الگوی دریاچه " اورگریند" آمریکا ، راه نجات دریاچه "ارومیه" است

عصرایران - شرکت کنندگان در همایش بین المللی دریاچه ارومیه ، راهکارهای خود برای نجات دریاچه را در گفت و گو با خبرنگار عصرایران بیان کردند.

دکتر پاتریک سرگولوس، استاد دانشگاه گنت بلژیک و مدیر گروه زیست شناسی ، از سال 1970 مطالعاتش را در مورد آرتمیا آغاز کرده و علاقمند آرتمیاهای دریاچه ارومیه است.

او به خبرنگار عصرایران می گوید: در بعضی از نقاط دنیا ازجمله دریاچه های کوچک سیبری آرتمیا وجود دارد ولی کیفیت آرتمیاهای دریاچه ارومیه بی نظیر است و نمونه آن در هیچ جای جهان وجود ندارد اگر ما دریاچه ارومیه را از دست بدهیم طبیعتاً آرتمیا را از دست می دهیم این در حالی است که سالانه برای پرورش خرچنگ و میگو می بایست صدها هزار دلار برای تأمین آرتمیا هزینه کنیم.

دکتر پاتریک سرگولوس ، از برگزاری همایش تقدیر می کند و می گوید:احیای کل دریاچه ارومیه با توجه به محدودیتها ی موجود امکان پذیر نیست چون آب در اختیار نداریم ولی چون در مقابل نسل آینده پاسخگو هستیم می بایست همچون دریاچه اورال ، بخشی را از دریاچه ارومیه احیا نماییم سپس با برنامه بلند مدت نسبت به احیای کل دریاچه بپردازیم .

دکتر سعید اسلامیان استاد گروه آب دانشگاه صنعتی اصفهان و نائب رئیس انجمن سطوح آبگیر ایران که فارغ التحصیل استرالیا در رشته هیدرولوژی منابع آب است نیز در این باره معتقد است: توسعه پایدار مهمترین عامل مدیریت منابع آب است ، این کار نباید مقطعی باشد چون آثار آن پایدار نخواهد ماند.

وی با اشاره به سدهای ساخته شده در پیرامون دریاچه می افزاید: آیا سد سازی ها در شرایط فعلی در راستای توسعه پایدار است یا خیر ؟ به نظر من سدسازی ها در راستای توسعه پایدار نیست . چون پشت سدها مملو از رسوبات شده و مشکلاتی در راستای  بر هم زدن اکوسیستم را بدنبال دارد در پایین دست ، سطح آبهای زیر زمینی پایین می آید و تبخیر از سطح دریاچه را بدنبال دارد .

این استاد دانشگاه انتقال بین حوضه ای آب را نیز راهکار مناسبی نمی داند و می گوید: این کار هم  راستای توسعه پایدار نیست و هر قدر این عمل انجام پذیرد باز هم آب کم داریم  و بر هم خوردن اکوسیستم منطقه را بدنبال دارد .

با احداث تالابهای مصنوعی می توان از فاضلاب شهری استفاده و پس از تصفیه یک مرحله ای آن ، آن را در صنایع و کشاورزی استفاده نموده و متعاقب آن می توان آب کلیه سد ها را صرفاً جهت شرب و سپس انتقال به دریاچه ارومیه استفاده نمود .  


دکتر کهرم استاد محیط زیست دانشگاههای تهران نیز برگزاری چنین همایشهایی را بسیار مفید ارزیابی کرد و آن را ابزاری مفید و مؤثر برای اطلاع رسانی و حساس سازی دانست .

دکتر کهرم بهترین و تنها چاره دریاچه ارومیه را از بین بردن حداقل نیمی از سدهای موجود پیرامون دریاچه ارومیه خواند و گفت: ایالات متحده امریکا برای نجات تالاب « اورگریند » که در آن تمساح معروف امریکایی پرورش می یابد ، سد « اورگریند » را تخریب نمود .

استاد محیط زیست دانشگاههای تهران تأکید کرد زمانی که ما حداقل نیمی از سدها را تخریب کنیم ،امیدوار خواهیم بود که مشکل حل بشود.

مهندس محسن سلیمانی روزبهانی، مدیر ملی طرح حفاظت از تالابهای ایران نیز معتقد است از آنجایی که وضعیت کنونی دریاچه ارومیه طی یک فرایند چندین ساله اتفاق افتاده است لذا طبیعتاً احیا آن نیز چندین سال به طول خواهد انجامید که آن هم آنهم الزاماً می بایست یک فرایند پایدار و مستمر باشد .

مهندس سلیمانی روزبهانی درمورد احیا مجدد دریاچه ارومیه خود را خوش بین می داند و راه حل را در دو موضوع اصلی و کلیدی مطرح می نماید: نکته اول اینکه هیأت دولت طی سالهای گذشته نسبت به تدوین « برنامه مدیریت جامع حوضه آبخیز دریاچه ارومیه » اقدام نمود که فرایندی مشارکتی و حاصل خرد جمعی بود و از تمام توان کارشناسان داخلی و خارجی در آن استفاده شده است .این برنامه که  دانش ملی و بین المللی را در پشتوانه خود دارد ، بستری برای بروز عزم ملی برای حل مشکل در یاچه  ارومیه و احیای آن است .
مدیر ملی طرح حفاظت از تالابهای ایران افزود ماهیت هر برنامه ای اینگونه است که هر چند سال یکبار مرور گردد و ما در این طرح در نظر گرفته ایم که هر  5 سال یکبار آن را بازنگری نماییم.

اما نکته دوم نیز حایز اهمیت می باشد آن هم اینکه با هماهنگی و یک ساختار بین بخشی ، هر کسی وظیفه خود را انجام دهد و مطلقاً نباید به دنبال پیدا کردن مقصر باشیم و باید قبول کنیم مشکل دریاچه ارومیه ظرف یکی دو سال حل شدنی نیست .