کاهش ۴ میلیونی جمعیت جوانان در یک دهه

در حوزه بازار کار، داده‌های رسمی بیانگر کاهش نرخ بیکاری جوانان ۱۸ تا ۳۵ سال طی سال‌های اخیر است؛ به‌گونه‌ای که نرخ بیکاری این گروه سنی از حدود ۲۰ درصد در سال ۱۳۹۶ به حدود ۱۴ درصد در تابستان ۱۴۰۴ کاهش یافته است که در نگاه نخست می‌تواند نشانه‌ای از بهبود وضعیت اشتغال جوانان تلقی شود.

آمارهای مرکز آمار ایران نشان می‌دهد جمعیت جوانان ۱۵ تا ۳۴ سال کشور که در سال ۱۳۹۶ بیش از ۲۸ میلیون نفر برآورد شده بود، پس از تجربه یک دوره نوسان، در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۴ میلیون نفر کاهش یافته است؛ روندی که بیانگر افت تدریجی وزن جمعیتی جوانان در ساختار جمعیتی کشور است.

نمودار جمعیت جوانان

به گزارش تسنیم، البته بررسی جزئی‌تر داده‌ها نشان می‌دهد که در حدفاصل سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰، جمعیت جوانان کشور به‌خلاف روند کلی، مسیر افزایشی را طی کرده و حتی در سال ۱۴۰۰ به بیش از ۳۰ میلیون نفر نیز رسیده است، اما از سال ۱۴۰۱ به بعد، این شاخص بار دیگر وارد مسیر نزولی شده و کاهش آن تا سال ۱۴۰۴ تداوم یافته است.

نمودار نرخ مشارکت اقتصادی

کاهش بیکاری جوانان همزمان با افت مشارکت اقتصادی

نمودار نرخ بیکاری

با این حال، این کاهش بیکاری همزمان با افت نرخ مشارکت اقتصادی جوانان رخ داده است. بر اساس آمارها، نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت ۱۸ تا ۳۵ سال و بیشتر، از سال ۱۳۹۸ تاکنون روندی کاهشی داشته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخشی از کاهش بیکاری نه از محل ایجاد شغل پایدار، بلکه به‌دلیل خروج جوانان از بازار کار یا ناامیدی از یافتن شغل رقم خورده است.

بررسی ترکیب اشتغال جوانان نیز حاکی از تمرکز قابل‌توجه این گروه سنی در بخش خدمات است. در زمان حاضر حدود ۵۰ درصد از شاغلان ۱۸ تا ۳۵ سال در بخش خدمات فعالیت می‌کنند، در حالی که سهم بخش صنعت حدود ۳۵ درصد و سهم بخش کشاورزی نزدیک به ۱۰ درصد برآورد می‌شود؛ ترکیبی که از غلبه مشاغل خدماتی، عمدتاً با سطح بالاتری از ناپایداری شغلی، در اشتغال جوانان حکایت دارد.

نمودار اشتغال