خیز دولت بریتانیا برای تصاحب کارخانه فولادسازی/ فولاد دفاعی بریتانیا به آغوش دولت بازمی‌گردد

برای دولت بریتانیا، تعطیلی «اسپشیالیتی استیل یوکی» فقط به معنای خاموش‌شدن چند کوره و بیکارشدن گروهی از کارگران نیست.

به گزارش فولاد نیوز، این شرکت محصولاتی تولید کرده که در ارابه فرود هواپیما، روتور بالگرد، موشک، مهمات و پوسته گلوله‌های توپخانه به کار می‌روند. از دست رفتن چنین ظرفیتی می‌تواند بخشی از صنایع راهبردی بریتانیا را به واردات وابسته کند؛ آن هم در دوره‌ای که امنیت زنجیره‌های تأمین دوباره به یکی از نگرانی‌های اصلی دولت‌های اروپایی تبدیل شده است.

به همین دلیل، دولت بریتانیا اعلام کرده مقدمات تصاحب عمومی این شرکت را آغاز می‌کند. این تصمیم پس از آن گرفته شد که پیشنهاد خریدار خصوصی نتوانست دولت را درباره تأمین مالی، ثبات بلندمدت شرکت و حفظ ظرفیت‌های تولیدی متقاعد کند.

خریداری که از آزمون دولت عبور نکرد

اسپشیالیتی استیل یوکی پیش‌تر بخشی از امپراتوری صنعتی «سانجیو گوپتا» و گروه لیبرتی استیل بود. مشکلات مالی شرکت پس از فروپاشی گرین‌سیل کپیتال، تأمین‌کننده اصلی منابع مالی مجموعه گوپتا، شدت گرفت و سرانجام در اوت ۲۰۲۵ به صدور حکم انحلال انجامید.

از آن زمان، اداره رسمی تصفیه مسئولیت حفظ ایمنی سایت‌ها، نگهداری تجهیزات و پرداخت حقوق کارکنان را بر عهده گرفت و دولت نیز هزینه ادامه این وضعیت را تأمین کرد. هدف اولیه، یافتن یک سرمایه‌گذار خصوصی معتبر بود تا کارخانه بدون تحمیل بار دائمی به بودجه عمومی دوباره فعالیت کند.

در آوریل ۲۰۲۶، یک خریدار ترجیحی برای شرکت انتخاب شد. منابع رسانه‌ای این پیشنهاد را به شرکت نروژی «بلاستر گرین استیل» نسبت داده‌اند؛ شرکتی که قصد داشت تولید فولاد کم‌کربن را توسعه دهد. بااین‌حال، بررسی‌های دقیق مالی و عملیاتی، دولت را به این نتیجه رساند که پیشنهاد روی میز نمی‌تواند ثبات، اطمینان و ارزش مورد انتظار برای کارکنان و مالیات‌دهندگان را تضمین کند.

در نتیجه، راه‌حل خصوصی کنار گذاشته شد و وزارت بازرگانی و صنعت بریتانیا مأمور شد طرح تصاحب عمومی شرکت را آماده کند. این انتقال هنوز نهایی نشده و به ارزیابی‌های حقوقی و مالی وابسته است، اما جهت سیاست روشن است: دولت حاضر نیست آینده این ظرفیت تولیدی را به فرایند انحلال واگذار کند.

فولادی که جایگزین آن آسان نیست

این شرکت چهار سایت در راترهام، استاکزبریج، برینزورث و وندزبری دارد که در مجموع بیش از ۱۳۰۰ شغل را پشتیبانی می‌کنند. اهمیت مجموعه اما فقط به تعداد کارکنان آن محدود نمی‌شود.

سایت راترهام دارای دو کوره قوس الکتریکی است و فولاد تولیدی آن برای ساخت محصولات با ارزش افزوده بالا به استاکزبریج منتقل می‌شود. براساس راهبرد رسمی فولاد بریتانیا، ظرفیت کوره‌های قوس الکتریکی این مجموعه حدود ۱.۲ میلیون تن است. محصولات آن نیز به بازارهایی مانند هوافضا، دفاع، انرژی، نفت و گاز، خودروسازی و مهندسی صنعتی می‌رسند.

در بازار فولاد معمولی می‌توان بخشی از کمبود را با واردات جبران کرد، اما در فولادهای ویژه شرایط متفاوت است. تولید این محصولات به دانش فنی، استانداردهای دقیق، تجهیزات تخصصی و تاییدیه‌های طولانی صنایع مصرف‌کننده نیاز دارد. یک تولیدکننده هواپیما یا تجهیزات دفاعی نمی‌تواند به‌سادگی تأمین‌کننده فولاد خود را تغییر دهد. ورود یک عرضه‌کننده تازه ممکن است به ماه‌ها یا حتی سال‌ها آزمایش و دریافت تاییدیه نیاز داشته باشد.

بنابراین، تعطیلی کارخانه فقط حذف یک تولیدکننده نیست؛ ممکن است به از بین رفتن مهارت‌هایی منجر شود که بازسازی آنها دشوار و پرهزینه است. نیروی انسانی متخصص، فرایندهای تثبیت‌شده و ارتباط فنی با مشتریان راهبردی، دارایی‌هایی نیستند که بتوان پس از چند سال تعطیلی به‌سرعت بازیابی کرد.

موج تازه ملی‌سازی فولاد

ورود دولت به اسپشیالیتی استیل یوکی اتفاقی جداافتاده نیست. بریتانیا در سال ۲۰۲۱ شفیلد فورج‌مسترز را برای حفظ توان ساخت قطعات فولادی بزرگ و حساس موردنیاز صنایع دفاعی، به‌ویژه برنامه زیردریایی‌های هسته‌ای، تحت مالکیت وزارت دفاع قرار داد.

در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز بریتیش استیل به مالکیت عمومی درآمد تا از تعطیلی کوره‌های بلند اسکانتورپ جلوگیری شود. این شرکت تنها تولیدکننده داخلی ریل و مقاطع سنگین در بریتانیاست و حدود ۸۰ درصد نیاز شبکه ریلی این کشور را تأمین می‌کند.

اکنون با اضافه‌شدن احتمالی اسپشیالیتی استیل یوکی، دولت عملاً در حال تشکیل مجموعه‌ای از ظرفیت‌های فولادی تحت حمایت یا مالکیت مستقیم خود است. وجه مشترک این واحدها، ناتوانی بازار در تأمین سرمایه بلندمدت برای کارخانه‌هایی است که ممکن است در کوتاه‌مدت سودآور نباشند، اما تعطیلی آنها هزینه امنیتی و صنعتی بزرگی ایجاد می‌کند.

دولت بریتانیا تاکید دارد این مداخلات از سر تمایل ایدئولوژیک به ملی‌سازی انجام نشده است. استدلال لندن این است که وقتی یک کارخانه برای دفاع، زیرساخت و صنایع پیشرفته اهمیت دارد، دولت نمی‌تواند صرفاً تماشاگر فروپاشی آن باشد.

صورت‌حساب حفظ استقلال صنعتی

تصاحب دولتی، مشکلات اقتصادی شرکت را خودبه‌خود حل نمی‌کند. اسپشیالیتی استیل یوکی همچنان به سرمایه در گردش، نوسازی تجهیزات، سفارش‌های پایدار و برق با قیمت رقابتی نیاز دارد. تولید با کوره قوس الکتریکی در مقایسه با کوره بلند انتشار کمتری دارد، اما وابستگی زیادی به هزینه برق دارد؛ نقطه‌ضعفی که بسیاری از فولادسازان بریتانیایی با آن روبه‌رو هستند.

دولت باید میان حفظ اشتغال، تامین نیاز صنایع دفاعی و جلوگیری از تبدیل‌شدن شرکت به مصرف‌کننده دائمی منابع عمومی تعادل برقرار کند. واگذاری دوباره به بخش خصوصی، تشکیل مشارکت دولتی و خصوصی یا تمرکز بر محصولات بسیار تخصصی، از گزینه‌های آینده خواهند بود.

با این‌حال، پیام اولیه این تصمیم روشن است: فولاد ویژه دوباره در ردیف دارایی‌های امنیت ملی قرار گرفته است. بریتانیا حاضر شده هزینه مداخله را بپردازد، زیرا وابستگی در زمان بحران ممکن است بسیار گران‌تر تمام شود.

ذوالقدر: تا به زیر کشیدن ترامپ و نتانیاهو، تنگه هرمز را نخواهیم گشود

بیشتر بخوانید:

جنگ تعرفه‌ای آمریکا و کانادا/ فولاد و آلومینیوم در تنگنا

تماشاخانه

دولت پزشکیان تن به بزرگترین آبروریزی فرهنگی ایران می‌دهد ؟ ببینید اوضاع در تخت‌جمشید چقدر بد است ؟

کالابرگ چقدر خواهد شد؟ آیا هزینه خانوارها جبران می‌شود؟

فیلم های دیگر