تخریب 80درصد لایه اوزن در قطب شمال

دانشمندان گزارش دادند تخریب لایه اوزن برفراز قطب شمال به اندازه ای شدید بوده است که برای اولین بار می توان آن را حفره اوزنی مشابه حفره آنتراکتیکا بر فراز قطب شمال نامید.

به گزارش مهر، دانشمندان اعلام کردند 80 درصد لایه اوزن در ارتفاع 20 کیلومتری از زمین بر فراز قطب شمال از بین رفته است. دلیل این رویداد سرمای طولانی و شدید در این ارتفاع از اتمسفر بوده است زیرا ذرات کلورین مخرب لایه اوزن در درجه حرارت پایین در فعالترین وضعیت خود قرار می گیرند.

محققان در مقاله ای که در نشریه نیچر منتشر کرده اند عنوان می کنند در حال حاضر پیش بینی اینکه آیا چنین تخریبی دوباره تکرار خواهد شد یا خیر، غیرممکن است.

اطلاعات اولیه درباره مقیاس تخریب اوزن در قطب شمال در ماه آوریل ارائه شد اما نیچر اولین مجله ای است که این اطلاعات را به وضوح تحلیل و بررسی کرده است. "میشل سانتی" از لابراتوار احتراقی ناسا می گوید زمستان در اتمسفر قطبی بسیار متغییر است، گاه گرم و گاه سرد می شود، اما طی چند دهه گذشته زمستانهایی که پیش از این سرد بوده اند، سردتر شده اند. از این رو با توجه به متغییر بودن سرمای قطبی ما انتظار مشاهده سرمای بیشتری را در آینده داریم و در صورتی که این سرما رخ دهد، به دلیل وجود مقادیر فراوانی کلورین در اتمسفر، لایه اوزن به شدت تخریب خواهد شد.

اولین نشانه های تخریبی مواد شیمیایی مخرب اوزن در قطب جنوب مشاهده شد. مصرف این مواد که از ترکیباتی مانند CFC ها یا کلروفلوروکربنها نشات می گیرند از سال 1987 و پس از انعقاد قرارداد مونترال به شدت محدود شد.

لایه اوزن پرتوهای فرابنفش تابیده شده از سوی خورشید را که می توانند منجر به بروز سرطان پوست و دیگر امراض در انسان شوند را مسدود می کند.

حرارت زمستان در لایه استراتوسفیر اتمسفر قطبی معمولا به اندازه درجه حرارت در قطب جنوب کاهش پیدا نمی کند. تخریب اوزن در میان ابرهای استراتوسفیر قطبی رخ می دهد، در حالی که کلوراین عامل اصلی این تخریب به شمار می رود. در سال جاری هیچ اطلاعاتی از درجه حرارت به شدت سرد به ثبت نرسیده است اما درجه حرارت هوا در این منطقه برای مدتی بسیار طولانی و بر روی منطقه ای وسیع سرد باقی مانده است.

همچنین گردبادهای قطبی درسال جاری قدرتمندتر از همیشه بوده اند، این گردبادها به دور لبه منطقه قطبی چرخیده و این منطقه را از سیستم آب و هوایی اصلی جهان جدا می کند. دوام آب و هوای سرد بر اساس مطالعات دانشمندان از ماه دسامبر آغاز شده و تا ماه آوریل ادامه داشته است، در حالی که این مداومت تا کنون در منطقه قطب شمال بی نظیر بوده است.

ابعاد و موقعیت حفره اوزون متناسب با حرکت گردبادها تغییر کرده و به سمت شمال یا جنوب کشیده می شود. همچنین تعدادی از ایستگاه های کنترلی در شمال اروپا و روسیه گزارش داده اند که میزان نفوذ فرابنفش نوع B افزایش پیدا کرده است، در حالی که هنوز مشخص نیست این میزان از پرتوها برای سلامت انسان مضر است یا نه.

بر اساس گزارش نیچر، در حالی که حفره لایه اوزن در قطب شمال رکوردی جدید را به ثبت رسانده است، حفره اوزن در قطب جنوب وضعیت نسبتا پایداری را طی سالها از خود نشان داده است.