فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۷۰۵۸۴
تاریخ انتشار: ۱۰:۰۳ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۵
کد ۱۱۷۰۵۸۴
انتشار: ۱۰:۰۳ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۵

نبرد بادها/جنگ بادها چطور سرنوشت اقلیم یک منطقه را روشن می‌ کرد؟

باد
در باور ایرانی‌ها، بادها فقط پدیده‌هایی طبیعی نبودند؛ برخی مظهر خیر بودند و برخی نماد شر. اما در میان روایت‌های عامیانه و باورهای کهن، دو قصه بیش از همه جلب توجه می‌کند: داستان چَن و گرمیج در ساوالان و روایت کَلو و زَلو در زاگرس.

 در باور ایرانی‌ها، بادها فقط پدیده‌هایی طبیعی نبودند؛ برخی مظهر خیر بودند و برخی نماد شر. اما در میان روایت‌های عامیانه و باورهای کهن، دو قصه بیش از همه جلب توجه می‌کند: داستان چَن و گرمیج در ساوالان و روایت کَلو و زَلو در زاگرس. در این قصه‌ها، بادها موجوداتی نامرئی اما زنده‌اند که برای چیرگی بر طبیعت، تغییر فصل‌ها و سرنوشت آدمیان با یکدیگر به نبرد برمی‌خیزند.

نبرد بادها در قله ساوالان

به گزارش همشهری آنلاین، نبرد خیر و شر حتی در دنیای بادها هم راه پیدا کرده، می‌پرسید چطور؟ فقط کافی است نگاهی به قصه نبرد «چَن» و «گرمیج» در باورهای محلی مردم اردبیل بیاندازید.

باد گرم یا گرمیج، باد شدیدی است که در زمان حاکمیت جریان کم فشار روی کرانه های جنوبی دریای خزر و استان اردبیل در قسمت مرکزی استان می‌وزد و گاهی سرعتی بیش از ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت هم دارد. قدیمی‌های اردبیل معتقدند با توقف باد گرمیج موجی از جریان هوای سرد شمالی و ریزش برف منطقه را در بر می‌گیرد.

چَن اما در مقابل گرمیچ است و معمولا با سرد شدن ناگهانی هوا، ابرناکی و افت دما می‌وزد. در باور اردبیلی‌ها به ویژه مشکین‌شهری‌ها، نبرد این دو باد تعیین‌کننده وضعیت آب و هوایی است؛ آن‌ها باد «گَرمیج» را مخرب و خطرناک می‌دانند و معتقدند که پس از این باد، باد دیگری به نام «چَن» شروع به وزیدن می‌کند و هوا به سرعت سرد می‌شود.

 به باور مردم، باد چن و گرمیج در بالای قله ساوالان (سبلان) با هم گلاویز می‌شوند و زورآزمایی می‌کنند. جنگ آنها تا دامنه‌های ساوالان امتداد می‌یابد تا به مشکین‌شهر می‌رسد و هر یک، قدرتش بیشتر باشد، می‌ماند و می‌وزد و دیگری به‌ناچار فرار می‌کند.

بادهای زندانی در زمستان و تابستان

ایلامی‌ها در نبرد بادها فراتر از خیر و شر رفته‌اند و یک باد یا «کلو» ‌ را مسلمان و «زلو» را کافر تعبیر می‌کنند؛ اولی فرشته نگهبان هوای پاک و دومی دیوی مظهر هوای ناپاک و زیان‌آور.

کلو و زلو یک باد خاص نیستند و ایلامی‌ها به طور کلی باد زمستان را زلو می‌دانند و معتقدند در این زمان، کلو زندانی است تا زمانی که ۴۵ روز بگذرد و کلو آزاد شود و به جایش زلو خانه‌نشین شود. زلو سرد است و همه چیز را فسرده می‌کند. خاک‌آلود است و بارانی با خود ندارد، اما کلو هم باران دارد و هم طراوت و با آن، زمین، نباتات و آدمیان جان تازه می‌گیرند.

در این قصه ایلامی‌ها تنها نبودند و اهالی استان همسایه یعنی لرستان هم چنین اعتقادی داشتند. از نگاه آن‌ها باد زلو یا باد کافر جهت شمال شرقی داشته و اهریمنی بوده است. در حالی که باد کلو یا باد مسلمان در جهت شرق می‌وزید، زیرا جهت شرق جایگاه همه بادهاست و باد از مشرق راهی مغرب می‌شود و چون در مغرب به کوه قاف می‌رسد، دوباره به جای خود بازمی‌گردد.

ارسال به دوستان
captcha
آیا حاضرید در این کلبه چوبی زندگی کنید؟! / بازسازی شده و آماده (+عکس) میرزازاده، اولین فرنگی‌کار تاریخ ایران با دو طلای بازی‌های آسیایی مهار آتش‌سوزی در گمرک اسلام قلعه افغانستان معاون وزیر ارتباطات: با فراگیری استارلینک ناچار از قطع برق می‌شویم، چون اساسا مبتنی بر شبکه ما نیست / استارلینک حتی رجیستری را بی اثر خواهد کرد هشدار بارندگی و وزش باد شدید در 25 استان وزیر راه: امیدواریم مرز هوایی نجف به‌زودی بازگشایی شود مقاومت اسلامی عراق: سلاح تحویل نمی دهیم کشف فرار مالیاتی ۵۳۱ میلیارد ریالی در یزد دیدار پزشکیان با روحانی در مراسم ختم «احمد ناطق نوری» (عکس) معاملات شبانه تتر متوقف شد معمای تصویری دشوار: کدام گره در واقع یک دایره ساده است؟ شمار خبرنگاران شهید در غزه به ۲۶۳ نفر رسید تاکید وزیر دفاع پاکستان: با هر ابزار ممکن از عربستان پشتیبانی می کنیم درخشان: با این شرایط در جام ملت‌ها به جایی نمی‌رسیم نخست‌وزیر انگلیس: بازگشت به اتحادیه اروپا را بررسی می‌کنیم