محرکی سبز برای احیای اقتصاد جهانی

به گزارش گروه بین الملل زیست نیوز، نیاز به انرژی پاک بار دیگر در اولویت دستور کار اقتصاد جهانی قرار گرفته است. بر همین اساس، به نظر می رسد دولت جدید چین مه‌دود خطرناک و غلیطی که پکن و شهرهای دیگر این کشور را احاطه کرده، مساله‌ای فراتر از یک مشکل آلودگی در نظر گرفته است. در حقیقت، این مه‌دود ناشی از تاکید بیش از اندازه بر برنامه ریزی‌های اقتصادی کوتاه مدت است.

از سوی دیگر، "باراک اوباما"، رئیس جمهور آمریکا، توجه ویژه‌ای به تغییرات آب و هوایی داشته و رسیدگی به آن را از چالش‌های اصلی پیش روی بزرگترین نظام اقتصادی جهان عنوان کرده است. همچنین، وی فناوری سبز را عاملی موثر در اشتغالزایی و شکل گیری صنایعی جدید می داند که فرصت استفاده از آن را نباید به راحتی نادیده گرفت.

در نشست اخیر "مجمع جهانی اقتصاد" (WEF) در داووس سوئیس نیز "کریستین لاگارد"، رئیس صندوق بین المللی پول، و "جیم یونگ کیم"، رئیس بانک جهانی، با اعلام هشدار نسبت به این مساله که بهبود واقعی شرایط اقتصادی بدون اقدام‌های جدی در زمینه تغییرات آب و هوایی امکان پذیر نخواهد بود، رهبران کشورها و صاحبان کسب و کار جهان را شگفت زده کردند.

افزون بر این، طی نشست اخیر "اتحادیه اروپا"، رهبران قاره سبز با اعطای حداقل 20 درصد از کل بودجه خود برای هزینه‌های مرتبط با شرایط آب و هوایی موافقت کردند.

این تحولات حاکی از آن هستند که رهبران جهان سرانجام این موضوع را درک کرده‌اند که فراتر از بحران اقتصاد جهانی، همانند تجربه بحران‌های اجتماعی و اشتغال، جهان با بحران منابع و تغییرات آب و هوایی نیز مواجه است. تمامی این موارد در ارتباط با یکدیگر بوده و بدون رسیدگی به یکی از آنها نمی توان مورد دیگر را برطرف کرد. افزون بر این، بازیگران بزرگ جهانی این مساله را درک کرده‌اند که پیگیری سیاست‌های توسعه کوتاه مدت در شرایطی که تهدیدهای بلند مدت برای اقتصاد جهانی نادیده گرفته می شوند، غیر مسئولانه و یک اشتباه راهبردی بزرگ محسوب می شوند.

بر همین اساس و در شرایطی که رشد اقتصادی اروپا بسیار کمتر از رقبای جهانی آن است، باید رویکردهای جامع‌ و دوراندیشانه‌تری برای احیا و حفظ پتانسیل رشد در این قاره مد نظر قرار بگیرند. تحلیلگران اغلب به خدمات رفاه اجتماعی پر هزینه، هزینه‌های بالای نیروی کار و افزایش نرخ مالیات‌ها به عنوان عوامل موثر در مسیر کاهش رقابت پذیری اروپا اشاره می کنند. اما به تاخیر انداختن اقدام‌های لازم برای مقابله با تغییرات آب و هوایی کمتر مورد توجه قرار می گیرد.

به عنوان مثال، بنابر گزارش "یونیلیور"، رویدادهای شدید آب و هوایی هزینه‌ای 250 تا 300 میلیون دلاری برای این شرکت در سال 2012 به همراه داشته است. با در نظر گرفتن اهمیت این موضوع در آینده، اتخاذ اقدام‌های فوری در زمینه تغییرات آب و هوایی به همراه هرینه های لازم برای کاهش اثرات منفی آن به طور فزاینده ضروری هستند.

افزون بر این، روند افزایش نرخ بیکاری در جهان نیاز به پویایی در بازار کار و افزایش رقابت پذیری صنایع را بیش از پیش نمایان کرده است. به گفته کمیسیون اروپا، "اقتصاد سبز" پتانسیل بالایی در زمینه اشتغالزایی دارد. همچنین افزایش وابستگی به واردات سوخت‌های فسیلی بر رقابت پذیری بازارهای مختلف جهان فشار وارد می کند. در سال 2011، مجموع کسری تجاری اتحادیه اروپا برابر با 150 میلیارد یورو بوده، اما مجموع هزینه واردات نفت آن با اختلافی چشمگیر برابر با 315 میلیارد یورو بوده است.

در همین حال، چین، بزرگترین سرمایه گذار جهان در پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر، در حال تحول از کارخانه کم هزینه جهان به کشوری پیشرو در زمینه نوآوری‌های سبز و یکی از صادرکننده اصلی فناوری پاک است. چین طی یک دهه گذشته در زمینه انرژی‌های خورشیدی و بادی پیشرفت چشمگیری داشته و در حال حاضر از بازارهای بزرگ منابع انرژی تجدیدپذیر محسوب می شود.

از این رو، اروپا برای حفظ جایگاه خود در جهان رقابتی امروز باید وابستگی به واردات انرژی را کاهش داده و بر افزایش کارایی و توسعه انرژی پاک در بازارهای داخلی خود متمرکز شود. افزون بر این، استانداردهای زیست محیطی نباید نادیده گرفته شوند. استانداردهای بالای زیست محیطی برای افزایش رقابت پذیری اقتصادهای جهان در آینده ضروری بوده و از این رو باید ارتقا و ترویج آنها به ویژه در قراردهای تجاری مورد توجه قرار بگیرد.

اقدام‌هایی از این دست می توانند به ارتقا استانداردهای سبز در جهان منجر شده و بازار فناوری‌های سبز نیز بیش از پیش توسعه یابد. در نتیجه، نه تنها رقابت پذیری در اقتصاد جهانی و احیای رشد آن تضمین می شود، بلکه می توان تهدیداتی مانند تغییرات آب و هوایی را نیز کنترل کرد. در حقیقت، می توان از تهدید تغییرات آب و هوایی به عنوان فرصتی برای احیای رشد و افزایش اشتغالزایی در نظام اقتصادی جهان استفاده کرد.