هزینه فرسایش خاک کشور معادل 14درصد درآمد ناخالص ملی است

رئیس انجمن علوم خاک ایران هزینه فرسایش خاک در کشور را معادل 14 درصد درآمد ناخالص ملی عنوان کرد.

به گزارش مهر، دکتر محمدرضا نیشابوری عصر یکشنبه در مراسم کنگره علوم خاک ایران اظهار داشت: خاک عملاً یک منبع تجدید ناپذیر است چراکه برای تشکیل آن با عمق 25 سانتی­متر بیش از دوهزارو 500  سال زمان لازم است و باید در نظر داشت با هیچکدام از سرمایه هایی مثل نفت، گاز و معدن قابل مقایسه نیست.

نیشابوری با اشاره به هدررفت خاک اراضی کشور گفت: طی دهه 80 سالانه به مقدار 15 تا 20 تن در هکتار و معادل سه میلیارد تن در سال از خاک  اراضی کشور دچار  فرسایش و هدررفت شده است.

وی با اشاره به ابعاد مختلف خسارت ناشی از فرسایش خاک گفت: این موضوع به شکل­های متعددی مانند انباشت رسوبات در پشت سدها، مرمت صدمات حاصل از سیلاب­ها، بیکاری و مهاجرت و کاهش توان تولید اراضی فرسایش یافته  دیده شده که  رقمی در حدود سه هزارو 500 میلیارد ریال در سال تخمین زده می­شود که البته این رقم خسارت­های ناشی از آلودگی منابع خاک و آب را در بر نمی گیرد.

به گفته نیشابوری، با بیان اینکه 80 درصد فاضلاب­های خانگی و صنعتی بدون تصفیه و به صورت خام وارد محیط زیست شده و از بین بیش از 300 شهرک صنعتی در کشور تنها 45 درصد دارای سامانه تصفیه فاضلاب می باشد.

وی گفت: تغییر بی­رویه کاربری اراضی مستعد کشاورزی ناشی از توسعه شهرها و کلان شهرها صورت دیگری از انهدام خاک­های زراعی بوده است به طوریکه  مطالعات انجام یافته نشان می­دهد  که از سال 1334 تا سال 1380 یعنی در طول 46 سال تنها در محدوده هفت کلانشهر، تهران، کرج، تبریز، شیراز، اصفهان، مشهد و اهواز در حدود 136هزار هکتار از اراضی قابل کشت حومه این شهرها از بین رفته و تبدیل به اراضی مسکونی شده است.

رئیس انجمن علوم خاک ایران وضعیت خاک کشورمان را برای  هر دلسوزی متاثرکننده عنوان کرد و گفت: بحث فرسایش خاک حداقل از 40 سال پیش در کشور مطرح بوده  و برای جلوگیری از آن یا کاهش آن نیز تأکید گردیده است.

نیشابوری یادآور شد: فشار سنگین بر خاک و اراضی کشورمان جهت افزایش تولید غذا و دیگر مایحتاج جامعه برای مواجهه با رشد سریع جمعیت به خصوص از سال 1350 به بعد، افزایش نرخ رشد جمعیت، ارتقا نیافتن دانش و فن بهره­برداری صحیح و عالمانه از منابع خاک و اراضی در تولید محصول، هماهنگ با افزایش تقاضای تولید و تأکید بر رسیدن خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک مانند گندم بدون فراهم آوردن ملزومات برای رسیدن به این هدف بزرگ و ملی، شناخته نشدن اهمیت و ارزش خاک در سطح جامعه کشور و نبودن اعتقاد و باور عمومی برای حفاظت از خاک از جمله دلایل بروز این مسئله  عنوان می شود.

وی همچنین تصریح کرد: نبودن نهاد یا تشکیلات اجرایی توانمند، مدبر و تصمیم گیرنده برای مدیریت بهره­برداری صحیح، عالمانه و با نگرش فراگیر به منابع خاک کشور، نبودن قوانین و مقررات روشن و قوی به عنوان نرم­افزاری برای امر خطیر مدیریت خاک کشور در مقیاس­های ریز و کلان و عدم سرمایه گذاری و اختصاص منابع مالی به موقع و کافی برای انجام برنامه­ها و اقدامات زیربنایی در امر شناسایی پتانسیل و محدودیت­های منابع خاک کشور از دیگر عوامل فرسایش و تخریب خاک به شمار می­رود.

رئیس انجمن علوم خاک ایران همچنین به منظور ارتقا مهارت علمی و عملی فارغ­التحصیلان این علم در عرصه­های بهره­برداری و مدیریتی خواستار توجه به گرایش­های مختلف علوم خاک به صورت یک  مجموعه­ مرتبط با هدف کاربردی­تر شدن این رشته شد.

دوازدهمین کنگره علوم خاک ایران با شرکت بیش از هزار و300 تن از محققان، اعضای هیئت علمی و دانشجویان سراسر کشور به مدت سه روز هم اکنون در دانشگاه تبریز در حال برگزاری است