تاریخ:
دسر موز و نسکافه؛ یک ترکیب ساده و خوشطعم برای روزهای گرم 
درس هشتاد و دو
محکومیتی دیرهنگام برای یک فاجعه
این یک ماه نه یک فاصله دیپلماتیک، بلکه زمانی طولانی از انتظار برای شنیده شدن صدای قربانیان بود
عصر ایران؛ امیرعباس میرزاخانی*- نزدیک به یک ماه طول کشید تا شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد سرانجام درباره حمله به مدرسه «شجره طیبه» جلسه اضطراری برگزار کند؛ حملهای که به کشته شدن ۱۶۸ دانشآموز انجامید.
برای خانوادههایی که فرزندانشان را در آن صبح عادی راهی مدرسه کردند و ساعاتی بعد با خبر مرگشان روبهرو شدند، این یک ماه نه یک فاصله دیپلماتیک، بلکه زمانی طولانی از انتظار برای شنیده شدن صدای قربانیان بود.
نشست اضطراری شورای حقوق بشر که به درخواست ایران، چین و کوبا برگزار شد، فرصتی فراهم کرد تا ابعاد انسانی و حقوقی این رخداد در سطح بینالمللی بررسی شود.
در این جلسه، وزیر امور خارجه ایران، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، گزارشگر ویژه حق آموزش و نمایندگانی از خانواده قربانیان سخن گفتند.
سیدعباس عراقچی در سخنرانی مجازی خود با اشاره به آنچه «جنگی تحمیلی» توصیف کرد، حمله به دبستان دخترانه شجره طیبه را یکی از دردناکترین پیامدهای این درگیری دانست و خواستار انجام تحقیقاتی مستقل و شفاف درباره این حادثه شد.
از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه، هدف قرار دادن مراکز آموزشی میتواند نقض صریح چند قاعده بنیادین باشد. اصل تفکیک که در ماده ۴۸ پروتکل الحاقی اول کنوانسیونهای ژنو آمده، طرفهای درگیر را ملزم میکند میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند. مدارس بهطور طبیعی در زمره اشیای غیرنظامی قرار میگیرند و بر اساس ماده ۵۲ همین پروتکل نباید هدف حمله قرار گیرند.
علاوه بر این، اصل تناسب در ماده ۵۱ پروتکل الحاقی اول تصریح میکند حملهای که به تلفات گسترده غیرنظامیان در مقایسه با مزیت نظامی مورد انتظار منجر شود، ممنوع است. ماده ۵۷ نیز طرفهای درگیر را موظف میکند تمام اقدامات احتیاطی ممکن را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان اتخاذ کنند.
در کنار این قواعد، کنوانسیون حقوق کودک نیز بر حمایت ویژه از کودکان در زمان مخاصمات مسلحانه تأکید دارد.
ماده ۳۸ این کنوانسیون دولتها را ملزم میکند تمامی اقدامات ممکن را برای حفاظت از کودکان در برابر پیامدهای جنگ انجام دهند. همچنین بر اساس ماده ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بینالمللی، حمله عمدی به غیرنظامیان یا ساختمانهای آموزشی میتواند در شرایط مشخص بهعنوان جنایت جنگی تلقی شود.
در این نشست، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل بر ضرورت انجام تحقیقات مستقل و بیطرفانه تأکید کرد و گفت هیچ توجیهی نمیتواند مرگ کودکان و معلمان را قابل پذیرش جلوه دهد. گزارشگر ویژه حق آموزش نیز هشدار داد که هدف قرار گرفتن مدارس، امنیت آموزشی کودکان را در سراسر مناطق درگیر جنگ تهدید میکند.
با این حال شاید تأثیرگذارترین لحظه نشست زمانی بود که محدثه فلاحت، مادر یکی از قربانیان، از رؤیاهای ناتمام کودکان سخن گفت؛ از کلاسهایی که دیگر صدای خنده در آنها شنیده نخواهد شد و از آیندهای که برای دهها کودک برای همیشه متوقف شد.
در پایان این نشست، نزدیک به ۶۰ کشور و چندین نهاد مدنی بر ضرورت حفظ مصونیت مراکز آموزشی و انجام تحقیقات مستقل تأکید کردند. اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا محکومیتهای دیپلماتیک میتوانند جایگزین اقدام واقعی شوند؟
اگر قرار است قواعدی مانند تفکیک، تناسب و حمایت از غیرنظامیان معنای عملی داشته باشند، جامعه جهانی باید فراتر از بیانیههای محکومیت حرکت کند. آغاز تحقیقات مستقل، روشن شدن حقیقت و پاسخگو کردن آمران و عاملان چنین حملاتی، حداقل اقدامی است که نظام حقوق بینالملل در برابر قربانیان بدهکار است. زیرا اگر حتی مدرسه ــ جایی که باید امنترین مکان برای کودکان باشد ــ در جنگها مصون نماند، یکی از بنیادیترین خطوط قرمز حقوق بشردوستانه عملاً فرو خواهد ریخت.
*معلم و کارشناس تعلیم و تربیت
لینک کوتاه: کپی لینک
خرید کتابهای درسی فقط از این ۲ راه / برخورد با فروشگاههای اینترنتی متخلف چرا راهکارهای نوین کاهش مصرف انرژی در ایران اجرا نمی شوند؟ نجات ۵ مرزنشین از غرق شدن در آبهای بندرعباس پاسخ مدیر سازمان سینمایی به سرنوشت حذف پروانه ساخت و غیبت نمایندگان خانه سینما پروژه جامع شاهنامه کلید خورد پلیس: نوزاد دو ماهه تهرانی که ربوده شده بود، پیدا شد/ دو زن متهمان این پرونده هستند زنگ خطر کمبود نیروی کار برای ساختمان/ سازندگان با چالش نیروی انسانی مواجهند توضیح خانواده اکبر عبدی درباره سنگ مزار و اهدا یادگاریها به موزه انتقاد از پلیس به خاطر تعلل در صدور گواهینامه موتورسیکلت زنان: صدور گواهینامه زنان یک مطالبه عمومی است تکذیب شایعه امکان خدمت سربازی مشمولان فوتبالیست در تیمهای غیرنظامی لیگ برتر مهم ترین متغیر روابط عمومی: انسان و مسئله عدم قطعیت سردار باقرزاده: حال خلبانان اسیر ایرانی در قطر خوب نیست/ آنها روی آب نگهداری می شوند «خانه ریز» کلاهی گشاد بر سر فرودستان متقاضی مسکن؟! امنیت سفر برای زنان در اسنپ؛ از پیشگیری تا پیگیری موافقت قطر با حضور تیم کارشناسی ایران برای دیدار با خلبانان اسیر
نظرسنجی
با توجه به بحرانی شدن وضعیت بنزین در ایران، شما کدام روش را برای مدیریت آن بهتر یا کم ضررتر می دانید؟