بنا خودداری کرد؟ ماشین لباسشویی بوی بد می‌دهد چیکار کنیم؟؛ مهم‌ترین دلایل بوی بد ماشین لباسشویی کشف یک شهر رومی که احتمالا «لاس‌وگاس دنیای باستان» بوده است وقتی پرحرفی دیگر «عادی» نیست؛ پشت حرف‌های بی‌پایان چه می‌گذرد؟