عضو انقلاب فرهنگی: پولی شدن دانشگاه ها بی عدالتی است

دکتر صادق واعظ زاده، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تبعیض آمیز بودن طرح پذیرش دانشجوی پولی در دانشگاههای دولتی گفت: اینگونه طرح ها باعث از بین رفتن فرصت های برابر آموزشی برای عموم جوانان می شود که خود از مصاديق بی‏عدالتی در جامعه خواهد بود.
 
به گزارش عدالتخواهی وی در پاسخ به سوالی در خصوص مشکلات و تبعات حاصل از پذیرش دانشجوی پولی در دانشگاههای دولتی که اخیرا در جریان بررسی برنامه پنجم توسعه مورد حمايت دولت و تصویب نمایندگان قرار گرفته است،  گفت: موضوع پذیرش دانشجویان شهریه ای در دانشگاه های دولتی، موضوعی است که سابقه دارد و در برنامه چهارم توسعه هم وجود داشت و در برخی دانشگاه ها اجرا شد و مشکلاتی ایجاد کرد بنابراین شايسته بود تا قبل از طرح رسمی آن یک ارزیابی عملکردی از این برنامه در چند سال گذشته انجام می شد.
 
ضرورت ارزيابی طرح های مشابه گذشته

این استاد دانشگاه تهران با یادآوری سابقه اجرای این طرح در سالهای 83 و 84 گفت: دولت و مجلس آن سال ها که با دلایل عقلانی و منطقی ما قانع نشدند ولی حالا که نتايج تجربی اجرای آن را هم در اختيار داریم که نشان می دهد اصولا دوره هایی که دو قشر دانشجوی مختلف به لحاظ علمی را تحت يک برنامه و در یک محیط در کنار هم قرار می دهد تبعات نامطلوبی دارد شايسته است مسوولان آموزش عالی و نمایندگان محترم از اين تجربه استفاده نمايند و اگر اين استفاده شده است نتايج آن را منتشر کنند.
 
کاهش سطح کيفيت آموزش عالی

این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه تاکید کرد: یکی از مشکلات اجرای این طرح یعنی پذیرش دانشجوی شهریه ای در دانشگاه های دولتی کاهش کیفیت آموزش عالی در دانشگاه‏های بزرگ است. در حالی که اکنون با وجود حدود 4 میلیون دانشجو در کشور که به لحاظ کمی رشد زيادی داشته است باید بیشتر به دنبال افزایش کیفیت در آموزش عالی باشیم.
 
دکتر واعظ زاده افزود: یکی از مشکلات چنین طرح هایی برای ما معلمین دانشگاهی  سردرگمی و در نهايت افت اجباری سطح تدریس در کلاس درس است آيا سطح کلاس را بايد با سطح علمی دانشجویانی که در یک رقابت سنگین علمی و با یک استعداد و اندوخته علمی زياد  وارد دانشگاه می شوند تنظیم کرد یا با سطح علمی معمولاً متفاوتی که دانشجویان بهرمند از اين طرح دارند. در هر حالت به يادگيری يک گروه يا هر دو گروه ياد‏شده صدمه وارد می‏شود.
 
مشکل در تلفيق دو سيستم دولتی و شهريه ايست

وی با اشاره به وجود دانشگاههای متعدد غیر انتفاعی در حال حاضر در شهرهای مختلف کشور گفت: البته من با اصل دانشگاه های غیر انتفاعی مخالفتی ندارم اما مشکل در تلفیق این دو با هم است.
 
اينگونه طرح ها منجر به افزايش تبعيض در جامعه می شود

دکتر واعظ زاده، یکی دیگر از مشکلاتی مهم این طرح را ایجاد تبعیض دانست و افزود: سال 84 هم در اعتراض به پذیرش دانشجویان پولی در غالب طرح دوره های مشترک روی بحث تبعیض این طرح، تأکید شد.
 
وی ادامه داد: عملا چنین طرحی به منزله ی از بین بردن فرصت های برابر آموزشی برای ادامه تحصیل و ورود به دانشگاههاست که از مصاديق بی عدالتی است و اثرات آن  در روح حساس جوانان ما تأثیر گذار خواهد بود که خود مشکلات ديگری را به‏بار می‏آورد.
 
دانشگاه محل تامين درآمد دولت نيست

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در پاسخ به  توجیه تامین مالی دانشگاهها از طریق اینگونه طرح ها گفت: به لحاظ تامین مالی و نفع اقتصادی برای دانشگاه باید گفت که  اساسا دولت باید درآمد لازم برای مؤسسات خود را از جای دیگری تأمین کند. در حالی که تأمين درآمد دولت از صنعت در سياست‏های کلی نظام نفی شده‏است چگونه به دانشگاه به عنوان محل درآمد نگاه می‏کنند. با مدیریت درست بر منابع کشور می توانیم منابع مالی مورد نیاز دانشگاه هایمان را تأمین کنیم. البته اگر در دانشگاه از پژوهش‏های کاربردی که نیازهای اساسی‏تری را هم رفع می کند درآمد زایی شود مانعی ندارد و خوب هم هست. اما کسب درآمد با اختلال در امر آموزش مناسب نيست. دولت مطابق قانون بخشی از منابع حاصل از هدفمند شدن یارانه‏ها را به بودجه خود اختصاص می‏دهد. بنده پيشنهاد  می‏کنم  دولت به‏جای موافقت با طرح دانشجويان شهريه‏ای، فقط چند درصد از اين منابع را در اختيار دانشگاه های کشور قرار دهد.

وی افزود هنوز آماری از ميزان درآمد دانشگاه‏ها از محل این شهریه منتشر نشده و معلوم نيست که اصلا اینها پولی است که بتواند رفع مشکلی کند. وی يادآور شد نکته دیگر مبهم بودن بحث «هزینه تمام شده» در محاسبه شهريه در این طرح است، آیا منظور فقط هزینه های جاری دانشگاه است یا هزینه های سرمایه ای را هم دربر میگیرد؟
 
اگر هزينه‏های سرمايه‏ای هم در ميزان شهريه مقرر محاسبه شود شهريه چقدر خواهد شد و امکان پرداخت آن ازسوی متقاضيان تا چه اندازه خواهد بود و اگر فقط هزينه‏‏های جاری محاسبه شود آيا دانشگاه-ها بايد چيزی هم از منابع سرمايه‏ای خود برای اين طرح هزينه کنند و  از بودجه معمول خود آن‏را جايگزين نمايند که در اين‏صورت نقض غرض خواهد بود. وی در پايان به دانشجويان توصيه کرد با حفظ متانت و مستدلاً ديدگاه‏ها و  تجارب خود را در اختيار مسؤلان قرار دهند تا انشاءالله مورد توجه واقع شود.