چرا به «فرسودگی شغلی» می‌رسیم؟

گاه با انگیزه فراوان به شغلی روی می‌آوریم اما در نهایت به خستگی مفرط و ناامیدی می‌رسیم. افرادی هم هستند که از اول کار، نسبت به شغل خود احساس رضایت ندارند. گاهی نیز شرایط محیط کار، فرد را به دلزدگی و خستگی می‌کشاند. در همه این موارد، ما به «فرسودگی شغلی» دچار شده‌ایم؛ عارضه‌ای که در جامعه بسیار با آن مواجه می‌شویم و درباره آن می‌شنویم. 

دکتر مرتضی امیدیان عضو هیات علمی گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: فرسودگی یا خستگی شغلی، حالتی مانند تمام شدن سوخت موشک است. وقتی سوخت موشک تمام می‌شود و از حرکت ‌می‌ماند، دیگر کارایی ندارد و سقوط می‌کند. معمولا افرادی که دچار فرسودگی می‌شوند، علائمی مانند خستگی هیجانی بروز می‌دهند و در این شرایط، فرد از نظر هیجانی یا انگیزشی، بی‌حال می‌شود و حتی دیگران را به علت انجام کار سرزنش می‌کند.

وی ادامه داد: دستاوردهای شغلی این افراد معمولا کم می‌شود و دستاوردی کسب نمی‌کنند. در هر صورت اگر کسی در شغل خود انگیزه نداشته باشد، دستاورد خاصی هم نصیب او نمی‌شود، به موفقیت نمی‌رسد، ارتقا پیدا نمی‌کند و نمادهای بیرونی موفقیت مانند تولید یا کشف یک پدیده را ندارد.

عضو هیات علمی گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: در بسیاری اوقات، عبارت‌های «خستگی» و «فرسودگی» شغلی را یکسان به کار می‌برند اما این مشکل ابتدا با خستگی شروع می‌شود و اگر به همه ابعاد سرایت کند، فرسودگی نامیده می‌شود. 

وی افزود: اعتقاد برخی متخصصان بر این است که فرسودگی شغلی می‌تواند در جو اجتماعی و محیط کار نیز ریشه داشته باشد. ممکن است افراد با یک انگیزه وارد سازمانی شوند و سپس به فرسودگی شغلی برسند و این، یک روند عادی است؛ در این شرایط باید به این نتیجه رسید که این سازمان تولیدکننده نیروهای فرسوده است. 

امیدیان بیان کرد: گاهی اوقات هم در یک محیط، استرس بسیار بالا است و سیستم روانی نیروها بعد از مدتی جواب نمی‌دهد و هرچه تلاش می‌کنند نمی‌توانند به نتیجه‌ای برسند. 

وی با اشاره به افرادی که بیشتر احتمال ابتلا به فرسودگی شغلی را دارند، گفت: ممکن است فرد شغلی انتخاب کرده باشد که با ویژگی‌های او هماهنگی ندارد یا از سطح توان او بسیار پایین‌تر یا آنقدر بالاتر است که هرچه تلاش می‌کند به نتیجه نمی‌رسد. همچنین ممکن است فردی کمال‌گرا باشد و به رسیدن به نتیجه کامل و دقیق نیاز داشته باشد اما آن محیط کار او، این‌ها را ارضا نمی‌کند و در این شرایط ممکن است به فرسودگی شغلی برسد. از طرف دیگر، فردی که با دیدگاه ناامیدانه وارد فضا و شغلی می‌شود نیز مستعد گرفتار شدن به فرسودگی شغلی است. 

چگونه از فرسودگی شغلی پیشگیری کنیم؟ 

این روان‌شناس گفت: راهکارها از دل دلایل می‌آیند. انتخاب مناسب شغل یا فراهم کردن بستر ارتقای متناسب با تلاش افراد در سازمان‌ها می‌تواند از ابتلا به فرسودگی شغلی پیشگیری کند. 

وی اضافه کرد: گاهی هم فرسودگی شغلی یک راه مخالفت‌جویانه با سیستم شغلی‌ای است که افراد را مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد و به نیازهای آن‌ها توجه نمی‌کند. در این موقعیت، با مداخله متناسب و شناخت محیط می‌توان از فرسودگی شغلی پیشگیری کرد.

درمان فرسودگی شغلی

عضو هیات علمی گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: اگر روان‌شناس با چنین پدیده‌ای روبه‌‍رو شود، ابتدا به ریشه‌یابی آن اقدام می‌کند، یعنی مدت زمان دچار شدن یا انگیزه‌های اصلی فرد را بررسی می‌کند. اگر مشکل از بخش‌هایی که به خود فرد برمی‌گردد مانند کمال‌گرایی باشد انعطاف‌پذیری را در معیارهای فرد جا می‌دهد و به درمان شناختی رفتاری اقدام می‌کند. اگر هم مشکل، وابسته به دلایل دیگری باشد، با توجه به شرایط توصیه‌های متناسب با آن وضعیت ارایه می‌دهد. 

مردان بهتر است نشسته ادرار کنند یا ایستاده؟ علم پاسخ می‌دهد

بیشتر بخوانید:

رابطه کارفرما و کارمند در دورکاری: هشداری برای مدیرانی که فقط گزارش ها را می‌بینند، نه انسان ها را

افزایش سه‌برابری درخواست کار نظافت و پذیرایی

تماشاخانه

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

مناره ساربان یا برج پیزای اصفهان! بنایی که کج‌اش کردید و حالا پُزش را می‌دهید

فیلم های دیگر