تاریخ:
تصاویری از دریاچه ارومیه پس از نخستین باران پاییزی 
درس صد و یک
کشف یک شهر رومی که احتمالا «لاس‌وگاس دنیای باستان» بوده است
باستان‌شناسان در شهر باستانی گراند در شمال‌شرق فرانسه بیش از هزار «تاس» ساخته‌شده از استخوان کشف کرده‌اند؛ تراکمی غیرعادی که این پرسش را مطرح کرده است که آیا این شهر در دوران روم مرکز بازی، قمار، آیین‌های مذهبی یا حتی نوعی سرگرمی شبیه «لاس‌وگاس باستان» بوده است؟
گراند امروزی روستایی کوچک با چند صد نفر جمعیت است، اما در دوران روم یکی از مراکز مهم سرزمین «گال» محسوب می‌شد. این شهر بیش از ۷۰ هکتار وسعت داشت و دارای ساختمان‌های عمومی باشکوه، یک آمفی‌تئاتر عظیم و پرستشگاهی مرتبط با آپولون گرانوس، خدای درمانگر رومی، بود.
به گزارش فرادید؛ کاوش‌های جدید از سال ۲۰۲۲ آغاز شد و در جریان حفاری‌های سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، ساختمانی کوچک به ابعاد حدود ۴٫۵ در ۳٫۸ متر در کنار یک جاده رومی کشف شد.
اما آنچه در اطراف این ساختمان پیدا شد، باستان‌شناسان را شگفت‌زده کرد: سکه‌های برنزی، سفال، استخوان حیوانات، سنجاق‌های لباس، سوزن‌های فلزی و صدها تاس استخوانی.
تا ژوئیه ۲۰۲۶ بیش از ۵۰۰ تاس به دست آمده بود و گزارش‌های بعدی تعداد آنها را بیش از هزار قطعه اعلام کردند. حتی سه تاس در پیِ ساختمان پیدا شد؛ موضوعی که احتمال ارتباط مستقیم آنها با کاربری ساختمان را افزایش می‌دهد.
این تاس‌ها از استخوان ساخته شده و روی سطوح آنها دایره‌های ظریفی حک شده است. عددگذاری آنها نیز از الگویی پیروی می‌کند که در آن دو وجه مقابل در مجموع عدد هفت را تشکیل می‌دهند؛ درست مانند بسیاری از تاس‌های امروزی.
تاس در محوطه‌های رومی چیز نادری نیست و نمونه‌هایی از آن در خانه‌ها، اردوگاه‌های نظامی، ساختمان‌های عمومی و آمفی‌تئاترها پیدا شده است. آنچه گراند را متفاوت می‌کند، تعداد فوق‌العاده زیاد تاس‌ها در محدوده‌ای بسیار کوچک است.
کارگاه تاس‌سازی یا محل بازی و آیین؟
باستان‌شناسان هنوز نمی‌دانند این ساختمان دقیقاً چه کاربردی داشته است. یک احتمال این است که محل ساخت تاس‌ها بوده باشد. احتمال دیگر این است که نوعی فضای اختصاصی برای بازی بوده و حتی احتمال استفاده آیینی نیز مطرح شده است.
در جهان روم، تاس فقط وسیله سرگرمی نبود و گاهی در فال‌گیری، پیشگویی و آیین‌هایی مرتبط با شانس و ارتباط با خدایان نیز استفاده می‌شد.
کشف یک سامانه انتقال آب در نزدیکی ساختمان نیز معما را پیچیده‌تر کرده است. باستان‌شناسان بقایای مجرایی را شناسایی کرده‌اند که حدود ۲۰ متر امتداد داشته و احتمالاً آب را از طریق لوله‌های چوبی منتقل می‌کرده است.
شهری بسیار بزرگ‌تر از روستای امروزی
اهمیت گراند تنها به تاس‌ها محدود نمی‌شود. آمفی‌تئاتر این شهر حدود ۱۴۸ متر طول داشته و گنجایش بیش از ۱۷ هزار تماشاگر را داشته است؛ جمعیتی که برای تماشای نبرد گلادیاتورها، نمایش حیوانات و دیگر سرگرمی‌های عمومی در آن جمع می‌شدند.
در همین محوطه، موزاییکی عظیم با مساحتی بیش از ۲۲۰ مترمربع نیز کشف شده که هنوز در جای اصلی خود حفظ شده است. وجود پرستشگاه آپولون گرانوس و مجموعه‌های مرتبط با آب و احتمالاً حمام‌های عمومی نیز نشان می‌دهد گراند زمانی مقصدی مهم برای فعالیت‌های مذهبی، درمانی و تفریحی بوده است.
لینک کوتاه: کپی لینک
کشف یک شهر رومی که احتمالا «لاس‌وگاس دنیای باستان» بوده است وقتی پرحرفی دیگر «عادی» نیست؛ پشت حرفهای بیپایان چه میگذرد؟ چشمهای شاه و جاسوسان مخفی ایران باستان ماجرای جالب کبریتگدایی در تهران قدیم و سیگارهایی که با سنگ چخماق و ذرهبین روشن می‌شد سوپ پرتقال؛ بمب ویتامین C برای روزهای سرد پاییز و مقابله با سرماخوردگی ماجرای عجیب زنی که پای سفره عقد فهمید مرده است! وکیل مدافع آیتالله خامنهای در دادگاه چه کسی بود؟ این گلابی خاص فقط در یک شهر کوچک ایتالیا رشد می‌کند! بلندترین صدا متعلق به کدام پرنده است؟ نتایج امتحانات مدارس دخترانه تهران در سال‌های پایانی دوره قاجار + سند از وضعیت الان وضعیت قبیله قریش خبر دارید؟ آیا برخورد پرنده میتواند یک جنگنده را سرنگون کند؟ چرا روسیه آلاسکا را به آمریکا فروخت؟ یک عادت ساده علمی برای تسکین درد و افسردگی گیاه گمشده ایران باستان پیدا شد؟ راز هوم ۲۵۰۰ ساله در تخت جمشید