خمیازه کشیدن مسری است؛ حتی قبل از تولد!

دانشمندان می‌گویند خمیازه کشیدن آن‌قدر مسری است که می‌توانید حتی قبل از تولد به آن مبتلا شوید.

به گزارش ایسنا، خمیازه کشیدن یک امر مسری است و احتمالاً فقط با خواندن در مورد آن، چه خواب‌آلود باشید چه نباشید، یکی را تجربه کنید.

دانشمندان می‌گویند میزان مسری بودن خمیازه به حدی است که حتی می‌توان از دیدن حیوانات دیگر هم خمیازه کشید.

در واقع خمیازه یک پدیده جهانی در بین مهره‌داران است که به نظر می‌رسد عملکرد مهمی در حفظ مغز سخت‌کوش ما دارد و به دلایلی، واقعاً از نظر اجتماعی، مسری است.

در توضیح علمی، خمیازه (کوتاه‌شده واژه خامیازه، یازه به معنای کشش) یا دهان‌دره یا فاژه(yawn) بازکردن دهان و تنفس عمیق به صورت غیرارادی و گاهی همراه با کشش در دست‌ها و سینه است که تقریباً از زمان پیش از تولد و به عبارتی دقیق‌تر از دوره جنینی و در یازده هفتگی قابل مشاهده است. معمولاً خمیازه از نشانه‌های خواب است و موجب تهویه همه حبابک‌های تنفسی انسان می‌شود؛ زیرا در تنفس عادی طبیعی لزوماً چنین چیزی روی نمی‌دهد.

این پدیده در انسان و برخی حیوانات دیده می‌شود، اما در بیشتر حیوانات، ارادی است. تجارب و پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این عمل، مسری است؛ به این معنا که اگر کسی در حضور شما خمیازه کشید، ناخودآگاه شما هم خمیازه خواهید کشید.

اکنون تیمی به رهبری محققان دانشگاه پارما در ایتالیا به تازگی دریافته‌اند که اثر مسری خمیازه حتی ممکن است قبل از تولد ما شروع شود.

این برخلاف فرضیات موجود در مورد خمیازه قبل از تولد است که خیلی زود در رشد جنین، پس از حدود ۱۱ هفته بارداری ظاهر می‌شود.

تاکنون مشخص نشده است که آیا جنین‌ها صرفاً طبق برنامه خودشان خمیازه می‌کشند یا ممکن است قبل از ترک رحم، با افراد مهم زندگی خود هماهنگ شوند. اکنون معلوم شده که همینطور است.

سی و هشت زن بین ۱۸ تا ۴۵ سال در این مطالعه شرکت کردند. هر زن در سه ماهه سوم بارداری سالم و تک‌قلویی خود (از ۲۸ تا ۳۲ هفته بارداری) بود.

مادران برای این آزمایش‌ها در یک اتاق آرام نشستند و به یک صفحه نمایش نگاه کردند، در حالی که چهره‌هایشان ضبط می‌شد و جنین‌هایشان توسط دستگاه سونوگرافی تحت نظر قرار می‌گرفت.

در ابتدا به مادران یک دقیقه ویدیوهای منظره خنثی نشان داده شد که به محققان مبنایی برای نحوه رفتار مادر و جنین در حالت استراحت می‌داد.

سپس آنها سه ویدیوی ۶ دقیقه‌ای مختلف را به مادران نشان دادند. یکی خمیازه کشیدن افراد را نشان می‌داد؛ دیگری باز و بسته کردن دهان افراد را با حرکتی مشابه اما نه کاملاً مشابه با خمیازه واقعی نشان می‌داد و ویدیوی آخر نیز چهره‌های خنثی را در حالت استراحت نشان می‌داد.

سپس برای اطمینان از عدم سوگیری در تفسیر داده‌ها، تصاویر ضبط‌ شده از مادر و جنین، فریم به فریم توسط سه دستیار که از ویدیوهایی که مادران هنگام ضبط تماشا می‌کردند، آگاه نبودند، تجزیه و تحلیل شد.

بیشترِ مادران حداقل یک بار هنگام تماشای ویدیوی خمیازه، خمیازه کشیدند و در میان آنهایی که این کار را کردند، به نظر می‌رسید ۱۸ مورد باعث خمیازه جنین‌هایشان نیز شده است.

محققان می‌گویند: خمیازه کشیدن جنین به طور انتخابی پس از خمیازه‌های مادر افزایش می‌یابد، اما نه در شرایط کنترل غیر مسری.

به سختی می‌توان گفت که آیا ویدیوی خمیازه مسری به نوعی برای انتقال موج خمیازه از مادر به جنین ضروری بوده است یا خیر، زیرا خمیازه‌ها به ندرت در خارج از این شرایط رخ می‌دادند.

در تمام جلسات ویدیوی خمیازه، مادران و جنین‌ها در نیمی از موارد به طور هماهنگ خمیازه کشیدند و در ۳۳ درصد موارد، هیچ یک از آن دو خمیازه نکشیدند.

تنها در ۱۴ درصد موارد، مادر هنگام تماشای فیلم خمیازه به تنهایی خمیازه کشید، در حالی که جنین‌ها تنها ۳ درصد از مواقع در این بازه آزمایشی به تنهایی خمیازه کشیدند.

در طول جلسات کنترل، گاهی اوقات خمیازه وجود داشت، اما ۸۰ درصد مواقع نه مادر و نه جنین پاسخی ندادند.

جالب توجه است که این تیم خاطرنشان می‌کند مادرانی که بیشتر خمیازه می‌کشیدند، جنین‌هایی هم داشتند که بیشتر خمیازه می‌کشیدند. این نشان‌دهنده‌ ارتباط مثبت و قوی بین دفعات خمیازه کشیدن مادر و جنین است.

همه‌ اینها نشان می‌دهد که سرایت خمیازه، عمیق است و از مراحل اولیه‌ زندگی، زودتر از آنچه تصور می‌کردیم، شروع می‌شود. البته این یک نمونه‌ بسیار کوچک است و همه‌ شرکت‌کنندگان در یک بیمارستان زنان و زایمان ایتالیایی بستری بودند. این مطالعه همچنین بر روی یک بازه زمانی نسبتاً محدود از بارداری تمرکز دارد.

ما هنوز نمی‌دانیم که مادران و جنین‌ها چه زمانی شروع به هماهنگ کردن خمیازه‌های خود می‌کنند یا اینکه آیا این پدیده حتی به طور مداوم در جمعیت وسیع‌تر انسانی رخ می‌دهد یا خیر.

نویسندگان این محدودیت‌ها را تصدیق می‌کنند و خواستار مطالعه‌ بیشتر در جمعیت‌های بزرگ و متنوع‌تر برای یافتن پاسخ‌های واضح‌تر به این سؤالات هستند.

آنها همچنین خاطرنشان می‌کنند که این تحقیق، مسیر فیزیولوژیکی را که از طریق آن خمیازه کشیدن مادر بر رفتار جنین تأثیر می‌گذارد، مشخص نمی‌کند. این به سوال بزرگ‌تری در مورد اینکه چرا هر یک از ما اصلاً خمیازه می‌کشیم، می‌رسد.

قوی‌ترین فرضیه در حال حاضر این است که ما برای خنک کردن مغز خود خمیازه می‌کشیم. با این حال، فناوری جدیدی که به دانشمندان اجازه می‌دهد تا درون مغز انسان را بررسی کنند، همچنان توضیحات جایگزین یا شاید اضافی ارائه می‌دهد.

اینکه چرا خمیازه‌ها اینقدر مسری هستند، همچنان یک راز باقی مانده است، اما در مورد مادران و نوزادان متولد نشده‌شان، ممکن است فراتر از انعکاس ادراکی باشد که باعث سرایت خمیازه در افراد می‌شود.

نویسندگان می‌گویند: آنها بیشتر با نوعی سرایت فیزیولوژیکی درون‌رحمی سازگار هستند که احتمالاً ریشه در پیامدهای بدنی و بینابینی اعمال مادرانه دارد. خمیازه مسری را می‌توان به عنوان بیان اجتماعی یک الگوی حرکتی دانست که از قبل قوی و در اوایل رشد در دسترس است.

این پژوهش در مجله Current Biology منتشر شده است.

طرز تهیه کاسرول سیب‌زمینی و پنیر در ماهیتابه؛ یک شام سریع و خوشمزه

بیشتر بخوانید:

پرده‌برداری از راز مسری بودن خمیازه

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر