دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد

یک کارآزمایی بالینی جدید نتایج جالب توجهی را درباره یک درمان احتمالی برای نوعی وضعیت پیش‌سرطانی مغز استخوان به نام «مالتیپل میلومای خاموش»(smoldering multiple myeloma) نشان می‌دهد؛ وضعیتی پرخطر که احتمال ابتلا به مولتیپل میلوما (نوعی سرطان خون) را افزایش می‌دهد.

به گزارش ایسنا، این مطالعه بر داروی «تکلیستاماب»(teclistamab) تمرکز دارد که یک آنتی‌بادی مونوکلونال است که پیش‌تر برای درمان مراحل پیشرفته‌تر «مالتیپل میلوما» استفاده می‌شد؛ یعنی زمانی که بیماری پس از درمان‌های اولیه عود کرده یا به درمان‌های پیشین مقاوم شده است.

«تکلیستاماب» در سال ۲۰۲۲ در اتحادیه اروپا و ایالات متحده برای درمان مالتیپل میلومای عودکننده یا مقاوم به درمان تأیید شد.

«مالتیپل میلوما» در سلول‌های پلاسما (دسته‌ای از گلبول‌های سفید خون که نقشی کلیدی در سیستم ایمنی تطبیقی ​​ایفا می‌کنند) ایجاد می‌شود. در شرایط عادی، سلول‌های پلاسما پروتئین‌هایی به نام آنتی‌بادی تولید می‌کنند که به ما در مبارزه با عفونت‌ها کمک می‌کنند، اما در این بیماری، سلول‌های پلاسمای غیرطبیعی در مغز استخوان ظاهر شده و مقادیر زیادی آنتی‌بادی غیرطبیعی موسوم به «پروتئین‌های میلوما» تولید می‌کنند.

علائم این بیماری در مراحل اولیه ممکن است اندک و نامحسوس باشند و همین امر می‌تواند تشخیص آن را به تأخیر بیندازد.

با پیشرفت سرطان، بیماری ممکن است خود را با عوارضی همچون ضعف استخوان، آسیب کلیوی، کم‌خونی، هایپرکلسمی(سطح بالای کلسیم خون) و افزایش آسیب‌پذیری در برابر عفونت‌ها نشان دهد.

در سال ۲۰۲۲، حدود ۱۸۸ هزار مورد جدید ابتلا به این بیماری در سراسر جهان تشخیص داده شد و تخمین زده می‌شود که ۱۲۱ هزار مورد مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری بوده است.

این بیماری قابل درمان است، هرچند اثربخشی درمان‌ها ممکن است به مرور زمان کاهش یابد و منجر به عود بیماری شود.

عود بیماری می‌تواند به تدریج شدیدتر شود و بسیاری از بیماران را ناچار به طی کردن چرخه‌هایی از درمان‌های گوناگون، از جمله شیمی‌درمانی، پیوند سلول‌های بنیادی و روش‌های مختلف ایمونوتراپی (ایمنی‌درمانی) کند.

تکلیستاماب به دسته جدیدتری از داروهای ایمونوتراپی به نام «آنتی‌بادی‌های دو-اختصاصی» (bispecific antibodies) تعلق دارد که می‌توانند همزمان به دو هدف متفاوت متصل شوند. مکانیسم عمل این دارو بدین صورت است که سلول‌های T بدن را به پروتئین‌های خاص موجود در سلول‌های میلوما متصل می‌کند و بدین ترتیب به سیستم ایمنی کمک می‌کند تا سرطان را شناسایی کرده و با آن مبارزه کند.

اگرچه تکلیستاماب هنوز نسبتاً جدید است، اما نتایجی به همراه داشته است که با درمان‌های موجود رقابت می‌کند یا حتی از آنها پیشی می‌گیرد.

در یک مطالعه اخیر، بیماران مبتلا به مالتیپل میلومای عودکننده که تکلیستاماب دریافت کردند، نسبت به بیمارانی که درمان‌های استاندارد دریافت کردند، مدت طولانی‌تری زنده ماندند و در دوره بهبودی باقی ماندند.

پس از ۱۸ ماه، تقریباً ۷۰ درصد از دریافت‌کنندگان تکلیستاماب هیچ پیشرفت بیماری نشان ندادند، در حالی که حدود ۲۷ درصد از افراد تحت درمان مرسوم، این پیشرفت را نشان دادند.

با این حال، محققان این مطالعه می‌گویند اگرچه تکلیستاماب در بیماران مبتلا به مالتیپل میلومای عودکننده یا مقاوم به درمان، نویدبخش بوده است، اما دوام کنترل بیماری در این شرایط پیشرفته بیماری همچنان محدود است.

آنها در مطالعه خود بررسی کردند که آیا این دارو در برابر یک پیش‌ساز سرطان رایج، یعنی مالتیپل میلومای شعله‌ور پرخطر(HR-SMM) نیز به طور مشابه قوی است یا خیر.

بیماران مبتلا به HR-SMM از نظر تاریخی تحت نظر یا انتظار هوشیارانه قرار می‌گرفتند تا زمانی که علائم پیشرفت کنند که در آن زمان درمان شروع می‌شود.

از آنجایی که مالتیپل میلوما اغلب عود می‌کند و در برابر درمان‌ها مقاوم می‌شود، این احتیاط تا حدی به منظور حفظ درمان‌های مؤثر برای بعد، زمانی که سرطان ایجاد می‌شود و وضعیت وخیم‌تر می‌شود، علاوه بر در نظر گرفتن هزینه و سمیت درمان‌های موجود در نظر گرفته شده است. با این حال، اخیراً نشانه‌هایی از موفقیت مداخله زودهنگام مشاهده شده است.

پس از یک مرحله اولیه ارزیابی ایمنی با حضور ۶ بیمار، پژوهشگران ۶۴ بیمار مبتلا به HR-SMM را وارد مطالعه کردند که ۵۹ نفر از آنها دست‌کم یک دوره درمانی را به پایان رساندند.

در این گروه ۵۹ نفره، ۴۵ بیمار (از جمله کسانی که در مرحله اولیه ارزیابی ایمنی تحت درمان قرار گرفته بودند) تکلیستاماب دریافت کردند و ۱۴ بیمار نیز با رژیم درمانی Rd تحت درمان قرار گرفتند.

نتایج این مطالعه نشان داد که داروی «تکلیستاماب» در ۷۷.۸ درصد از بیماران منجر به «پاسخ کامل»، به معنای ناپدید شدن تمام نشانگرهای سرطان پس از درمان شده است؛ این در حالی است که این رقم برای بیمارانی که با رژیم درمانی Rd تحت درمان قرار گرفتند، صفر درصد بود.

در یک دوره پیگیری با میانگین زمانی ۲۴.۵ ماه، نرخ بقای بدون پیشرفت بیماری در میان بیمارانی که تکلیستاماب دریافت کرده بودند، ۹۲ درصد و در میان کسانی که تحت درمان با Rd قرار گرفته بودند، ۴۹ درصد بود.

پژوهشگران می‌گویند: به‌طور کلی، نرخ پاسخ‌دهی، مدت‌زمان پاسخ و زمان تا پیشرفت بیماری در گروه دریافت‌کننده تکلیستاماب در مقایسه با گروه Rd به‌طور قابل‌توجهی بهبود یافت.

آن‌ها می‌افزایند که اگرچه به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما این یافته‌ها «تکلیستاماب» را به عنوان یک راهبرد بسیار مؤثر در مداخله ایمنی برای بیماری HR-SMM معرفی می‌کنند.

این مطالعه در نشریه Nature Medicine منتشر شده است.

شکست هندبالیست‌های ایران مقابل بحرین

بیشتر بخوانید:

تولید داخلی ۹۹ درصد نیاز دارویی کشور / رونمایی از «رادیودارو» موثر در درمان سرطان

تماشاخانه

قلعه قمیشلو؛ میراثی از حاکم ظالم که مردم نجاتش می‌دهند / یک اتاق عجیب پر از بریده‌های روزنامه‌های خارجی و برج نیم‌دایره مرموز

سلطان قلب‌ها؛ از سلطان ملودی‌ها تا تسخیر قلب عالم

فیلم های دیگر