عقب نشینی بانک مرکزی از جمع‌آوری چک پولها

برنامه جمع آوری تدریجی چک پول‌های 50 و 100 هزار تومانی از چرخه پولی کشور با ورود اسکناسهای 10 هزار تومانی به بازار در حالی در حالت تعلیق به‌سر می‌برد که بانک مرکزی اجرای این برنامه را فعلا از دستور کار خارج کرده است.

به گزارش مهر، انتشار چک پول توسط بانک مرکزی از زمانی آغاز شد که بانکها هر یک به تنهایی چک پولهایی را با آرم خود بدون پشتوانه منتشر می کردند. پیش از اینکه بانک مرکزی چک پولهای خود را وارد بازار کند، بانکها چک پولهای خود را بدون پشتوانه که باعث خلق پول و افزایش نقدینگی می شد، وارد بازار می کردند.

ترمز انتشار چک پولهای بدون پشتوانه کشیده شد

بر این اساس، بانک مرکزی طی یک برنامه به بانکها دستور داد که از انتشار چک پولهای خود جلوگیری نمایند، بدین ترتیب انتشار چک پولهای بدون پشتوانه متوقف و ساماندهی شد.

بانک مرکزی برای رفع خلل ناشی از نبود چک پولها و به دلیل اینکه جامعه فاقد انتشار اسکناس درشت بود، برای اولین بار چک پولهای خود را منتشر کرد. اما رئیس کل بانک مرکزی طی مصاحبه های متعدد عنوان کرد که انتشار چک پول وظیفه بانک مرکزی نیست و بانک مرکزی به مرور انتشار آنها را متوقف خواهد کرد.

ظهور چک پولهای جدید

در پی این اقدامات، چک پولهای 50 هزار تومانی در اردیبهشت ماه سال 87 وارد بازار شد. در همین زمان طهماسب مظاهری رئیس کل وقت بانک مرکزی اعلام کرد که چک پولهای 100 هزار تومانی این بانک نیز وارد بازار خواهد شد.

بانکها در آن زمان چک هایی با اشکال و مدلهای مختلف منتشر می کردند که شناخت آنها توسط مردم راحت نبود و معادل ریالی ایران چکها و چک پولهایی که از طریق بانکها در اختیار مردم قرار می گرفت، منابعی مسدود نمی شد و منابعی بود که بانکها بر روی آنها اعتبار می دادند که این امر ایجاد نقدینگی می کرد، بنابراین یک خلق نقدینگی خارج از کنترل نظام بانکی انجام می شد که می توانست به تورم کمک کند.

در عین حال بانک مرکزی مطرح کرد وقتی طرح یکسانی توسط بانک مرکزی منتشر می شود، شناسایی آن برای مردم راحت تر است. سال گذشته بانک مرکزی تعدادی چک پول 200 هزار تومانی را نیز به چاپ رساند اما اعلام کرد که برنامه ای برای ادامه انتشار آنها ندارد.

حذف صفرهای پول پس از هدفمندی یارانه ها

در همین زمان بود که پیشنهاد حذف صفرها از پول ملی نیز مطرح شد، اما بانک مرکزی مجددا اعلام کرد که این طرح را به پس از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها و بروز آثار تورمی و مشخص شدن قیمتها موکول کرده است، اما انتشار اسکناس درشت همچون 10 هزار تومانی را در دستور کار دارد که این کار نیز هفته گذشته طی مراسمی عملیاتی شد.

پیش از این، محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده بود که با ورود اسکناسهای 10 هزار تومانی به بازار، به مرور چک پولهای 50 هزار تومانی جمع آوری می شود، این در حالی است که سید محمود احمدی دبیرکل بانک مرکزی اعلام کرد که این بانک فعلا برنامه خاصی برای خروج چک پولها از بازار ندارد.

ضد و نقیض در بانک مرکزی

همچنین یکی دیگر از مسئولان این بانک مطرح کرد که در ازای ورود 10هزار تومانی ها به بازار، اسکناسهای خرد از جامعه خارج می شود. همچنین آنها مطرح کرده اند که اسکناسهای درشت تاثیری بر افزایش تورم ندارد.

بهمنی یکی از دلایل جمع آوری چک پولها را مبارزه با پولشویی اعلام کرده و گفته است: در نظر گرفته ایم چکهای باقی مانده با یک امضای خریدار به فروش برسد تا سیر طی شده توسط چک ها مشخص شود. چند روز پیش نیز مجددا عنوان کرد که چک پولهای 50 هزار تومانی بانک مرکزی از 4 ماه آینده از جامعه خارج می شوند.

مسئولان این بانک همواره مطرح می کنند که انتشار اسکناسهای 10 هزار تومانی جایگزینی برای چک پولهای 50 هزار تومانی است، اما در عین حال می گویند که جامعه نیازمند انتشار اسکناسهای درشت تر همچون 50 و 100 هزار تومانی است و اگر مجوز آن دریافت می شود بانک مرکزی مبادرت به انتشار این اسکناسهای درشت می کرد.

با توجه به این مباحث، به نظر می رسد که هنوز بانک مرکزی موضع مشخصی برای انتشار چک پولها توسط خود یا بانکها، توقف انتشار چک پولهای بانک مرکزی، چاپ اسکناس درشت تر، حذف صفرها از پول ملی، طرحهای روی اسکناسها و غیره ندارد.