عصر ایران- فیات S76 که با لقب مشهور «هیولای تورین» شناخته می شود، یکی از افسانه ای ترین خودروهای مسابقه ای اوایل قرن 20 است. این خودرو با هدف شکستن رکورد سرعت زمین طراحی شد و به لطف موتور غول آسای خود، به نمادی از جاه طلبی و نوآوری مهندسان ایتالیایی تبدیل شد.
نخستین دستگاه S76 در سال 1910 توسط شرکت فیات ساخته شد و در اختیار خود کارخانه باقی ماند. این خودرو توسط راننده مشهور ایتالیایی، فلیچه ناتزارو، آزمایش شد، اما او پس از رانندگی با این ماشین 1700 کیلوگرمی، آن را «غیر قابل کنترل» توصیف کرد. قدرت بسیار زیاد و فناوری محدود آن دوران، هدایت این خودرو را به کاری فوق العاده دشوار تبدیل کرده بود.
دومین دستگاه S76 در سال 1911 به شاهزاده روسی، بوریس سوخانوف، فروخته شد. او ابتدا از راننده مطرح ایتالیایی، پیترو بوردینو، خواست تا با این خودرو در پیست بروکلندز انگلستان رانندگی کند، اما بوردینو حاضر نشد سرعت خودرو را از 90 مایل بر ساعت (حدود 145 کیلومتر بر ساعت) فراتر ببرد، زیرا آن را بیش از حد خطرناک می دانست.
فیات اس76 شماره2 مقابل کارخانه فیات/ تورین سال 1911

پس از آن، آزمایش های سرعت در ساحل سالتبرن سندز در شمال انگلستان انجام شد و S76 موفق شد به سرعت 187 کیلومتر بر ساعت دست یابد؛ رقمی چشمگیر برای آن دوران. با این حال، هدف اصلی هنوز شکستن رکورد جهانی سرعت بود.
در دسامبر 1913، سوخانوف راننده بلژیکی، آرتور دورای، را برای ثبت رکورد سرعت در شهر اوستنده بلژیک استخدام کرد. دورای توانست در یک مسیر یک طرفه به سرعت 213 کیلومتر بر ساعت برسد. اما قوانین ثبت رکورد جهانی ایجاب می کرد که خودرو در مدت زمان مشخص، مسیر را در جهت مخالف نیز طی کند. به دلیل ناتوانی در انجام این بازگشت، رکورد او به صورت رسمی ثبت نشد. از آن جا که خودروی Blitzen Benz پیش تر در سال 1911 در ساحل دیتونا آمریکا سرعت بیشتری ثبت کرده بود، فیات S76 تنها به عنوان سریع ترین خودروی اروپا به صورت غیر رسمی شناخته شد.
پس از پایان جنگ جهانی اول، نخستین دستگاه S76 در سال 1919 توسط خود شرکت فیات از هم باز شد. اما دومین خودرو، که موتور اصلی خود را از دست داده بود، به استرالیا منتقل شد و با یک موتور ساخت شرکت Stutz دوباره به حرکت درآمد. این خودرو سرانجام در اوایل دهه 1920، هنگام تمرین برای یک مسابقه در نزدیکی آرمیدیل استرالیا، دچار سانحه شد و دوران فعالیتش به پایان رسید، هر چند جزئیات این حادثه همچنان مورد بحث پژوهشگران تاریخ خودرو است.
میراث فنی S76 تنها به دنیای خودرو محدود نشد. فیات پس از ساخت این دو خودرو، از طراحی موتور آن الهام گرفت و بین سال های 1912 تا 1913 موتورهای مشابهی برای کشتی های هوایی تولید کرد. این موتورهای جدید با 3 سوپاپ، شامل دو سوپاپ دود و یک سوپاپ هوا، و 3 شمع طراحی شدند که نسبت به نسخه خودرویی پیشرفته تر بودند. این پیشرانه ها روی کشتی های هوایی فورلانینی نصب شدند و امروزه آخرین نمونه بازمانده آن ها در مجموعه کاپتی متعلق به دانشگاه پلی تکنیک تورین نگهداری می شود.
فیات S76 امروزه نه تنها به دلیل موتور عظیم و عملکرد خیره کننده خود، بلکه به عنوان نمادی از دوران طلایی رقابت برای فتح رکورد سرعت شناخته می شود؛ دورانی که مهندسان و رانندگان، مرزهای فناوری و شجاعت را با ماشین هایی خارق العاده جا به جا می کردند.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی