مشهورترین سوزن دوز ایران/ 62سال کار؛ 3 سال بیمه! (+عکس)

هنر سوزن دوزی با مهتاب شناخته شده و مهتاب با سیستان و بلوچستان. مهتاب نوروزی قدیمی ترین سوزن دوز کشور از 15سالگی سوزن به دست گرفته اما اکنون با 77 سال سن و 62 سال سابقه کار تنها سه سال است که سازمان میراث فرهنگی او را بیمه کرده و ده سال هم سابقه کار برایش در نظر گرفته است.

به گزارش مهر، جای شلاق روزگار روی صورت مهتاب افتاده و تیزی آفتاب آن را سیاه رنگ کرده است. باید برای همیشه سیاه پوش باشد. سیاه پوشیدن برای غم از دست رفتن عمر جوانی رسمی است که باید همه زن های پا به سن گذاشته بلوچ آن را زنده نگه دارند.

مهتاب 77 ساله  از 15 سالگی و همان موقع که این هنر را از مادرش یاد گرفت، کار کرد و به دیگران هم یاد داد آنقدر که الان همه دخترهای سیستانی و آنهایی که سوزن دوزی بلد هستند می دانند مهتاب نوروزی در روستای قاسم‌آباد، در هفت کیلومتری بمپور از توابع سیستان و بلوچستان زندگی می کند.

با اینکه چهار سال است انگشتانش قدرت سوزندوزی روی پارچه را ندارند اما هنوز گلهای مارپشت، چبراز، گور چم، مروارید را روی پارچه لباسهای اشرافی به یاد می آورد.

مهتاب زندگی مشترکش را به سوزن و پارچه دوخته است. دختر 77 ساله سوزن دوز سیستانی هیچ وقت ازدواج نکرد. او می گوید: وقتی خواستگار برایم می آمد یک تکه پارچه برمی داشتم و می رفتم توی یک اتاق سوزن دوزی می کردم. هیچ وقت هم عاشق نشدم چون آن زمان رسم نبود که شوهر را ببینی. فقط باید به حرف خانواده ات گوش می کردی اما من هیچ وقت دل به هیچ مردی ندادم! خانواده ام هم که وقتی فهمیدند دلم نمی خواهد ازدواج کنم دیگر کاری به کارم نداشتند.


او به واسطه هنری که در نوجوانی داشت برای سوزن‌دوزی لباس‌های اشراف انتخاب شد حتی نمونه ای از کارهایش اکنون در موزه سعدآباد موجود است.

هنرش نه تنها در موزه نگهداری می شود بلکه گردشگران و مهمانهای خارجی که آوازه هنرش را شنیده بودند هر وقت به سیستان و بلوچستان می آمدند سراغ مهتاب سیستان را می گرفتند.

تا آن زمان که مهتاب سرحال تر بود هنرش را به مهمانانش هدیه می داد اما اگر اکنون سر تا سر خانه یک اتاقی مهتاب را ببینی جز یک سقف سوراخ و چند تا تشک و پتو چیز دیگری نمی یابی تا هدیه کند به آنهایی که آمده اند به دیدنش.

حکایت کوزه گر از کوزه شکسته آب می خورد مصداق زندگی مهتاب است. او اگر چه همه زندگی اش را صرف سوزن دوزی کرد و با هنر دستش شهره شد، اما تا امروز حتی یک روسری هم برای خود سوزن نزده است.

همین لباس مشکی رنگی هم که به تن دارد کار دست زینب نوروزی برادرزاده اش است همان که به سایر خواهرزاده و برادرزاده های مهتاب می دوزند تا هنر مهتاب سیستانی را در نمایشگاهها عرضه کنند.


زینب می گوید: سازمان میراث فرهنگی ده سال سابقه کار برای مهتاب رد کرده است و اکنون با 77 سال سن و 62 سال سابقه کار سه سال است که بیمه صنایع دستی شده است! مسئولان شهری و سازمان میراث فرهنگی در استان سیستان و بلوچستان هم هر وقت  برای بروشور و کتابهایشان به عکس مهتاب احتیاج دارند یک نفر را می فرستند تا از او عکس بگیرد!

مهتاب دوست دارد از شهناز که هم همسن و سالش است بگوید: او هم در ایرندگان سیستان سوزن دوزی می کند اما هیچ وقت بیمه نشده چون کسی را ندارد که پیگیر کارش شود!