تاریخ:
سرما و تغذیه؛ دو عامل تشدید کمردرد در طب ایرانی 
درس صد و سیزده
تصاویری از «اهرام باستانی سودان»؛ شگفتی‌هایی فراموش‌شده در صحرا
وقتی از «اهرام باستانی» سخن می‌گوییم، بیشتر ذهن‌ها متوجه مصر و اهرام مشهور جیزه می‌شوند؛ اما در سودان، در سرزمین باستانی نوبیه، مجموعه‌ای شگفت‌انگیز از بیش از ۲۰۰ هرم وجود دارد که یادگار یکی از بزرگ‌ترین تمدن‌های آفریقا هستند. اهرام مِروِه در سودان که به دست فرمانروایان پادشاهی «کوش» ساخته شده‌اند، نشان می‌دهند که تاریخ تمدن در قاره آفریقا بسیار گسترده‌تر و پیچیده‌تر از آن چیزی است که معمولاً تصور می‌شود.
امروز این میراث ارزشمند با تهدیدی جدی روبه‌رو است. جنگ داخلی سودان که از سال ۲۰۲۳ آغاز شده، فعالیت‌های حفاظتی و باستان‌شناسی را متوقف کرده و انباشته شدن شن‌های بیابانی، رشد گیاهان و فرسایش سنگ‌ها به آرامی به این بناهای چند هزار ساله آسیب می‌زند. باستان‌شناسان هشدار داده‌اند که ادامه این وضعیت می‌تواند به تخریب بخش‌هایی از این محوطه جهانی منجر شود.
به گزارش فرادید؛ اهرام مِروِه در منطقه بِجراویه، حدود ۲۰۰ کیلومتری شمال خارطوم، پایتخت سودان، قرار دارند و بخشی از محوطه باستانی جزیره مِروِه هستند که در سال ۲۰۱۱ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
این اهرام بین حدود ۸۰۰ پیش از میلاد تا ۳۵۰ میلادی ساخته شدند و آرامگاه پادشاهان، ملکه‌ها و اشراف پادشاهی کوش بودند. کوشیان یکی از قدرتمندترین حکومت‌های آفریقای باستان را تشکیل دادند و حتی در دوره‌ای بر مصر نیز فرمان راندند و سلسله بیست‌وپنجم مصر را شکل دادند.
شهر مِروِه تنها یک مرکز مذهبی و آرامگاهی نبود؛ بلکه یکی از مهم‌ترین شهرهای اقتصادی و فرهنگی جهان باستان به شمار می‌رفت. این شهر در مسیرهای تجاری مهم قرار داشت و کوشیان در زمینه‌هایی مانند کشاورزی، تولید آهن و مدیریت منابع آب مهارت چشمگیری داشتند.
اهرامی متفاوت از مصر
اگرچه اهرام مِروِه از سنت هرم‌سازی مصر تأثیر پذیرفته‌اند، اما سبک معماری آن‌ها کاملاً ویژگی‌های خاص خود را دارد. این اهرام معمولاً باریک‌تر و دارای شیب بسیار تندتری نسبت به اهرام مصر هستند و بسیاری از آن‌ها ارتفاع کمتری دارند.
در کنار این هرم‌ها، معابد کوچک، اتاق‌های تدفین زیرزمینی و کتیبه‌هایی وجود دارد که اطلاعات مهمی درباره باورهای مذهبی، آیین‌های مرگ و زندگی پادشاهان کوش در اختیار پژوهشگران قرار داده‌اند.
این مجموعه نشان می‌دهد که کوشیان تنها پیرو تمدن مصر نبودند، بلکه فرهنگی مستقل و خلاق داشتند که ترکیبی از سنت‌های آفریقایی، مصری و مدیترانه‌ای را در خود جای داده بود.
میراثی که توسط جنگ و شن تهدید می‌شود
در سال‌های اخیر، جنگ سودان ضربه سنگینی به میراث فرهنگی این کشور زده است. از زمان آغاز درگیری‌ها در سال ۲۰۲۳، بسیاری از موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی آسیب دیده یا غارت شده‌اند و امکان ادامه فعالیت گروه‌های پژوهشی خارجی نیز بسیار محدود شده است.
در مِروِه، شن‌های بیابانی به روی هرم‌ها و حتی داخل معابد نفوذ کرده‌اند. همچنین نمک موجود در رسوبات شن باعث فرسایش تدریجی سنگ‌ها و آسیب به کتیبه‌های باستانی می‌شود. کارشناسان معتقدند تغییرات اقلیمی، کمبود نیروهای حفاظتی و ناامنی، همگی در سرعت گرفتن روند تخریب نقش دارند.
اهرام مِروِه فقط مجموعه‌ای از بناهای سنگی نیستند؛ آن‌ها گواهی بر وجود تمدنی پیشرفته در آفریقا هستند که هزاران سال پیش توانست شهری بزرگ، نظام سیاسی قدرتمند و فرهنگی غنی ایجاد کند. حفاظت از این اهرام به معنای حفظ بخشی از تاریخ مشترک بشریت است؛ تاریخی که در میان شن‌های سودان هنوز داستان خود را روایت می‌کند.
لینک کوتاه: کپی لینک
۸ چیزی که هرگز نباید داخل ماشین لباس‌شویی بیندازید چرا دموکرات‌ها «الاغ» شدند و جمهوری‌خواهان «فیل»؟ / ریشه ۱۵۰ ساله «نماد» دو حزب اصلی آمریکا «افسردگی سیرکادین» چیست؟ / نقش ساعت بیولوژیکی بدن در اختلالات خلقی کهن‌ترین داستان‌های بشر؛ از ملوان کشتی‌شکسته تا هفت خواهر آسمان وقتی یک سلاح هسته‌ای منفجر می‌شود چه اتفاقی می‌افتد؟ جام لیکورگوس؛ شیشه جادویی رومیان باستان که بعد از ۱۷ قرن هنوز هم شگفت‌انگیز است (+عکس) ۵ نشانه پنهان که می‌گوید در «حالت بقا» زندگی می‌کنید تفاوت پنیر موزارلا و پنیر پیتزا؛ کدام‌یک برای غذاهای مختلف انتخاب بهتری است؟ سیر تاریخی تغییر ساعت در تابستان‌ها راز قفل‌های ۲۵۰۰ ساله آرامگاه کوروش؛ چرا این بنا بدون ملات سرپا مانده است؟ (+عکس) طرز تهیه کوکو کدو سبز رژیمی «قایق‌های باستانی» بعد از 1800 سال از عمق 7 متری زمین بیرون آمدند(+عکس) انتشار نوشته‌ای منتشرنشده از مشهورترین جادوگر صد سال پیش جهان طرز تهیه زرشک پلو با مرغ رژیمی خوشمزه و سالم آناهیتا و معنای آب در جهان ایرانی