رکورد عجیب کشورها برای تعداد مراجعه به پزشک/ آسیا در صدر (+اینفوگرافیک)

تازه‌ترین داده‌های آماری سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) از تعداد مراجعات حضوری به پزشکان در ۴۰ کشور جهان نشان می‌دهد که کره‌جنوبی با میانگین ۱۸ بار مراجعه به ازای هر نفر در سال، در صدر این رتبه‌بندی قرار دارد؛ ژاپن و ترکیه نیز با ۱۲ مراجعه در جایگاه‌های بعدی هستند.

بر اساس داده‌های سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، تعداد مراجعات پزشکی در کشورهای مختلف تفاوت چشمگیری دارد، به‌گونه‌ای که میانگین مراجعه در کره‌جنوبی ۹ برابر مکزیک گزارش شده است. این اختلاف نشان می‌دهد که برای بررسی الگوهای استفاده از خدمات درمانی، نمی‌توان تنها به تعداد پزشکان یا وضعیت سلامت عمومی کشورها توجه کرد، بلکه باید ساختار ارائه خدمات و میزان دسترسی شهروندان به مراقبت‌های پزشکی را نیز در نظر گرفت.

به گزارش ایمنا، این رتبه‌بندی بر پایه آخرین داده‌های موجود در پایگاه آماری سلامت سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تهیه شده و مراجعات حضوری به پزشکان عمومی و متخصصان را در بر می‌گیرد. ارقام ارائه‌شده، میانگین سالانه مراجعه به ازای هر نفر را نشان می‌دهد و اطلاعات هر کشور مربوط به آخرین سال آماری در دسترس آن است.

کره‌جنوبی در صدر جدول مراجعات پزشکی

کره‌جنوبی با میانگین ۱۸ مراجعه به پزشک در سال، بالاترین جایگاه را در میان ۴۰ کشور بررسی‌شده دارد. این رقم به‌معنای مراجعه متوسط هر فرد تقریبا هر سه هفته یک‌بار است. ژاپن با ۱۲ مراجعه در رتبه دوم قرار گرفته و ترکیه نیز با همین میانگین، جایگاه سوم را به خود اختصاص داده است. هلند با ۱۱ مراجعه در رتبه چهارم و آلمان و مجارستان با میانگین ۱۰ مراجعه در رتبه‌های پنجم و ششم قرار دارند.

ایتالیا و لیتوانی هر کدام با ۹ مراجعه در جایگاه‌های بعدی هستند. مولداوی، مونته‌نگرو، لهستان و بلژیک نیز با میانگین هشت مراجعه در سال در میان کشورهایی قرار دارند که شهروندان آن‌ها به دفعات به‌نسبت زیاد از خدمات پزشکان استفاده می‌کنند. جمهوری چک و قبرس نیز در همین محدوده آماری قرار گرفته‌اند و صربستان با هشت مراجعه در رتبه پانزدهم جدول معرفی‌شده قرار دارد.

یکی از عوامل مؤثر در جایگاه بالای کره‌جنوبی، شیوه ارائه خدمات پزشکی و نحوه پرداخت به پزشکان است. در این کشور، بخش عمده پرداخت‌ها بر اساس خدمات ارائه‌شده صورت می‌گیرد و کوتاه بودن زمان بسیاری از مشاوره‌های پزشکی امکان پذیرش تعداد بیشتری از بیماران را فراهم می‌کند. بر اساس توضیحات سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، بیشتر شهروندان کره‌جنوبی حتی بدون تعیین وقت قبلی می‌توانند در همان روز به خدمات مراقبت‌های اولیه دسترسی پیدا کنند.

جهش ۴ برابری مراجعه به پزشک در ترکیه

ترکیه یکی از قابل‌توجه‌ترین تغییرات را در روند مراجعات پزشکی تجربه کرده است. میانگین مراجعه به پزشک در این کشور از سه بار به ازای هر نفر در سال ۲۰۰۰ به ۱۲ بار در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است؛ رشدی چهاربرابری که ترکیه را در کنار ژاپن و پس از کره‌جنوبی قرار می‌دهد.

این افزایش با اجرای برنامه تحول سلامت ترکیه ارتباط دارد؛ برنامه‌ای که سال ۲۰۰۳ آغاز شد و تغییراتی در ساختار ارائه خدمات درمانی و دسترسی مردم به مراقبت‌های پزشکی ایجاد کرد. از سال ۲۰۰۴، پرداخت دستمزد پزشکان بر اساس عملکرد نیز مورد توجه قرار گرفت و سال ۲۰۰۸، بیمه سلامت همگانی در این کشور معرفی شد.

بررسی مشترک سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و بانک جهانی درباره نظام سلامت ترکیه نشان داد که پس از تغییرات مربوط به شیوه پرداخت دستمزد پزشکان، تعداد مشاوره‌های پزشکی به ازای هر پزشک افزایش قابل‌توجهی داشته است. این تجربه نشان می‌دهد که اصلاحات در نظام پرداخت و گسترش پوشش بیمه‌ای می‌تواند بر میزان استفاده شهروندان از خدمات درمانی تأثیر بگذارد.

افزایش مراجعات پزشکی در ترکیه را می‌توان نمونه‌ای از ارتباط میان سیاست‌گذاری سلامت و رفتار مراجعه‌کنندگان دانست؛ هرچند برای ارزیابی کامل نتایج چنین سیاست‌هایی، بررسی کیفیت خدمات، پیامدهای درمانی و هزینه‌های نظام سلامت نیز ضروری است.

نقش پرستاران در کاهش مراجعات به پزشک

شیوه تقسیم وظایف میان پزشکان و سایر کارکنان حوزه سلامت نیز در تفاوت آمار کشورها نقش دارد. در فنلاند و سوئد، پرستاران سهم بیشتری در ارائه خدمات مراقبت‌های اولیه دارند و بخشی از نیازهای معمول بیماران را مدیریت می‌کنند. رسیدگی به بیماری‌های مزمن، پیگیری وضعیت بیماران و درمان مشکلات خفیف از جمله فعالیت‌هایی است که در این کشورها می‌تواند بدون مراجعه مستقیم به پزشک انجام شود.

در چنین ساختاری، پزشکان فرصت بیشتری برای رسیدگی به موارد شدیدتر، پیچیده‌تر و نیازمند مداخلات تخصصی پیدا می‌کنند. در نتیجه، پایین بودن تعداد مراجعات ثبت‌شده به پزشکان به‌معنای دسترسی محدودتر شهروندان به خدمات درمانی نیست، زیرا بخشی از مراقبت‌های مورد نیاز آن‌ها توسط دیگر اعضای نظام سلامت ارائه می‌شود.

عامل دیگر، گسترش مشاوره‌های پزشکی از راه دور است. در بیشتر کشورهای بررسی‌شده، آمار اصلی این رتبه‌بندی مراجعات غیرحضوری را شامل نمی‌شود. در سال ۲۰۲۳، بیش از یک‌چهارم مشاوره‌های پزشکی در سوئد، دانمارک، استونی و پرتغال به‌صورت غیرحضوری انجام شده است. به همین دلیل، تعداد مراجعات حضوری در این کشورها نمی‌تواند تصویر کاملی از میزان ارتباط شهروندان با پزشکان ارائه دهد.

گسترش خدمات پزشکی از راه دور به‌ویژه در نظام‌هایی که از ظرفیت پرستاران و سایر نیروهای مراقبتی نیز استفاده می‌کنند، می‌تواند شیوه دریافت خدمات سلامت را تغییر دهد. در چنین شرایطی، ارزیابی عملکرد نظام درمانی تنها بر اساس شمار مراجعات حضوری، بخشی از واقعیت را نشان می‌دهد.

رکورد عجیب کشورها برای تعداد مراجعه به پزشک/ آسیا در صدر