استقبال از تاسیس بنیاد زبان و ادبیات ترکی؛ از زبان های ایرانی حفاظت کنیم

عصرایران؛ رضا طریق - غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی به تازگی از تاسیس بنیاد زبان و ادبیات ترکی خبر داده است.  باید از این اتفاق استقبال کرد و همزمان دعوت و تشویق به تاسیس فرهنگستان و بنیادهایی برای سایر زبان های بومی ایران مثل بلوچی، ترکمنی، عربی، کردی، گیلکی و مازنی و ... تاسیس کرد.

زبان های بومی غیر فارسی در ایران بخشی از سرمایه ها و دارای های ارزشمند این کشور هستند و به مانند میراث فرهنگی و محیط زیست یا سرمایه های فیزیکی مثل پل ها و تاسیسات ارزشمند و رودخانه ها و جنگل ها و کوه ها و دریاها و دریاچه ها باید مورد حفاظت قرار بگیرند و تقویت شوند.

دولت و حاکمیت همچنین باید برای جلوگیری از تضعیف زبان های بومی غیرفارسی تلاش و اقداماتی را انجام دهند. یکی از این اقدامات تاسیس فرهنگستان و بنیادها و موسساتی برای حفظ و تقویت زبان های بومی ایرانی است.

دولت ها در سراسر جهان برای تقویت زبان های های غیررسمی یا نیمی رسمی بومی از تولید و انتشار محصولات و محتوای فرهنگی به این زبان ها حمایت و تشویق می کنند. از انتشار کتاب و مجله و رسانه تا شعر و ترانه و دیگر محصولات.

تاسیس فرهنگستان یا بنیاد زبان های مختلف بومی ایرانی می تواند به مرکزی برای جمع آوری و حفاظت از گنجینه ارزشمند محصولات این زبان ها تبدیل شوند. از شعرهایی که سینه به سینه منتقل شده اند تا لالایی هایی که زنان در گوش کودکان زمزمه می کنند از ضرب المثل ها و اصطلاحات تا داستان ها و روایت ها و اسم ها و ... .

 این بنیادها و موسسات مشابه علاوه بر پژوهش و تحقیق درباره این زبان ها، می توانند با رصد وضعیت زبان ها درباره اقداماتی که می تواند به تضعیف این زبان ها منجر شود هشدار دهند و درباره اقداماتی که منجر به تقویت آنها می شود تشویق و تسهیلگری کنند.

 اعلام زبان فارسی به عنوان زبان رسمی نافی حیات یا فعالیت سایر زبان های بومی ایرانی نیست. متاسفانه برخی این تصور را دارند که چون زبان فارسی به عنوان زبان رسمی تعیین شده پس دیگر زبان های بومی ایرانی ، مزاحم اند یا نیازی به آنها نیست یا باید برای تقویت زبان فارسی آنها را تضعیف کرد و از بین برد یا رقابت و نزاعی میان زبان فارسی و دیگر زبان های بومی ایرانی وجود دارد.

 زبان فارسی به عنوان زبان رسمی تعیین شده تا مکاتبات اداری و رسمی، به یک زبان انجام شود همانطور که قانون گذار می توانست به جای یک زبان، دو یا چند زبان را به عنوان زبان رسمی تعیین کند اما تشخیص قانون گذار در زمان نگارش قانون اساسی یک زبان بود. با این حال ، این موضوع به این معنی نیست که به دیگر زبان ها نیازی نیست و باید آنها را تضعیف کرد یا اجازه مرگ و نابودی آنها را داد یا برای مرگ و نابودی آنها کوشید. در حالی که ایران فرهنگی به معنی حیات همه زبان های ایرانی است و نه یک زبان. 

تعیین یک زبان رسمی به معنای بی نیاری یا حذف یا منع دیگر زبان های بومی ایرانی نیست. همانطور که هم اکنون در کنار زبان فارسی از زبان انگلیسی در اوراق شناسایی و رسمی، تابلوهای رسمی ادارات دولتی و حکومتی یا سربرگ رسمی آنها یا حتی در نامه نگاری های اداری بین المللی، در کنار فارسی از متن های انگلیسی استفاده می شود در حالی که هیچ قانونی درباره استفاده از زبان انگلیسی نیست.
درنتیجه در کنار زبان فارسی می توان از دیگر زبان های بومی ایرانی نیز استفاده کرد و این استفاده، نافی جایگاه زبان فارسی به عنوان زبان رسمی کشور نیست.

 به مناسبت اول مهر و شروع سال تحصیلی و فعالیت مدارس، می توان به اصل 15 قانون اساسی و حق کودکان و مردم مناطق دو زبانه ایران برای استفاده از زبان مادری و بومی منطقه برای تحصیل به زبان مادری و تحصیل زبان مادری اشاره کرد.

بسیاری از کودکان که زبان مادری آنها فارسی نیست در کلاس اول و سایر کلاس های ابتدایی با زبان فارسی آشنایی کافی و لازم برای تحصیل به آن را ندارند. تحصیل این کودکان در مناطق دو زبانه با دیگر کودکان که زبان فارسی زبان مادری آنهاست هم سطح نیستند و آموزش آنها باید به دو شیوه متفاوت انجام شود.
 همزمان، این حق کودکان و دانش آموزان در مناطق دو زبانه است که براساس قانون اساسی، زبان مادری خود را آموزش ببینند.

راهکار نیز در گسترش مدارس تطبیقی در مناطق دو زبانه است. هم اکنون یک مجتمع آموزشی تطبیقی در تهران فعالیت می کند. هدف این مدرسه، آموزش به دانش آموزانی است که به هر دلیل زبان فارسی را نمی دانند یا زبان فارسی آنها در سطحی نیست که بتوانند در مدرسه با آن تحصیل کنند.

مثل کودکانی که به دلیل سفر کاری والدین از جمله سفرا و دیپلمات ها، در کشورهای دیگر به دنیا آمده اند و به زبان فارسی تسلط کافی برای تحصیل ندارند. در این مدرسه، تحصیل همزمان به دو زبان فارسی و انگلیسی انجام می شود تا هم ادامه تحصیل دانش آموزان به دلیل عدم تسلط به فارسی متوقف نشود و با انگلیسی ادامه می یابد هم گام به گام ، به دانش آموزان زبان فارسی آموزش داده می شود تا به سطح مناسب برای تحصیل با این زبان برسند. این الگو را می توان از تهران به سایر شهرها و مناطق دو زبانه گسترش داد و رضایت این جوامع را کسب کرد و در تقویت فرهنگ و جامعه و اقتصاد آنها کوشید.

بخشی از ترک تحصیل ها، شکست های تحصیلی و مشکلات اجتماعی اقتصادی در مناطق تحصیلی، ناشی از نادیده گرفتن تفاوت ها و ویژگی های زبانی این مناطق به ویژه در مدارس است که به راحتی قابل حل هستند.

نکته مهم این جاست که به دلیل عدم آموزش زبان های مادری در مناطق دو زبانه ایران، در بسیاری از مناطق ، افراد عادی می توانند به زبان مادری حرف بزنند یا بخوانند اما قدرت نوشتن ندارند و نبود قدرت نوشتن، یعنی تولید محصولات فرهنگی به این زبان با دشواری های زیادی همراه می شود و زبان را در معرض تضعیف قرار می دهد.

مراسم وداع با پیکر آیت‌الله شبیری زنجانی (+عکس)

بیشتر بخوانید:

حداد عادل: بنیاد زبان و ادبیات ترکی تاسیس می‌شود

7 نکته درباره آموزش زبان مادری

حمایت وزیر ارشاد از راه اندازی فرهنگستان زبان ترکی

استاندار جدید آذربایجان شرقی: فرهنگستان زبان و ادبیات آذری تأسیس می شود

تماشاخانه

محل زباله بابلسر ، فقط چند قدم آنطرف‌ِ ساحل دریای خزر / در بهترین و گرانترین نقطه شهر با بدترین بو

قلعه قمیشلو؛ میراثی از حاکم ظالم که مردم نجاتش می‌دهند / یک اتاق عجیب پر از بریده‌های روزنامه‌های خارجی و برج نیم‌دایره مرموز

فیلم های دیگر