پايش 24 ساعته تهران براي زلزله

دنياي اقتصاد: در پي ثبت چند «خرد‌لرزه» در اطراف تهران طي روزهاي اخير، رييس پايگاه اطلاعات لرزه‌اي كشور در موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران اعلام كرد: شهر تهران و مجموعه شهرستان‌هاي اطراف آن به صورت دائمي پايش‌ مي‌شوند تا در صورت رويت آنومالي‌خاص – وضعيت غيرعادي- از فعاليت گسل‌ها يا وقوع پيش‌‌لرزه، مراتب به ستاد مديريت بحران استان تهران اطلاع داده شود.

رييس پايگاه اطلاعات لرزه‌اي كشور با اعلام اينكه چند روز پيش يك فعاليت شديد لرزه‌اي در نزديكي ايستگاه لرزه‌نگاري فيروزكوه به ثبت رسيد، گفت: اين خردلرزه‌ها كه سرمنشاء آن در حوالي گسل‌هاي ‌‌مشاء و فيروزكوه بود، بلافاصله به مسوولان استان تهران اطلاع‌رساني شد، طوري كه جلسه يكشنبه شب در استانداري براي تحقيقات در مورد آخرين وضعيت گسل‌هاي تهران، در نتيجه اين خردلرزه و همچنين زمين‌لرزه اخير رودهن با بزرگي 1/3 ريشتر، تشكيل شد. دكتر علي مرادي در گفت‌وگو با «دنياي‌اقتصاد» تصريح كرد: تعداد خردلرزه‌هاي چند روز اخير در اطراف تهران در مقايسه با آمار چندساله فعاليت گسل‌هاي تهران، آنومالي جديدي به حساب نمي‌آيد، اما اين نگراني درباره شهر تهران وجود دارد كه «گسل‌هاي اطراف پايتخت قدرت توليد زلزله بزرگي را دارند كه زمان وقوع آن مشخص نيست.»

رييس پايگاه اطلاعات لرزه‌اي كشور افزود: درباره دوره بازگشت زمين‌لرزه‌هاي بزرگ تهران اجماع و عدد دقيقي وجود ندارد، اما اكثر مطالعات، دوره بازگشت زلزله بزرگ –بالاي 7 ريشتر- در تهران را بين 150 تا 200 سال معرفي مي‌كند. با توجه به اين محاسبات و اينكه آخرين زمين‌لرزه بزرگ تهران در سال 1830 ميلادي (181 سال پيش) در شمال شرق تهران با حركت گسل مشاء اتفاق افتاد، اكنون اين موضوع مشخص است كه ريسك لرزه‌اي تهران خيلي بالا است و با گذشت زمان، اين ريسك بيشتر و بيشتر مي‌شود.

مرادي همچنين با اشاره به اينكه طي سال‌هاي اخير بزرگ‌ترين زلزله ثبت شده نزديك به شهر تهران، مربوط به مهرماه سال88 در جنوب شرق تهران به بزرگي 4 ريشتر بوده، گفت: در حال حاضر هيچ‌كدام از كارشناسان زلزله نمي‌توانند زمان مشخصي براي زلزله‌بزرگ تهران تعيين كنند، اما هر لحظه امكان وقوع اين زمين‌لرزه وجود دارد.

از خردلرزه‌هاي گسل مشاء تا فعاليت گسل شمال تهران

اين مقام مسوول در موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران در ادامه گفت‌وگو با «دنياي‌اقتصاد» درباره زلزله‌هاي خفيف چند روز گذشته در اطراف تهران تاكيد كرد: اين زمين‌لرزه‌ها نتيجه فعاليت گسل مشاء با بزرگي 1/3 ريشتر بود. گسل مشاء گسلي فعال محسوب مي‌شود كه خردلرزه‌هاي زيادي توليد مي‌كند. گسل‌هاي ديگري هم همچون گسل شمال تهران وجود دارد كه اگر چه گسل بزرگ و فعال هستند، اما لرزه‌خيزي چنداني از خود بروز نمي‌دهند.

وي گفت: در حال حاضر دليل علمي براي اينكه كداميك از گسل‌هاي اطراف تهران اولين زلزله بزرگ آتي را توليد خواهد كرد، وجود ندارد، اما ما شاهد بروز زمين‌لرزه‌هاي بزرگي همچون زمين‌لرزه بم روي گسلي كه سال‌هاي متمادي فعاليت مشخصي نداشته بوده‌ايم و در عين حال زمين‌لرزه‌ بزرگ روي برخي از گسل‌هاي البرز كه فعاليت لرزه‌خيزي قبل از زمين‌لرزه‌ بزرگ نداشتند را شاهد بوده‌ايم كه اين دو اتفاق نشانگر اين است كه چه گسل‌هايي كه داراي خردلرزه هستند و چه گسل‌هايي كه لرزه‌خيزي خاصي از خود نشان نمي‌دهند هر دو گروه مي‌توانند منشاء زمين‌لرزه‌ بزرگ تهران باشند. مرادي در عين حال تصريح كرد: خردلرزه‌هاي ثبت‌شده روزهاي اخير اطراف تهران در مقايسه با زلزله‌هاي بزرگي كه مي‌توانند توسط گسل‌هاي بزرگ اطراف پايتخت توليد شود، انرژي چنداني آزاد نمي‌كنند.

رييس پايگاه اطلاعات لرزه‌اي كشور همچنين درباره نحوه پايش‌ 24ساعته گسل‌هاي تهران گفت: در حال حاضر تنها كاري كه توسط اين مركز مي‌توان انجام داد پايش دائمي و 24 ساعته و ثبت لحظه‌اي خردلرزه‌ها، زلزله‌هاي خفيف و پيش‌لرزه‌ها در تهران و اطراف آن است.

وي با بيان اينكه سالانه حدود 120 زمين‌لرزه بالاي 4 ريشتر در كشور اتفاق مي‌افتد، گفت: در برخي مواقع پيش‌لرزه‌ها ممكن است به زلزله بزرگ ختم شود. مرادي همچنين تصريح كرد: روزانه در استان تهران رويدادهاي لرزه‌اي اتفاق مي‌افتد و در شهر تهران نيز هفته‌اي يك تا دو خرد‌لرزه (كمتر از 5/2 ريشتر) يا زلزله كوچك (كمتر از 4 ريشتر) ثبت مي‌شود.

وي افزود: طبق آخرين گزارش‌ها در يك ماه اخير 5 زمين لرزه با بزرگي بيشتر از 5/2 ريشتر در استان تهران به ثبت رسيده است.