مونتاژ و واردات؛ تمام هنر ما؟!

دولت در سال‌های گذشته با شعار حمایت از مصرف‌کننده داخلی تعرفه واردات کالا را کاهش داده و اگر براستی قرار بر رقابت با کالاهای خارجی است، محصولات ایرانی باید علاوه بر ارتقای کیفی و دستیابی به قیمت رقابتی که با مشکلات فعلی بسیار دشوار می‌نمایند، در زمینه طراحی صنعتی نیز گام بلندی بردارند.
 
 در این راستا وزارت صنایع و ارگان‌های مرتبط باید به طور الزامی افتتاح بخش طراحی صنعتی را در دستور کار خود قرار دهند تا صنایع مونتاژ که مصرف‌کننده منابع ارزی کشور هستند محصولات پیشتاز ارائه دهند که این اتفاق درباره برخی تولیدات ازجمله اجاق گاز خانگی افتاده است.
 
همچنین در ساخت موتورسیکلت شاهد اشباع بازار هستیم که محصولات مختلف با نام‌های گوناگون تبلیغ می‌شود و سندیکای تولیدکنندگان هم با توجه به اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها پیش‌بینی رونق بازار موتورسیکلت نسبت به خودرو را داشته است.
 
اما حتی یکی از این محصولات از نظر شکل و شمایل و میزان سوخت مصرفی و مولفه‌های مرتبط با نیاز مردم تمایز خاصی از هم ندارند.
 
از این رو در کنار همین صنایع باید طراحان که خلاقان مصنوعات جهان امروز هستند، حتما حضور داشته باشند و هر صنعت موظف باشد در هر سال دستاوردهای جدیدش را در این زمینه به نمایش بگذارد و یا دستاوردهای تازه‌اش به گونه‌ای باشد که حداقل تفاوت محسوسی با محصولات قبلی داشته باشند.
 
صنعت ما دائما وابسته به خارج از کشور و کاتالوگ‌های وارداتی و فاقد تفکر داخلی است. با چنین وضعیتی مسلم است که صنعت در یک چارچوب بسته مهار خواهد شد و این چارچوب بسته صنعت را از توسعه باز خواهد داشت.
 
این در حالی است که رقابت صنعتی در تمام دنیا بر مبنای تولد مصنوعات جدید است و صنعت بدون آن معنایی ندارد. وقتی در روند تولد یک محصول همه شاخص‌ها از جامعه‌شناسی صنعتی گرفته تا مهندسی محصول توسط متخصصان کشورهای صنعتی تهیه شده و به صورت آماده وجود دارد، صنعتگران ما برای طراحی صنعتی ویژه محصولات تولیدی خود احساس نیاز نمی‌کنند.
 
واردات بی‌رویه به کشور نیز سبب توقف تفکر و تأمل در این زمینه شده و تعصب ملی سرمایه‌گذاران و صاحبان صنایع را برای طراحی مدل‌های بومی را از بین برده است، تعصبی که در اکثر کشورها وجود دارد و در آلمان، هند و کره می‌توان مصداق آن را دید.
 
در چنین شرایطی تنها تعامل بیشتر با اساتید و فارغ‌التحصیلان رشته‌های طراحی صنعتی و بالا رفتن کیفیت محصولات داخلی و دیدن جسارت‌های صنعتی داخلی در تولید مصنوعات تازه است که این انفعال فرهنگی را از بین خواهد برد.