تصاویر: یک مسجد جالب در نیشابور

در سفر به نیشاپور؛ جاذبه‌های بسیاری توجه گردشگر را به خود جذب و جلب می‌کند. جاذبه‌هایی که در گذر تاریخ یا برگرفته از نام بزرگان این سامان است و یا همت بلند مردان آن. گذشته از آرامگاه خیام و عطار و باغ‌هایی که بزرگانی چون امامزاده محمد محروق، کمال الملک، مشکاتیان و صدها بزرگ دیگر را در خود جای داده است؛ نیشابور جاهای دیدنی دیگری هم دارد که در دوره معاصر و به دست هنرمند استادکاران ایرانی ساخته شده است. دهکده چوبی نام مجموعه‌ای است که در میان مردم شهر به مسجد چوبی مشهور است؛ معماری ویژه‌ای دارد که در کمتر جایی از ایران شاید بتوان آن را یافت.
 
 ماهنامه بين‌المللي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي «جاده ابريشم» در صفحه 115ضميمه شماره 57 خود، در مرداد 1382، از مسجد چوبي نيشابور، چنين نوشته است: "مسجد چوبي" براي اولين بار در سال 1325 با ديوارهاي كاه‌گلي و سقف چوبي، با وسعت فعلي و در همين مكان بنا شد و در سال 1378 پس از مخروبه شدن مسجد اوليه، مسجد فعلي با شكل و شمايل جديد و با شيوه‌اي نوين در همان مكان احداث گشت.

اين مسجد اولين مسجد چوبي مقاوم در برابر زلزله در جهان و به وسعت دويست متر مربع و سقف آن به صورت شيرواني مي‌باشد و داراي دو مناره هر كدام به ارتفاع 13متر از سطح زمين و وزن تقريبي 4تن مي‌باشد و شكل ظاهري آن به صورت كشتي‌اي است كه گويي بطور وارونه روي زمين قرار گرفته است.

در مجموع 40 تن چوب در بناي آن بكار برده شده و ساخت آن حدود دو سال به طول انجاميده است. سه درب ورود و خروج و 5 پنجره در ساختمان بنا وجود دارد. اسكلت آن از نوع سازه‌هاي مقاوم در برابر زلزله و با ماندگاري طولاني و به شيوه Twobyfour يا Double ساخته شده است و آبدارخانه اين مسجد، داراي كابينت‌ها، ديوارها و حتي سيني‌هاي چوبي است، كف و بخشي از ديوار آن به دليل رعايت مسائل بهداشتي با كاشي و سراميك پوشيده شده است.
چوب‌هاي مختلفي از درختان بارده و بی‌بر هم در ساختمان و هم در تزئينات داخلي از قبيل كتيبه‌ها، محراب و... به كار رفته است نظير انواع كاج‌ها، اشن، سپيدار، گيلاس، گلابي، زبان گنجشك، گردو و توت. نورپردازي آن هارموني ويژه‌اي از رنگ‌هاي شاد است كه به شب‌هاي آن محوطه، جلوه خاصي بخشيده است.»

مسجد چوبي در فاصله 7 كيلومتري نيشابور بنا شده و سازنده آن فردي بنام مجتهدي مي باشد. اين مجتمع داراي موزه و كتابخانه، رستوران، فروشگاه، نانوايي، الاچيق‌هاي منحصر بفرد چوبي و سوئيت‌هايي است كه ديدن آن تداعي كننده پيوند و امتداد هنرمندان حال نيشابوري با نسل گذشته فرهيخته خود مي‌باشد.

در این میان ناگفته نماند که این مجموعه که همچنان در ورودی آن نوشته شده خصوصی است و تعلقی به دولت ندارد، اگر تحت نظارت و تعمیر و بازسازی قرار نگیرد، بسان هزاران بنای دیگر این ملک به نابودی کشیده خواهد شد. خانه چوبی تداعی کننده هنری است که انسان را با خود به میان خاکستر تاریخ می‌برد...