تاریخ:
حمله جسورانه دو گورکن عسلخوار به پلنگ 
درس هشتاد و هشت
فروچالهها در اصفهان گستاختر شدند / از خیابان تا قبرستان؛ فرونشست به همهجا رسیده است
در خیابان هشتبهشت، ابعاد حادثه حتی بزرگتر است. حفرهای در محدوده چهارراه فرشادی ایجاد شده که حدود ۱۵ متر عمق و نزدیک به ۶ متر عرض دارد؛ حفرهای در یکی از خیابانهای پرتردد شهر که شدت فرونشست را بهخوبی نشان میدهد.
عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ تازهترین تصاویر منتشرشده از اصفهان بار دیگر ابعاد بحران فرونشست زمین در این شهر را نشان میدهد. جمعهشب، ۱۳ شهریور، ناگهان زمین زیر یک تانکر فرو ریخت و بخشی از تانکر درون زمین نشست. هنوز مشخص نیست تانکر در حال حرکت بوده یا در این نقطه توقف کرده بود که زمین زیر آن دهان باز کرد.
در این حادثه، مشکلات شبکه آب و فاضلاب بهعنوان یکی از عوامل احتمالی مطرح شده است؛ اما آنچه در اصفهان رخ میدهد، فراتر از یک حادثه موردی است.
چند وقت پیش نیز ویدیویی از فروریختن زمین در خیابان نشاط اصفهان منتشر شد. در این حادثه، گودالی با عمق حدود پنج متر ایجاد شد و شکستگی خط فاضلاب بهعنوان یکی از عوامل احتمالی مطرح شد. همزمان، احتمال تأثیر حفاریهای خط ۲ متروی اصفهان نیز مورد توجه قرار گرفت.
در خیابان هشتبهشت، ابعاد حادثه حتی بزرگتر است. حفرهای در محدوده چهارراه فرشادی ایجاد شده که حدود ۱۵ متر عمق و نزدیک به ۶ متر عرض دارد؛ حفرهای در یکی از خیابانهای پرتردد شهر که شدت فرونشست را بهخوبی نشان میدهد. تیر برق بتنی نیز تقریباً بهطور کامل درون این گودال فرو رفته است.
در یکی دیگر از نقاط اصفهان نیز هنگام فیلمبرداری از یک حفره ایجادشده در زمین، جریان آب در کف گودال دیده میشود؛ آبی که احتمال میرود ناشی از شکستگی لولههای آب یا فاضلاب باشد.
اما این سؤال مطرح است که چرا شبکه آب و فاضلاب اصفهان تا این اندازه در معرض شکستگی قرار گرفته است؟
بخشی از پاسخ را باید در قدمت و فرسودگی زیرساختهای شهر جستوجو کرد. برخی از خطوط فاضلاب اصفهان بیش از ۵۰ سال قدمت دارند، اما فرسودگی شبکه تنها بخشی از ماجراست.
بحران زمانی جدیتر شد که خشکشدن زایندهرود از یک اتفاق مقطعی و دورهای به وضعیتی تقریباً دائمی تبدیل شد؛ رودخانهای که بخش قابلتوجهی از آبخوان اصفهان را تغذیه میکرد.
با وجود خشکشدن زایندهرود، برداشت آب برای کشاورزی متوقف نشد. همزمان، افزایش جمعیت و نیاز روزافزون به آب شرب و کشاورزی، فشار بر منابع آب زیرزمینی را بیشتر کرد.
در دشت مهیار، در جنوب اصفهان، ترکهای ناشی از فرونشست از سالها پیش شکل گرفتهاند و امتداد آنها به سمت شهر اصفهان دیده میشود. بیش از یک دهه است که کارشناسان درباره پیامدهای برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی هشدار میدهند و تأکید میکنند که ادامه این روند میتواند به گسترش فرونشست و شکلگیری فروچالههای بیشتر منجر شود.
ساختار زمینشناسی اصفهان نیز این وضعیت را تشدید میکند. بخش زیادی از خاک این منطقه آبرفتی و دارای لایههای ریزدانه و رسی است؛ لایههایی که در صورت از دست دادن آب، قابلیت فشردگی بالایی دارند و میتوانند باعث نشست زمین شوند.
به همین دلیل، آثار فرونشست اکنون در نقاط مختلف شهر دیده میشود؛ از چهارراه فلسطین و خیابان بهارستان در نزدیکی ملکشهر گرفته تا خیابان بیدآبادی و دیگر نقاط شمالی و مرکزی اصفهان.
در بسیاری از این حوادث، یک نشانه مشترک وجود دارد: شکستگی لولهها و نشت آب. علی بیتاللهی، رئیس بخش زلزلهشناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، بارها درباره ارتباط میان فرونشست و شکستگی شبکههای زیرزمینی هشدار داده است. وقتی زمین نشست میکند، تأسیسات و خطوط زیرزمینی تحت فشار و تغییر شکل قرار میگیرند و احتمال شکستگی آنها افزایش پیدا میکند.
به این ترتیب، فرونشست میتواند یک چرخه خطرناک ایجاد کند؛ زمین مینشیند، لولهها میشکنند، آب نشت میکند و نشت آب نیز میتواند شرایط زمین را در برخی نقاط بحرانیتر کند.
اما فقط شبکه آب و فاضلاب در معرض خطر نیست. خطوط گاز، شبکه برق، جادهها و ساختمانهای شهری نیز با پیامدهای فرونشست مواجهاند. در برخی نقاط اصفهان، ترکهای ایجادشده در ساختمانهای مسکونی بهویژه در بخشهای شمالی شهر، نگرانیهایی ایجاد کرده و حتی گزارشهایی از تخلیه برخی شهرکهای مسکونی منتشر شده است.
میراث تاریخی اصفهان نیز از این بحران در امان نمانده است. در میدان نقش جهان آثار ترکخوردگی دیده شده و در پل خواجو نیز ترکهایی مشاهده شده که درباره ارتباط آنها با فرونشست زمین هشدار داده شده است. گفته میشود دهها بنای تاریخی اصفهان در معرض تهدید جدی فرونشست قرار دارند؛ تهدیدی که در صورت ادامه میتواند آسیبهایی جبرانناپذیر به میراث تاریخی این شهر وارد کند.
آثار این بحران حتی به مدارس هم رسیده است. در مدرسهای در ناحیه ۵ اصفهان، بهرام نادی، عضو شورای فرونشست اصفهان، درباره گسترش ترکهایی توضیح داده که در نهایت به تعطیلی مدرسه منجر شدهاند. ترکهایی که بارها با پوشاندن، تعمیر و مرمت تلاش شده برطرف شوند، اما دوباره بازگشتهاند.
گفته میشود حدود ۲۰۰ مدرسه در استان اصفهان تحت تأثیر فرونشست قرار گرفتهاند و برخی آمارها از تخلیه کامل بیش از ۴۰ مدرسه خبر میدهند. بخش قابلتوجهی از این مدارس در نواحی ۴ و ۵ اصفهان، برخوار و شاهینشهر قرار دارند. هزینه مقاومسازی این مدارس نیز بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.
این وضعیت با توجه به روند افت سطح آبهای زیرزمینی چندان دور از انتظار نیست. سطح آب زیرزمینی در دشت اصفهان بهطور متوسط سالانه حدود یک متر کاهش پیدا میکند. در حال حاضر، نرخ فرونشست در برخی نقاط شمالی اصفهان به حدود ۱۸ سانتیمتر در سال و در مرکز شهر به حدود پنج سانتیمتر در سال رسیده است.
به همین دلیل، اصفهان یکی از پرخطرترین شهرهای ایران از نظر فرونشست به شمار میرود. کارشناسان از جمله علی بیتاللهی بارها هشدار دادهاند که بدون احیای جریان پایدار زایندهرود، کنترل کامل فرونشست در اصفهان امکانپذیر نیست. حتی درباره خطر از بین رفتن کامل آبخوان اصفهان در سالهای آینده نیز هشدار داده شده است.
با این حال، در همین شرایط، حفاری خط ۲ متروی اصفهان در قلب بافت تاریخی شهر ادامه دارد. وضعیت متخلخل و حساس زمین، بحران فرونشست و وجود بناهای تاریخی ارزشمند، نگرانیهایی درباره پیامدهای ادامه این حفاریها ایجاد کرده است.
برآوردها نشان میدهد نزدیک به سه میلیون نفر در پهنههای فرونشست اصفهان زندگی میکنند؛ جمعیتی که در معرض مجموعهای از خطرات ناشی از ادامه این روند قرار دارند.
و حالا فرونشست فقط زیر خیابانها، مدارس و ساختمانها دیده نمیشود. این پدیده به قبرستانهای اصفهان نیز رسیده است. در برخی نقاط، شکافهای عمیقی میان قبرها ایجاد شده؛ تصویری که نشان میدهد بحران فرونشست دیگر محدود به زیرساختها و ساختمانهای شهر نیست و زمین در حال تغییر شکل در گسترهای وسیعتر است.
اصفهان حالا با بحرانی مواجه است که از زیر زمین آغاز شده، اما آثار آن تقریباً به تمام بخشهای زندگی شهری رسیده است؛ بحرانی که اگر روند برداشت از منابع آب زیرزمینی و خشکشدن زایندهرود ادامه پیدا کند، هزینه مقابله با آن هر روز سنگینتر خواهد شد.
لینک کوتاه: کپی لینک
پزشکیان: هر اقدامی در مورد مصرف سوخت باید پیوست رسانهای داشته باشد/ ۳۷ درصد خودروهای دولتی فرسوده است اگر گاز رودهتان بدبو شده، بدنتان چه میخواهد بگوید؟ چرا بعد از ۸ ساعت خواب خستهایم؟ مأمور قلابی بازداشت شد عکس روز ناسا از چهره جدید سیاره پلوتو خاموشیها تمام میشود؟ جزئیات قرارداد ۷۵۰ میلیون دلاری فروش موتور تانکهای M1 آبرامز به عربستان بازگشت زبالهگردها به پایتخت/ بررسی وضعیت محلات کمبرخوردار منطقه ۱۵ در شورای شهر عاصم منیر مرد شماره یک پاکستان؟ / همه چیز درباره ژنرال قدرتمند پاکستان و فیلد مارشال محبوب ترامپ عکس یادگاری روسها و ایرانیها روی پلکان سفارت روسیه در تهران در دوران قاجار با رونقگرفتن رسانههای فیزیکی، فروش سیدی بهشدت رشد کرد فروچالهها در اصفهان گستاختر شدند / از خیابان تا قبرستان؛ فرونشست به همهجا رسیده است سن ابتلا به سرطان پستان در کشور ۱۰ سال کاهش یافت هزینه چند دهه ای جنگ ترامپ و نتانیاهو علیه ایران «سهـــــراب» به میـدان آمد