تاریخ:
هشدار نارنجی هواشناسی؛ سیلاب در کمین شمالشرق کشور 
درس هشتاد و یک
دانشمندان سرانجام معمای گذرگاه غولها در ایرلند را حل کردند(+عکس)
افسانهای که برای قرنها شکلگیری گذرگاه غولها در ایرلند را به نبرد دو غول نسبت میداد، اکنون جای خود را به توضیحی علمی داده است.
گذرگاه غولها در شمالشرقی ایرلند شمالی، یکی از شگفتانگیزترین چشماندازهای طبیعی جهان است که در آن، دهها هزار ستون سنگی ششضلعی، مانند پلههایی منظم به دل اقیانوس اطلس فرو رفتهاند.
به گزارش زومیت، قرنها افسانهای محلی در ایرلند شمالی شکلگیری گذرگاه غولها ایرلند را به نبرد میان دو غول نسبت میداد. براساس این روایت، فین مککول (قهرمانی در اسطورهشناسی ایرلندی) برای رویارویی با رقیب اسکاتلندی خود، تکههایی از ساحل آنتریم را جدا کرد و در دریا انداخت تا گذرگاهی سنگی بسازد. اما پژوهشی جدید نشان میدهد این پدیده شگفتانگیز نتیجه یک فرآیند زمینشناسی بسیار قدرتمند بوده است.
به نوشته گاردین، گذرگاه غولها که از حدود ۴۰هزار ستون بازالتی به همقفلشده تشکیل شده، حدود ۶۰ میلیون سال پیش در اثر فعالیت شدید آتشفشانی شکل گرفته است. پژوهشگران میگویند این فعالیتها نه در بازهای طولانی، بلکه در دورهای نسبتاً کوتاه و بسیار فشرده رخ دادهاند.
مطالعه جدید نشان میدهد مجموعه فورانهای آتشفشانی که جاده غولها را ایجاد کردهاند، در حدود ۵٫۵ میلیون سال رخ دادهاند که حدود ۸ میلیون سال کمتر از برآوردهای پیشین است.
به گفته دانشمندان، آن فعالیت آتشفشانی بخشی از رویدادی بزرگ و تأثیرگذار در مقیاس جهانی بوده است که آثارش در سنگهای گرینلند نیز دیده میشود. سایمون تپستر، پژوهشگر سازمان زمینشناسی بریتانیا میگوید: «میدانستیم داستان کلی گذرگاه غولها به آتشفشان مربوط است، اما اکنون میتوانیم زمانبندی آن را با سایر سیستمهای آتشفشانی منطقه با دقت بسیار بالاتری مرتبط کنیم.»
تپستر توضیح میدهد که در آغاز رویداد، گرینلند به پوسته شمال بریتانیا متصل بوده است، اما در پایان آن، اقیانوس اطلس شمالی شروع به بازشدن کرد و این دو سرزمین از هم جدا شدند. این نکته برای درک شکلگیری قارهها اهمیت دارد، زیرا نشان میدهد فعالیتهای آتشفشانی میتوانند با حرکت صفحات زمین و باز شدن اقیانوسها مرتبط باشند.
اکنون برای نخستین بار، پژوهشگران سازمان زمینشناسی ایرلند شمالی و سازمان زمینشناسی بریتانیا توانستهاند جریانهای اولیه گدازه در فلات ایرلند شمالی را به همان فعالیت آتشفشانی نسبت دهند که ستونهای ششضلعی مشهور غار فینگال در جزیره استافا در اسکاتلند را نیز ایجاد کرده است.
ستونها که از گدازههای سردشده تشکیل شدهاند، زمانی شکل میگیرند که مواد مذاب آتشفشانی (ماگما) از پوسته زمین بالا میآیند، سپس سرد و منقبض میشوند. این انقباض، ایجاد ترکهای منظم را به دنبال دارد که اغلب به شکل چندضلعی درمیآیند. همین فرایند در گذرگاه غولها نیز رخ داده است.
علاوهبراین، سنگهای کوههای مورن در ایرلند شمالی، جزیره روم در هبریدها (مجمعالجزایری گسترده در ساحل غربی سرزمین اصلی اسکاتلند) و همچنین فعالیتهای آتشفشانی در جزیره اسکای نیز به همین دوره مرتبط شدهاند. این یافتهها نشان میدهد که همه این مناطق بخشی از سیستم آتشفشانی بزرگتری در شمال اقیانوس اطلس بودهاند.
تپستر پژوهش حاضر را شبیه کنار هم گذاشتن قطعات یک روایت بزرگ از سنگهای آتشفشانی در مناطق مختلف شمال اقیانوس اطلس توصیف میکند که از ایرلند شمالی تا اسکاتلند، گرینلند و حتی جزایر فارو امتداد دارد. نتیجه اصلی پژوهش این است که رویداد آتشفشانی شکلدهنده جاده غولها بسیار کوتاهتر اما شدیدتر از آن چیزی بوده که پیشتر تصور میشد. به عبارت دیگر، حجم عظیمی از گدازه در مدتزمانی نسبتاً کوتاه از دل زمین خارج شده و چنین ساختار منحصربهفردی را ایجاد کرده است.
این نوع بازنگری در زمانبندی رویدادهای زمینشناسی اهمیت زیادی دارد، زیرا به دانشمندان کمک میکند بفهمند چگونه فعالیتهای آتشفشانی با تغییرات بزرگ زمین، ازجمله جدایی قارهها و شکلگیری اقیانوسها، ارتباط دارند.
با وجود این توضیحات علمی، افسانههای محلی همچنان بخشی از هویت فرهنگی این منطقه هستند. بر اساس این روایتها، فین مککول این گذرگاه را برای رسیدن به اسکاتلند و مبارزه با رقیب خود ساخت، اما در نهایت با دیدن عظمت حریف، عقبنشینی کرد. در برخی روایتها نیز همسر او با نقشهای هوشمندانه باعث نجاتش میشود.
لینک کوتاه: کپی لینک
غزاله اکرمی با کلاه و کت جین در اکران کوری (+عکس) بزرگانی همچون آقای خاتمی مورد تکریم قرار گیرند / باید تغییرات جدی صورت گیرد/ خدا نیامرزد کسی را که «بگمبگم» راه انداخت رئیسجمهور کوبا: در برابر جلادهای آمریکایی پیروز خواهیم شد سخنگوی وزارت دفاع: دو برابر شدن تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در یک سال گذشته حمله پهپادی روسیه به زادگاه زلنسکی/ ۱۴ کشته و ۱۲۰ زخمی ترکیه: نتانیاهو با اتهامزنی به اردوغان نمیتواند از مسئولیت جنایاتش فرار کند سرلشکر وحیدی: دشمنان هیچگاه از کینه توزی و توطئه علیه ملت بزرگ ایران دست برنمیدارند
پایان تشکیلات خودگردان کردهای سوریه / تکمیل ادغام نیروها و نهادهای کرد سوریه در ساختار دولت مرکزی رئیس ستاد مرکزی اربعین: بیش از ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار ایرانی امسال در مراسم اربعین شرکت کردند حکم نهایی نظام وظیفه؛ بیرانوند از مهرماه سرباز است اعضای ناتو درباره تنگه هرمز گفتوگو کردند 4 ابزار خانگی که زمان را شکست دادند و ظاهرا تا ابد وجود خواهند داشت! (+اینفوگرافیک) تصاویری از اشیایی که هر روز می بینیم اما نمی شناسیم! اینترسپت: موساد متحمل شکستی سنگین در قبال ایران شد گفتوگوی وزرای خارجه ایران و عمان
نظرسنجی
با توجه به بحرانی شدن وضعیت بنزین در ایران، شما کدام روش را برای مدیریت آن بهتر یا کم ضررتر می دانید؟