ویترین‌های موزه ملی ایران استاندارد نیستند

یک کارشناس موزه داری با بیان اینکه ویترین های موزه ملی ایران استاندارد نیست گفت: میزان حساسیت نور و رطوبت تنها در برخی از ویترین‌های موزه ای از جمله موزه بانک ملی رصد می شود اما اشیای مهم و تاریخی موجود در موزه ملی ایران، در ویترین های استاندارد قرار ندارند. 

تورج رستمی، کارشناس موزه داری از دانشکده میراث فرهنگی که دوره کوتاه مدت تجهیزات موزه ای را در موزه بریتانیا گذرانده است، به مهر گفت: خدمات موزه ای خاورمیانه نخستین شرکتی است که به فعالیت در زمینه خدمات موزه ای و نمایشگاهی می پردازد. مهمترین بخش فعالیت های این شرکت در زمینه تولید ویترین های موزه ای با شرایط ویژه موزه ها و اشیای قابل نگهداری در آنهاست.

وی با بیان اینکه دانش فنی ساخت این ویترین ها را وارد کشور کرده و توانستیم با هزینه ای به مراتب بسیار پایین تر آن را داخل ایران بسازیم گفت: بعد از مدتها توانستیم مدیران استان زنجان را قانع کنیم که ویترین مردان نمکی باید استاندارد باشد و متناسب با شرایط آن، نگهداری شوند به همین دلیل اکنون مردان نمکی در ویترین قرار گرفته اند و لحظه به لحظه میزان رطوبت و نور مورد نیاز را رصد می کنند تا اگر این دما و رطوبت تغییر کند فورا اطلاع می دهد.

وی با اعلام اینکه حدود 90 میلیون تومان برای هر یک از ویترین های مردان نمکی هزینه شده است، افزود: برای نگهداری اشیای موزه ای دو عامل شرایط محیطی و داخل ویترین بسیار اهمیت دارد. باید شراط محیط از ثبات رطوبت و دمای مناسبی برخوردار باشد درحالی که در استانی مانند زنجان با اختلاف دما بسیار زیادی از صبح تا شب مواجه می شویم . در این شرایط میزان رطوبت بسیار متغیر است بنابراین اشیای موزه ای باید در داخل ویترینی قرار بگیرند که بتواند این دما را متناسب با آن شی ثابت نگه دارد.

این کارشناس موزه داری گفت: در موزه مقدم نیز پارچه های بسیار گرانبهایی وجود دارد که باید میزان رطوبت آنها سنجیده شد تا رطوبت نسبی آن به صفر برسد. از سوی دیگر اکسیژن تنها عامل مخرب آنهاست که باید در محفظه ای ثابت، از بین برود.

رستمی بیان کرد: از همین نوع ویترین ها برای نگهداری اسناد بانک ملی ایران استفاده می کنیم بنابراین اکنون موزه بانک ملی دارای اولین ویترین بدون فریم موزه ای استاندارد است این درحالی است که ویترین های موزه ملی ایران به عنوان مهمترین موزه کشور، شرایط استانداردی را ندارد و حتی در کنار بسیاری از آنها لامپ های هالوژن نصب شده است!

وی تصریح کرد: نور تحت هر شرایطی و برای هر اثری باید قابلیت کنترل داشته باشد. حتی اگر یک شی حساسیت چندانی در برابر نور نداشت، ویترین باید به گونه ای باشد که نور داخل آن کنترل شود. بسیاری از موزه های ما در اماکنی برپا شده اند که روزی محل زندگی افراد بوده است. 

بنابراین نمی توان از تابش نور خورشید به داخل اتاق هایی که اکنون تغییر کاربری یافته اند، جلوگیری کرد. در این شرایط هم ویترین باید به گونه ای باشد که با ایجاد سایه، اشیا را از خطر تابش نور مستقیم خورشید در امان نگهدارد. ویژگی بعدی کنترل رطوبت نسبی است که جز با هوابندی درز شیشه های ویترین میسر نیست. با سیلیکون های اکسترود شده فضای داخلی ویترین مشابه یک کپسول، هوابندی می شود و هیچ گونه آلودگی از خارج به آن وارد نمی شود.