چرا پنجره هواپیماها گوشه تیز ندارند؟ داستانی که با چند سقوط مرگبار آغاز شد

عصرایران- پنجره های هواپیماهای مسافربری امروزی معمولا به شکل بیضی یا مستطیل با گوشه های کاملا گرد طراحی می شوند؛ اما این ظاهر خاص فقط برای زیبایی نیست. پشت این طراحی یک دلیل کاملا مهندسی وجود دارد: کاهش فشار و تنش روی بدنه هواپیما.

هواپیماهای مسافربری در ارتفاع های بالا پرواز می کنند؛ جایی که فشار هوای بیرون بسیار کمتر از سطح زمین است. برای اینکه مسافران بتوانند در این شرایط به راحتی نفس بکشند، کابین هواپیما باید مانند یک محفظه تحت فشار عمل کند. این اختلاف فشار، نیروی زیادی به بدنه هواپیما وارد می کند و طراحی تمام بخش های آن باید بتواند این فشار را تحمل کند.

در گذشته، برخی هواپیماها از پنجره هایی با شکل تقریبا مربعی و گوشه های تیز استفاده می کردند. مهندسان بعدها دریافتند که این گوشه ها باعث تمرکز تنش در نقاط خاصی از بدنه می شوند. در واقع، فشار به جای پخش شدن در اطراف پنجره، در گوشه های تیز جمع می شد و می توانست به ایجاد ترک های کوچک در بدنه منجر شود.

این مشکل در دهه 1950 و با هواپیمای مسافربری جت «د هاویلند کامت» به شکلی جدی آشکار شد. این هواپیما که نخستین جت مسافربری تجاری جهان بود، پس از چند سانحه مرگبار مورد بررسی گسترده قرار گرفت. تحقیقات نشان داد که خستگی فلز در بدنه و تمرکز تنش در اطراف پنجره های گوشه دار، از عوامل مهم این حوادث بوده است.

پس از این اتفاقات، صنعت هوانوردی مسیر طراحی را تغییر داد. پنجره ها به شکل های بیضی یا دارای گوشه های کاملا گرد درآمدند تا نیرو و فشار در اطراف آن ها بهتر توزیع شود. این تغییر ساده، نقش مهمی در افزایش ایمنی هواپیماهای مدرن داشت.

البته پنجره هواپیما فقط یک قطعه شیشه نیست. پنجره های امروزی معمولا از چند لایه مواد مقاوم ساخته می شوند و برای تحمل اختلاف فشار، تغییرات دما و شرایط سخت پرواز طراحی شده اند. سوراخ کوچکی که در برخی پنجره های هواپیما دیده می شود نیز بخشی از همین سیستم است و به تنظیم فشار بین لایه های پنجره کمک می کند.

بنابراین، هر بار که از پنجره هواپیما به بیرون نگاه می کنیم، در واقع نتیجه دهه ها تجربه مهندسی را می بینیم؛ تغییری کوچک در ظاهر، اما بسیار مهم در ایمنی پرواز.

مخبر: زیرساخت‌های ایران خط قرمز است

بیشتر بخوانید:

تماشای آسمان از نسل جدید پنجره هواپیماها

تماشاخانه

سورنا ؛ پهلوان نام‌دار سیستانی و قهرمان نبرد ایران و روم / مشهورترین فرمانده ایرانی و سرنوشت تلخی که داشت

۲۵ سال تلاش و عاشقی برای میراث فرهنگی ایران / این زن قلعه الموت را جهانی کرد

فیلم های دیگر