آینه نپال در برابر ایران؛ وقتی ساخت‌وساز در حریم رودخانه، فاجعه می‌آفریند

۳ روز پیش، در حالی که مردم منطقه کوهستانی شمال کشور نپال، مشغول کار و فعالیت بودند، حوالی ۹ صبح، ناگهان سیلاب عظیم و قدرتمندی وارد منطقه می‌شود. 

به گزارش دنیای اقتصاد، فیلم یکی از دوربین‌های مداربسته در نقاط مرزی نپال، صحنه‌های هالیوودی از «حل‌شدن یک ساختمان بزرگ چندین طبقه داخل سیل با ارتفاع آب ۹ متر در عرض چند ثانیه» را در همان روز اول حادثه به تصویر کشید. 

یک روستا در مسیر ورود «سیلاب ناگهانی»، کاملاً محو شده است. تعداد زیادی از خانه‌های رنگی کنار مسیر سیلاب نیز دیگر جای خودشان نیستند. 

تقریبا تمام مناطق مسکونی مستقر در مسیری که «سیلاب‌ناگهانی» آن را شکل داد، از بین رفته‌اند و امکان سکونت ندارند. 

ماجرای «سیلاب‌ناگهانی» چه بود؟ 

جهت رودخانه اصلی در مرز نپال و از مبدا ارتفاعات هیمالیا، این مسیر سیلابی ویرانگر نیست. اتفاقی که صبح چهارشنبه به واسطه «ذوب‌شدن یکی‌از یخچال‌ها طبیعی بزرگ» در بالادست رخ می‌دهد، باعث ریزش کوه یخ به همراه سنگ به داخل رودخانه می‌شود، آب با حجم زیاد برای مدتی پشت این سد طبیعی انباشته می‌شود و در نهایت با شکست سد، «سیلاب‌ناگهانی» آغاز و با انحراف از مسیر اصلی رودخانه، «بحران تخریب و تلفات» را آغاز می‌کند. بیش از ۵۵۰ نفر تا روز جمعه، کشته شده‌اند و حداقل به همین تعداد توریست مفقود هستند. 

چرا «ویرانی نپال» باید برای ایران مهم باشد؟ 

بحث‌هایی بین مقامات نپال و چین برسر «امکان پیشگیری از تلفات انسانی هنگام ورود سیلاب ناگهانی» شکل گرفته است. سیلاب‌ها را می‌توان با سامانه «هشدار سریع سیل» از بالادست، مبدا بروز سیل، فهمید و در پایین‌دست، هشدار وقوع را اعلام کرد. 

چینی‌ها می‌گویند، سنسورهای تشخیص سیلاب آن‌ها، «هشدار سریع» را به دولت نپال مخابره کرده بود، اما مقامات این کشور آن را رد می‌کنند. «سیلاب ناگهانی» در برخی استان‌های تهران طی سال‌های ۱۳۹۸.۱۴۰۱ و ۱۴۰۳ مسبوق به سابقه است. 

رستوران دربند در جاده چالوس، خرداد ۱۴۰۳ با یک «سیلاب ناگهانی»، به ویرانه تبدیل شد و مسافرانی که در این رستوران بودند به همراه خودروهایشان دچار تلفات و خسارت شدند. سه استان جنوبی نیز با «سیلاب ناگهانی» در سال ۹۸، به شدت آسیب دید. 

علی بیت‌اللهی، صاحب‌نظر مخاطرات علوم زمین معتقد است، «پیش‌بینی پدیده النینو برای ایران طی پاییز پیش‌رو» به معنای آن است که، در ماه‌های آینده مناطقی از کشور با «افزایش بارش» روبرو خواهد شد. بارش‌های شدید پاییزی می‌تواند به «سیلاب ناگهانی» منجر شود. 

خیلی از مناطق مستعد «سیلاب» در سال‌های گذشته، از دو بابت، آسیب‌پذیر شده‌اند؛ یکی، «جنگل‌خواری و درخت‌کشی با تغییرکاربری منابع طبیعی» و دیگری «غفلت از لایروبی رودخانه‌ها». 

اینها خطر «سیلاب ناگهانی» را افزایش می‌دهد. با این حال، بیت‌اللهی خواستار «نصب سنسورهای هشدار سریع سیل» در نقاط پرخطر است. این کار از نگاه او، طبق قانون مدیریت بحران، وظیفه وزارت نیرو است.

وقتی آب کافی نبود؛ انسان‌های اولیه وجود سنگ را نیز ملاک انتخاب سکونتگاه می‌دانستند

تماشاخانه

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

مناره ساربان یا برج پیزای اصفهان! بنایی که کج‌اش کردید و حالا پُزش را می‌دهید

فیلم های دیگر