سهم دولت در اتلاف انرژی

 
معماری نیوز: حدود 8 سال پیش و همزمان با دوره دوم اصلاحات ، مبحث 19 مقررات ملی ساختمان تدوین شد و گام اول در بهینه سازی مصرف انرژی برداشته شد. این مبحث علاوه بر اینکه شامل یکسری قوانین و مقررات بود، تمام توصیه های لازم را در زمینه مصرف انرژی در بر داشت و علاوه بر این، بخش خصوصی و همچنین بدنه عظیم دولتی را برای اجرای دقیق این موضوع ملزم کرده بود، این بدان معنا بود که بهینه سازی مصرف انرژی یک توصیه نیست، بلکه یک قانون است و عمل به آن واجب، بنابراین هیچ تفاوتی مابین استفاده کنندگان انرژی وجود ندارد، مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، با وجود نقاط قوت فراوان، یک نقطه ضعف بزرگ داشت و آن این بود که بیشتر در مورد ساختمان های در حال ساخت بحث کرده بود و به ساختمان های موجود و ساخته شده توجه خیلی کمی شده بود، حال اینکه در مصرف انرژی بین ساختمان های در حال ساخت و ساختمان های موجود هیچ تفاوتی وجود ندارد.

تمام تجهیزات را در اختیار داریم
گام دوم در بهینه سازی مصرف انرژی، بکارگیری تجهیزات مناسب است، مانند پنجره دو جداره، پروفیل UPVC، ابزار تنظیم دستگاه های حرارتی و ابزار تشخیص معایب تاسیسات ساختمانی، در حال حاضر در بخش تجهیزات دانش ایم موضوع وجود دارد ، اما کاملا فعال نیست.

گام سوم دانش است. دانش این موضوع از قدیم وجود داشته است اما فعال نبوده است. این دانش شامل طراحی جزئیات معماری، طراحی تاسیسات برقی و مکانیکی و موارد مشابه است، فقط موردیکه در کشور ما تازگی دارد، ممیزی انرژی در ساختمانها است ولی با این وجود، در حال حاضر شرکت های متبحر در این حوزه فعال هستند و اساس کار درست است.

بدنه عظیم دولتی، تحرک قابل ملاحظه ای را در این موضوع از خود نشان نداده است
پس تا اینجای کار ما قوانین، دانش، لوازم و تجهیزات را داریم و نقصان قابل ملاحظه ای مشاهده نمیشود، حالا می رویم سراغ گام چهارم، یعنی اجرای کار.
حوزه اجرا به دو بخش تقسیم میشود: اجرای بهینه سازی مصرف انرژی در بخش خصوصی و اجرا در بخش دولتی. در بخش خصوصی، فرهنگ صرفه جویی مصرف انرژی در وضعیت مطلوبی نیست. البته با هدفمندکردن یارانه ها، حالت اجبار و تشویق به صورت توامان، این قشر از جامعه را به نوعی به صرفه جویی ترغیب کرده است و بخش خصوصی با بالا رفتن قیمت قبوض آب، برق و گاز، ناگزیر است تا در نهایت به بهینه مصرف کردن تن دهد و حل موضوع تا حدودی امیدوارکننده شده است. اما متاسفانه در بخش دولتی، اهرم فشار با بالارفتن قیمت قبوض، راهگشا نخواهد بود و بدنه عظیم دولتی، تحرک قابل ملاحظه ای را در این موضوع از خود نشان نداده است. باید در این زمینه یک مطالبه ایجاد شود که آیا ساختمان های دولتی که بزرگترین مصرف کنندگان انرژی هستند، برای موضوع صرفه جویی انرژی اقدامی انجام داده اند؟ و آیا اصلا به فکر این موضوع هستند؟

با تلفیق تکنولوژی گذشته و حال، پرت انرژی به حداقل ممکن میرسد
در کشورهای اروپایی با توجه به نگاه ویژه به بحث گردشگری و جذب توریسم و در کنار آن توجه ویژه به مصرف انرژی، ساختمان هایی با قدمت 200 سال و بیشتر و موزه ها و حتی ساختمان های خصوصی به صورت ویژه نگهداری می شود و علاوه بر اینکه در این ساختمان ها اصول بهینه سازی مصرف انرژی تا حدودی رعایت شده است، این اصول تکمیل شده است. برای مثال در این ساختمان ها با توجه به اینکه در زمان ساخت بنا ، وسایل تهویه مدرن وجود نداشته است، از مصالح سنتی نهایت استفاده به عمل آمده است و این موضوع در ضخامت دیوارها، اندازه پنجره ها و موارد دیگر به خوبی قابل مشاهده است، و در نهایت با تلفیق تکنولوژی گذشته و حال، پرت انرژی به حداقل ممکن میرسد. تمامی این موارد به صورتی انجام میشود که به هیچوجه بر معماری ساختمان تاثیر نامطلوب نگذارد.

در صورت تخلف، جریمه و مجازات وجود دارد اما.............!!!!!!
در اینجا دو نکته قابل تامل است. اول اینکه، در برنامه پنجم توسعه، شهرداریها موظف شده اند با همکاری طراح ، سازنده و مالک ، مبحث 19 را اجرا کنند و همچنین تمامی ادارات دولتی موظف شده اند که بهینه سازی مصرف انرژی را انجام دهند و در غیر این صورت مجازات و جریمه خواهند شد. دوم اینکه، یک مدیر دولتی به خوبی قانون را میداند، اجبار را میداند و میزان مصرف انرژی را هم میداند و خودش توصیه کننده به صرفه جویی در مصرف انرژی در بخش خصوصی است. حال وی برای صرفه جویی در مصرف انرژی برای ساختمان تحت مدیریتش چه اقدام شایسته ای انجام داده است؟ با توجه به قدمت ساختمان ها و عظیم بودن آن ها، حالا ما چگونه باید متوجه شویم که در مدیریت دولتی به این موضوع پرداخته شده است یا خیر.

چند سوال مهم
در خاتمه چند سوال از دو سازمان اصلی در بحث بهینه سازی مصرف انرژی که عبارتند از: سازمان بهینه سازی مصرف سوخت(زیر مجموعه وزارت نفت) و سازمان بهره وری انرژی(زیر مجموعه وزارت نیرو) مطرح می شود :

1- این دو سازمان در ساختمانهای اداری خود، چه اقداماتی در بهینه سازی مصرف انرژی انجام داده اند؟
2- ساختمان های دولتی چه بودجه ای را برای این موضوع در نظر گرفته اند و آیا اصلا بودجه ای برای این منظور از سوی ادارات درخواست شده است؟
3- در پروژه عظیم مسکن مهر، تا چه اندازه مبحث 19 مقررات ملی ساختمان اجرایی شده است؟(خواهشا در این مورد، خارج از آمارهای مشکوک و صوری، واقعیت گفته شود)

و در آخر :
مدیران محترم دولتی؛ لطفا منصفانه و شجاعانه و با رعایت وجدان اخلاقی، در مورد سوالات مذکور اطلاع رسانی کنند تا بدانیم که قبل و بعد از اجرای اصول بهینه سازی مصرف انرژی، چه تغییراتی در مصرف رخ داده است، این بزرگترین مشوق و تاثیرگذارترین تبلیغ و اساسی ترین اقدام در حفظ منابع این سرزمین است.