ورود پیش‌قراولان سیبری به منطقه تاریخی ترشیز/ آواز مهاجرت در قلب خراسان

با فرارسیدن سرمای سیبری و آغاز فصل کوچ زمستانی، نخستین دسته‌های پرندگان مهاجر از شمال آسیا، به‌ ویژه مرغابی‌های سرسبز، به آسمان خراسان رضوی رسیده‌اند و منطقه تاریخی ترشیز را شامل شهرستان‌های کاشمر، بردسکن، خلیل‌آباد و کوه‌سرخ به مقصدی پرجنب‌وجوش برای حیات وحش بدل کرده‌اند.

به گزارش ایسنا، رئیس اداره حفاظت محیط زیست کاشمر گفت: منطقه ترشیز که از نظر طبیعی و فرهنگی یکی از کهن‌ترین نواحی شرق ایران به شمار می‌رود، اکنون میزبان مرغابی‌های سرسبز است که در مسیر طولانی مهاجرت خود، برای تغذیه و استراحت به این سرزمین پناه آورده‌اند.

سعید شفیعیان، در گفت‌وگو با ایسنا افزود: مرغابی‌های سرسبز پیش‌قراول پرندگان مهاجری هستند که از مناطق سردسیرتر حرکت کرده و کاشمر و نواحی پیرامون آن را به‌ عنوان زیستگاهی موقت برمی‌گزینند. این پرندگان از تالاب‌ها و آبگیرهای ترشیز برای تغذیه و استراحت بین مهاجرتی استفاده می‌کنند و حضورشان نشانگر سلامت اکوسیستم منطقه است.

وی، علاوه بر مرغابی‌ها، گونه‌های دیگری از پرندگان آبزی و کنارآبزی نظیر خودتکا، حواصیل، پلیکان خاکستری، فلامینگو و باکلان نیز هر ساله در این فصل راهی خراسان می‌شوند.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست کاشمر اظهار کرد: گرچه امسال تاکنون مشاهده‌ای از فلامینگو گزارش نشده، اما در سال‌های گذشته حضور پرشمار این پرندگان چشمگیر بوده و اکنون باکلان‌ها در مسیر ورود به آبگیرهای بخش‌های مختلف منطقه ترشیز دیده می‌شوند.

شفیعیان با اشاره به اهمیت حضور این پرندگان در چرخه طبیعی، تأکید کرد: برای ما مردم کاشمر و ترشیز، میزبانی چنین مهمانانی افتخاری بزرگ است. ما خود را متعهد می‌دانیم تا از آن‌ها محافظت کنیم، زیرا ایرانی‌ها به مهمان‌نوازی شهره‌اند و طبیعت نیز بخشی از این مهمانی است.

تالاب‌ها؛ ریه‌های زنده شرق ایران

رئیس اداره حفاظت محیط زیست کاشمر در ادامه، به ویژگی‌های منحصر به فرد اکوسیستم منطقه پرداخت و با تفکیک مفاهیم تالاب و باتلاق، نقش حیاتی این زیستگاه‌ها را در جذب و نگهداری پرندگان مهاجر توضیح داد و گفت: گاهی به دلیل شباهت واژگانی، تالاب را با باتلاق اشتباه می‌گیرند؛ درحالی‌که تالاب هر زیستگاهی است که روابط حیاتی آن بر پایه آب شکل گرفته. از این رو، آبگیرها، مخازن پشت سدها و حتی رودخانه‌ها را نیز می‌توان در شمار تالاب‌ها آورد.

وی افزود: در سال جاری، به ‌واسطه بارندگی‌های مناسب بهاری، بسیاری از تالاب‌های فصلی شهرستان کاشمر دوباره آبگیری شده‌اند و اکنون شرایط مناسبی برای اسکان پرندگان فراهم کرده‌اند. از جمله این زیستگاه‌ها می‌توان به سد بهاریه، سد مهدی آباد و شهید مدرس در شهرستان خلیل‌آباد، و نیز دریاچه و کویر نمک بردسکن اشاره کرد که دارای ظرفیت‌های منحصر به‌ فرد در حفظ تنوع زیستی هستند.

شفیعیان در ادامه، کویر نمک بردسکن را یک معجزه ناشناخته در دل خراسان دانست و توضیح داد: این منطقه بخشی از کویر مرکزی ایران است، اما به ‌واسطه تجمع طبیعی آب‌های سطحی و سفره‌های زیرزمینی، عملکردی شبیه تالاب دارد. به همین دلیل پرندگان مهاجر از آن به‌ عنوان مکانی برای استراحت بین مسیر استفاده می‌کنند. بردسکن یکی از نقاط کمترشناخته ‌شده اما اثرگذار در نقشه زیستگاه‌های مهاجرتی ایران است.

وی در ادامه گفت: اکنون برخی پرندگان مهاجر در تالاب‌های منطقه استقرار یافته و از منابع غذایی طبیعی بهره‌مند می‌شوند. این پدیده بیانگر کارایی اکولوژیک تالاب‌های ترشیز در شرایط اقلیمی متغیر است؛ زیرا پرندگان تنها زمانی مسیر مهاجرت را ادامه می‌دهند که منابع آب و غذا به‌اندازه کافی در مسیرشان وجود داشته باشد.

شفیعیان گفت: وظیفه ما و همه دستگاه‌های محلی، حفاظت از این زیستگاه‌هاست. تالاب‌ها نه فقط محل زیست پرندگان، بلکه منبع تثبیت خاک، تعدیل دما و جلوگیری از بروز طوفان‌های گردوخاک هستند. وقتی از این مواهب طبیعی پاسداری کنیم، در واقع از زندگی خود محافظت کرده‌ایم.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست کاشمر در پایان با اشاره به استقبال گردشگران و طبیعت‌دوستان از حضور پرندگان مهاجر در فصل زمستان، گفت: امیدواریم با رعایت اصول زیست‌محیطی و عدم دخالت در زندگی حیات وحش، شاهد تداوم این زیبایی‌ها در منطقه باشیم و میزبانی شایسته‌ای برای مهمانان آسمانی خود باشیم.

راهنمای ساده لایه های قلب (اینفوگرافیک)

تماشاخانه

ساعت آبی مسجد همت؛ ساعتی مدرن با پیشینه‌ای هزاران ساله / شبیه ساعت جاری زمان در برلین و در مرکز خرید اروپا

سارا برومند و دخترانی که هرگز به خانه نرسیدند

فیلم های دیگر