فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۹۴۶۲۶
تاریخ انتشار: ۲۳:۲۷ - ۰۵-۰۷-۱۴۰۵
کد ۱۱۹۴۶۲۶
انتشار: ۲۳:۲۷ - ۰۵-۰۷-۱۴۰۵

اطلاعات برای همه

دسترسی آزاد
قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در ایران از سال ۱۳۸۸ تصویب شده و اجرای آن از نیمه دوم سال ۱۳۹۲ آغاز شده است و شمار اعضای سامانه اکنون به ۲۱۰ هزار نفر رسیده و نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.

حسین انتظامی

فردا، روز جهانی دسترسی همگانی به اطلاعات است. این مفهوم در زمره حقوق شهروندی است و حکومت‌ها موظف به رعایت، پاسداشت و ایفای آن هستند.

 در حال حاضر بالغ بر ١۴١ کشور، حق دسترسی آزاد به اطلاعات را در قوانین خود تصویب کرده و تلاش در اجرا می‌کنند. در سال ١٩٩٠ فقط ١۴ کشور بوده‌اند که پیشتاز شناسایی این حق، سوئد (١٧٧۶) است.

قانون «انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» در کشور ما در سال ١٣٨٨ به تصویب رسیده ولی اجرای آن از نیمه دوم سال ١٣٩٢ شروع و سامانه iranfoia.ir هم از سال ١٣٩۶ راه اندازی شد اما تاکنون فقط ٢١٠ هزار نفر به آن پیوسته‌اند. سال گذشته همین موقع حدود ١١٣ هزار نفر بوده‌اند و این رشد یک‌ساله می‌تواند نویدبخش جهش باشد.

 در حال حاضر و با احتساب زیرمجموعه‌ها ٣١۶۶ دستگاه و ١۴۶ موسسه خصوصی ارائه دهنده خدمات عمومی در این سامانه حضور دارند تا حسب درخواست هر ایرانی، اطلاعات و جداول و اسناد را در اختیار او بگذارند.

مالک اطلاعات، حکومت‌ها نیستند. آنها نهایتا سازنده، تجمیع‌گر و یا بهره‌بردار اطلاعات‌اند. مالک، مردم‌اند. ضمنا نبود تقارن اطلاعاتی (دسترس‌ناپذیری اطلاعات) زمینه‌ساز رانت است و رانت، مقدمه و بلکه عامل فساد. در سایه شفافیت است که هزینه‌های نظارتی هم کاهش می‌یابد.

قبول دارم تا ایده‌آل خیلی فاصله داریم ولی کاچی به از هیچی. معمولا در کشورهای رانتیر (متکی به منابع طبیعی) و همچنین کشورهایی با پیشینه پادشاهی غیرمشروطه -که ما هر دوی اینها هستیم- اصولا پاسخگویی بی‌معنا دانسته می‌شود اما باید فرهنگ‌سازی و از ظرفیت‌های قانونی موجود، فرصت‌جویی کرد و توسعه داد.

در ٩ سال گذشته مرارت‌های زیادی کشیده شد تا دانه درشت‌ها به سامانه بپیوندند. بعضی خود را به تجاهل می‌زدند و بعضی قلدربازی در می‌آوردند اما با پیگیری‌های دبیرخانه کمیسیون اینک خوشبختانه تقریبا همه آمده‌اند. خواهش من این است که خودتان و دیگران را تشویق کنید عضو سامانه شوند و از دستگاه‌ها اطلاعات بخواهند.

یک نکته‌ با مزه، پایان‌بخش این یادداشت باشد: اوایل بر همکاران سامانه، سخت می‌گذشت که به کاربران بفهمانند این سامانه برای درخواست اطلاعات طراحی شده است نه شغل‌یابی و انتقاد و انشاء و پرسش درباره چرایی‌ها یا سرک‌کشیدن به اسناد محرمانه و حریم خصوصی.

 

 منتشرشده در کانال تلگرامی حسین انتظامی

ارسال به دوستان
captcha
آیا پرندگان زانو دارند؟ سفر هیئت دیپلماتیک قطری به تهران تکذیب شد تصاویر هنگامه هادیانی، نخستین ژیمناست زن ایرانی در بازی‌های آسیایی پس از انقلاب لزوم جلوگیری از خشونت جماعات خودسر در خیابان و میدان چه میوه هایی ویتامین B6 دارند؟ + جدول مقدار ویتامین ب۶ در میوه‌ ها افشای محتوای پیام عاصم منیر به ایران تخمین احتمال زنده‌ماندن بیماران سرطانی از روی «عکس چهره» دستور نخست‌وزیر عراق برای بستن گذرگاه‌ مرزی شعیب با ایران بیماری جدیدی است که در تجمعات شبانه مسئولین را محاکمه و حکم قتل صادر می کنند عکس یادگاری «میرزاها» در دوران قاجار چگونه از وب سایت تشخیص هوش مصنوعی گوگل استفاده کنیم؟ چرا ذهن انسان در اتفاقات تصادفی به دنبال معنا می‌گردد؟ قبل از نصب مجدد ویندوز، این نشانه‌ها را چک کنید: آیا مشکل از نرم‌افزار است یا سخت‌افزار؟ تصویری از «ناصرالدین شاه» در حال غذا خوردن کنار استخر کشف پروتئین جوانی؛ دستاوردی تازه برای مقابله با پیری مغز و آلزایمر
نظرسنجی
پیش بینی شما: قبل از انتخابات آمریکا، به ایران حمله می شود؟